Danıştay 12. Daire E.2021/7152 K.2022/2192

Dava konusu istem: İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığında görev yapan davacının, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ESHOT Genel Müdürlüğü ve İZSU Genel Müdürlüğü adına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri Sendikası arasında imzalanan 01/01/2020-31/12/2020 dönemi Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde yer alan Sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanmasının,

memur taban aylığının %1,5 katı kadar aidat ödemeleri koşuluna bağlı olduğuna dair sosyal denge sözleşmesi aidatı adı altında kesinti yapılmasına dair düzenlemenin iptali ile bu düzenleme uyarınca yapılan kesintilerin, kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla; sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan veya başka sendikaya üye olan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağının hüküm altına alındığı, dolayısıyla bu yönde sözleşmelere koyulan hükümlerin kanuni bir dayanağının bulunmadığı, aksine bir yorumun adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına aykırı olduğu,

bu bakımdan sendika üyesi olan yada sendika üyesi olmayan ile başka bir sendikaya üye olanlar arasında bir ayrıma gidilemeyeceği, sözleşmeye taraf olan sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden dayanışma aidatı veya başka adlar altında ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin,

kanuni bir dayanağının bulunmadığı hususu açık olduğundan davalı idare ile yetkili sendika olan Tüm-Bel-Sen arasında imzalanan ve 01/01/2020-31/12/2020 dönemine ilişkin TİS'in yararlanma koşullarını düzenleyen 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptali ile söz konusu düzenleme nedeniyle davacıdan kesilen tutarların her biri açısından ayrı ayrı olmak üzere kesinti tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu .... İdare Mahkemesi kararının esasa ve vekalet ücreti dışındaki yargılama giderlerine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, davacı lehine 2.040,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı yönünden ise istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, Avukat Asgari Ücret Tarife uyarınca belirlenen 510,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 43. maddesinin yollamada bulunduğu 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 61. maddesi uyarınca anılan aidatın kesilerek sendikaya verilmesinin Yasanın amir hükmü gereği olduğu, dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak ya da sendikaya üye olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın çalışanların insiyatifinde olduğu, bu tercihlerin doğuracağı sonuçlardan idarelerinin sorumlu tutulamayacağı, davacıdan kesilen tutarlara dava tarihinden itibaren yasal faiz işletebileceği, belirtilerek temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararda, ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince, istinaf başvurusunun; kararın esasa ve vekalet ücreti dışındaki yargılama giderlerine ilişkin kısmı yönünden reddi, davacı lehine 2.040,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmına yönelik olarak ise kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 510,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmış olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Mahkeme kararının, yapılan kesintilerin, her bir kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya iade edilmesine ilişkin kısmına gelince;

Mahkemece, davacıdan kesilen tutarların "yasal faiz başlangıç tarihi"nin, dava açma tarihi olan 01/09/2020 tarihi esas alınarak bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle iadesine karar verilmesi gerekirken, "işlem nedeniyle davacıdan kesilen tutarların her bir kesinti tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine," şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarında uygunluk bulunmamakta ise de;

bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, İdare Mahkemesi kararının, "işlem nedeniyle davacıdan kesilen tutarların dava açma tarihi olan 01/09/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.