Danıştay 12. Daire E.2021/6899 K.2024/967

Dava konusu istem: Adana ili, ... İlçe Müftülüğünde şef olarak görev yapan davacının, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının işlem tarihi itibarıyla Türk Diyanet Vakıf-Sen üyesi olmasına karşın yüksek disiplin kurulu toplantısına üyesi olduğu sendikanın temsilcisi davet edilmeden ve sendika temsilcisi bulunmadan karar alındığı görüldüğünden, davaya konu işlemde şekil unsuru açısından hukuka uyarlık bulunmadığı, diğer taraftan; hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacının, usulüne uygun olarak son savunması alınmadan tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının iptalini talep ettiği işlemin icrai olmadığı, taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiği, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Adana ili, ... İlçe Müftülüğünde şef olarak görev yapmakta iken, 31/08/2018 tarihinde emeklilik talebinde bulunan ve 06/09/2018 tarihinde emekli olan davacının, Toplum Yararına Programlar kapsamında İşkur tarafından ... İlçe Müftülüğünde temizlik için görevlendirilen H.B. isimli kadınla gayri ahlaki ilişkisi olduğu iddiasıyla başlatılan soruşturma neticesinde düzenlenen 11/10/2018 tarih ve 663.07-72 sayılı raporda, davacının fiillerinin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi kapsamında olduğu kanaatiyle dosya Yüksek Disiplin Kuruluna tevdi edilmiştir.

Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı "savunma" konulu yazısıyla davacıya 10 gün savunma süresi verilmiş ve savunma yapmadığı takdirde 657 sayılı Kanun'un 130. maddesi uyarınca savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı bildirilmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığının 03/01/2019 tarih ve 1253 sayılı yazısı ile Yüksek Disiplin Kurulu toplantısının 16/01/2019 tarihinde yapılacağı Adana Valiliği İl Müftülüğüne bildirilmiş, toplantı tarihi ve yeri davacıya da 04/01/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Yüksek Disiplin Kurulunun toplantısı önce 17/01/2019 tarihine ertelenmiş, bu durum davacıya tebliğ edilmiş, daha sonra 18/01/2019 tarihine ertelenmiş ancak ertelenen toplantı yeri ve tarihinin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin davalı idarece bilgi ve belge sunulmadığı görülmüştür.

Diyanet İşleri Başkanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılması teklifinin kabulüne karar verilmiş ve davacının devlet memurluğundan çıkarılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.". 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümleri öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği kurala bağlanmış, gerekçesinde ise, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu, ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence sağlamıştır.

Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla. Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, davacıya tebliğ edilen ... tarih ve ... sayılı yazıda davacıya 657 sayılı Kanun'un 129. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan haklarının hatırlatılmadığı ve davacının bu yazıya istinaden yazılı savunmasını sunduğu,

Yüksek Disiplin Kurulunun davacının devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verdiği 18/01/2019 tarihli toplantısının, yapılacağı tarih ve yerin davacıya bildirilmediği ve dosya kapsamından davacının sözlü savunma yapmak istediği de anlaşıldığından, Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan. 4688 Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun "Üyeliğin sona ermesi" başlıklı 16. maddesinde yer alan.

"Çekilme, göreve son verilmesi veya sair nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyelikleri, sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri, farklı bir hizmet koluna giren kuruma atananlardan sendika üyesi olanların ise üyelikleri, varsa sendika şubesi ve sendika organlarındaki görevleri sona erer, ancak varsa konfederasyon organlarındaki görevleri devam eder.

Emekliye ayrılanların sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarındaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder." hükmü uyarınca, emekli olan ve sendika şubesi, sendika veya konfederasyon organlarında herhangi bir görevinin olmadığı anlaşılan davacının, dava konusu işlem tarihi itibarıyla sendika üyeliğinden bahsedilemeyeceğinden, Yüksek Disiplin Kurulu toplantısında sendika temsilcisinin yer almamasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, davanın konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.