Danıştay 12. Daire E.2021/711 K.2021/1758

Dava konusu istem : Çubuk Adliyesinde … olarak görev yapan davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesi'nin 03/01/2017 tarih ve E:2016/16879, K:2017/89 sayılı bozma kararına uyularak verilen ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; memurlara Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin bu yönde isteğininin olmasının işlemin ön şartı olduğu, uyuşmazlıkta; işlemin tesisinden önce amirlerin bu yönde herhangi bir isteği bulunmamasına ve disiplin kurullarının "amir" olarak bu yetkiyi kullanabileceğine dair Kanunda düzenlenmiş bir görevi olmamasına rağmen, dosyanın re'sen doğrudan yüksek disiplin kuruluna gönderilerek, Kanunda öngörülen yönteme aykırı olarak amirin bu yöndeki isteği olmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya isnat edilen fiillerin sübuta erdiği ve dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı kararı uyarınca Dairemize devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden. Çubuk Adliyesinde … olarak görev yapan davacının,. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … esas sayılı dosyasında taraf olan ...'den Maliye veznesine yatırılması gereken mahkeme masrafı, avukatlık ücreti ve harca karşılık 19/11/2009 günü 543,00-TL para alıp aynı miktarlı tahsilat makbuzu düzenlemesi üzerine, hakkında yapılan şikayet nedeniyle yürütülen soruşturma sonucunda düzenlenen … tarih ve … karar sayılı soruşturma raporunda;

davacının görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak fiilini işlediğinden bahisle hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesinin D bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği ve dosyanın 20/4/2010 tarihinde Adalet Bakanlığı Disiplin Kuruluna tevdi edildiği, Kurulun aynı günlü kararıyla, fiilin, "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" şeklinde değerlendirilebileceği cihetle dosyanın doğrudan Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesine karar verildiği,

Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının bahse konu eylemlerine istinaden Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 15/07/2010 tarihli iddianamesi ile resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarını işlediği gerekçesiyle ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin … esasına kayden açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda … sayılı kararla, resmi belgede sahtecilik suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasıyla, dolandırıcılık suçundan 6 ay 20 gün hapis ve 8 gün adli para cezası ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın da itiraz edilmeksizin kesinleştiği, dolayısıyla davacının eyleminin sabit olduğu gerekçesiyle 657 sayılı Kanunun 125/E-g maddesi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 126. maddesinde; uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarının disiplin amirleri tarafından, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararına dayanan hallerde valiler tarafından verileceği, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının ise, amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezası vermeye yetkili mercilerce disiplin suçu sayılacak eylemlerin işlenildiğinin öğrenilmesi halinde, bu kişiler hakkında soruşturma emri verilerek, soruşturmacı görevlendirilmesiyle başlatılacak soruşturma sonucunda olayın değerlendirilmesi ile hazırlanacak soruşturma raporunda;

adli, idari ve disiplin yönünden soruşturulan kişi hakkında soruşturmacı kanaat teklifinin de yer alması gerektiği, soruşturmacı tarafından soruşturmaya konu eylemin sübut bulup bulmadığı ve mevzuatta hangi disiplin cezasını gerektirdiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda disiplin dosyasının Disiplin Amiri, Disiplin Kurulu veya Yüksek Disiplin Kurulu tarafından değerlendirileceği; ancak, disiplin cezası vermeye yetkili Disiplin Amiri ve Disiplin Kurullarının soruşturmacının teklifi ile bağlı olmadığı,

söz konusu merciler tarafından, önlerine gelen dosyaların kendi görev alanında olmadığı kanaatine varılması halinde disiplin dosyasının görevli görülen merciye gönderilebileceği, başka bir ifadeyle, Bakanlık Disiplin Kurulunun,

davacının fiilleri hakkında soruşturmacı tarafından yapılan nitelendirmeye katılmak zorunluluğu bulunmadığı gibi davacının eylemlerinin 125/E-(g) maddesinde belirtilen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğu kanaatine ulaştığı takdirde konunun yetkili Kurul tarafından görüşülmesi gerektiği yönünde karar almasını engelleyen bir düzenlemenin bulunmadığı, zira 657 sayılı Kanun'un 126. maddesindeki "...Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur.

Cezayı kabul veya reddeder" şeklindeki düzenlemenin, kurulların kendi yetki alanlarındaki cezalar bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, disiplin Kurulunun kendi yetkisinde görmediği bir ceza ve bu cezaya dayanak olan fiile ilişkin dosyayı yetkili gördüğü Disiplin Amiri veya Kurula göndermesinin, idarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu yönündeki Anayasa kuralının gereği olduğu,

aksi düşüncenin, Disiplin Kurulunu, kendi yetkisinde görmediği bir ceza teklifi hakkında kabul veya ret yönünde bir karar vermesi sonucuna götüreceği, bu durumun da kabul veya ret şeklinde tesis edilen idari işlemin yetki bakımından sakat olmasına neden olacağı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacının eylemlerinin memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunmak fiilini oluşturduğu gerekçesiyle dosyanın Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usule aykırılık bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, Mahkemece davanın esasına geçilerek bir karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.