Danıştay 12. Daire E.2021/7332 K.2022/2148

Dava konusu istem: İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görev yapan davacının, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, ESHOT Genel Müdürlüğü ve İZSU Genel Müdürlüğü adına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile … Sendikası arasında imzalanan 01/01/2020 - 31/12/2020 dönemi Toplu İş Sözleşmesinin 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde yer alan Sözleşmenin tarafı olan sendikaya üye olmayanların sözleşmeden yararlanmasının, memur taban aylığının %1,5 katı kadar aidat ödemeleri koşuluna bağlı olduğuna dair düzenlemenin iptali ile bu düzenleme uyarınca yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:2020/1453 sayılı kararla; ilgili mevzuatta sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağının düzenlendiği, aksine bir yorumun adaletli bir ücret dağılımı yoluyla ekonomik ve sosyal barışı sağlama amacına ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

sözleşmeye taraf olan sendikanın dışında kalan sendikaların üyesi olan veya hiç bir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sosyal denge sözleşmesi aidatı veya başka adlar altında farklı oranlar üzerinden ödenti (aidat) alınmasına ilişkin hükümlerin, aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım (eşitsizlik) yaratacağı açık olduğundan, dava konusu Toplu İş Sözleşmesi'nin (Sosyal Denge Sözleşmesi) ''Sözleşmenin Kapsamı ve Yararlanma Koşulları'' başlıklı 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanan sözleşme hükmü nedeniyle davacının maaşından kesilen tutarların her bir kesinti açısından ayrı ayrı olmak üzere kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu Toplu İş Sözleşmesi'nin (Sosyal Denge Sözleşmesi) 5. maddesinin (B) bendinin (f) alt bendinin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacının maaşından kesilen tutarların, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine,

karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının, esasa ve vekalet ücreti dışındaki yargılama giderlerine ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine, davacı lehine 2.040,00-TL vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı yönünden ise istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, Avukat Asgari Ücret Tarife uyarınca belirlenen 510,00-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 43. maddesinin yollamada bulunduğu 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca anılan aidatın kesilerek sendikaya verilmesinin Kanun'un amir hükmü gereği olduğu, dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak ya da sendikaya üye olarak toplu iş sözleşmesinden yararlanmanın çalışanların insiyatifinde olduğu,

bu tercihlerin doğuracağı sonuçlardan idarelerinin sorumlu tutulamayacağı, davacının maaşından yapılan kesintilerin, görev yaptığı kurum olan diğer davalı İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiğinden, davaya konu kesintilerden Belediyelerinin sorumlu tutulması ve kesintilerin iadesi yönünden aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Mahkeme kararının, yapılan kesintilerin, her bir kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına gelince:

İdare Mahkemesince; davacının aylığından kesilen tutarların,"yasal faizin başlangıç tarihi"nin, dava tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; "... söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacının maaşından kesilen tutarların, her biri açısından ayrı ayrı olmak üzere kesinti tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, kararın, "...söz konusu Sözleşme hükmü nedeniyle davacının aylığından kesilen tutarların, dava açma tarihi olan 28/08/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.