Danıştay 12. Daire E.2021/7389 K.2024/1513

1- ...

VEKİLLERİ

Hukuk Hizmetleri Başkanı ... Hukuk Müşaviri ...

2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

3- ... Kaymakamlığı - ...

DAVANIN KONUSU

Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Teknik ve Meslek Lisesinde yiyecek içecek hizmetleri branşında öğretmen olarak görev yapan davacıyı temsilen ... Sendikası tarafından, sendika üyesi adına yersiz olarak tahakkuk ettirilen ilave eğitim ve öğretim tazminatının iadesi amacıyla tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan ... tarih ve ... sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararına ekli (III) sayılı Cetvelin "A. Eğitim Öğretim Tazminatı Bölümü"nün (d) bendinde kendi branşına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı sendika tarafından; üyesinin yiyecek içecek hizmetleri alanı atölye ve meslek dersleri öğretmeni olarak görev yaptığı, mesleki ve teknik eğitim veren okullara üniversitelerin hangi bölümlerinden mezun olanların hangi alan dallara atanacağı ve hangi dersleri okutacağı Talim Terbiye Kurulunun 155 ve 80 sayılı kararlarında belirtildiği, davacının MEGEP PROJESİ kapsamında "beslenme gıda" olan kararnamesinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından "gıda teknolojisi" olarak değiştirildiği,

Bakanlık tarafından yapılan bu alan değişikliği uygulaması kapsamında "gıda teknolojisi" olan kararnamesi de mezun olduğu okulun yiyecek içecek hizmetleri alanına kaynak olduğu gerekçesiyle "yiyecek içecek hizmetleri" alanı olarak değiştirildiği, eğitim öğretim tazminatı alanında gerekli düzenlemelerin yapılmadığı ve bu düzenlemede yiyecek içecek hizmetleri alanı öğretmenleri eklenmediği için mağduriyetler yaşandığını, 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (III) sayılı Cetvelin "A.

Eğitim Öğretim Tazminatı Bölümü"nün (d) bendinde kendi branşına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenleme ile bu düzenleme uyarınca tesis edilen 18/06/2013 tarih ve 15909 sayılı borç çıkarma işleminin iptalinin gerektiği ileri sürülmüştür.

DAVALI İDARELERDEN ... NIN SAVUNMASI

657 sayılı Kanun’un 152. maddesinde zam ve tazminatların görevin önemi, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi, eğitim seviyesi gibi hususlar göz önüne alınarak Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulacağının belirtildiği; idarenin yasadan aldığı yetki çerçevesinde takdir hakkını kullanarak ilave eğitim ve öğretim tazminatının kimlere verileceğini belirlediği; kanunun verdiği yetki çerçevesinde hazırlanıp yürürlüğe konulan 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının mevzuata uygun olduğu,

davacı açısından kazanılmış bir hak söz konusu olmadığından parasal kayıpların ödenmesi isteminde bulunmasının haksız ve mesnetsiz olduğu; işlem tarihi itibarıyla idari yargı yerleri tarafından idari işlemlerle ilgili yerindelik denetimi yapılamayacağı ve 13/01/2014 tarih ve 2014/5800 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yapılan düzenlemeyle yiyecek içecek hizmetleri de kapsama alındığından davanın konusuz kaldığı savunulmaktadır.

DAVALI İDARELERDEN ...

BAKANLIĞININ SAVUNMASI: Dava konusu Bakanlar Kurulu Kararı'nda Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ek (V) Sayılı Cetvelde sayılan mesleki ve teknik okul ve öğretim kurumlarına, atölye, laboratuvar veya meslek dersi öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolara atananlara, atandıkları branşa göre belirlenen oranda ilave eğitim öğretim tazminatının ayrıca ödeneceğinin düzenlendiği, ancak ek (V) Sayılı Cetvelde "yiyecek ve içecek" alanına yer verilmediği ve bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

eksik düzenleme nedeniyle iptal talebine ilişkin ise anılan düzenleme 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile aynı Kanunun ek geçici 9. maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara bu Kanun'un 152. maddesine göre, cetvellerde gösterilen personele yapılan ödemeleri göstermekte olup, iptali istenen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.

DAVALI İDARELERDEN ... KAYMAKAMLIĞININ SAVUNMASI: Dava konusu Bakanlar Kurulu Kararı'nda Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ek (V) Sayılı Cetvelde sayılan mesleki ve teknik okul ve öğretim kurumlarına, atölye, laboratuvar veya meslek dersi öğretmeni olarak Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolara atananlara, atandıkları branşa göre belirlenen oranda ilave eğitim öğretim tazminatının ayrıca ödeneceğinin düzenlendiği, ancak ek V Sayılı Cetvelde "yiyecek ve içecek" alanına yer verilmediği bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Yenimahalle Kaymakamlığının 18/06/2013 tarih ve 15909 sayılı yazısı ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı'nda yiyecek içecek hizmetleri branşına yer verilmemesine rağmen davacı adına 15/06/2008 tarihinden 15/05/2013 tarihine kadar 9 puan ilave eğitim tazminatı tahakkuk ettirildiği, adına tahakkuk eden 3.119,56-TL'nin (faiz hariç) tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Yenimahalle Malmüdürlüğüne yatırılması gerektiği, aksi halde dosyanın tahsilat için Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğüne gönderileceği bilgisinin verildiği anlaşılmakta olup, bu durumda;

fazladan ve yersiz ödendiği iddia edilerek davacı adına borç çıkarılan tutarların rızaen geri ödenmesini; aksi takdirde tahsilat işlemi yapılacağı bilgisini içeren dava konusu işlemin, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca tesis edilmiş bir işlem olduğu,

bu işlemle zararın rızaen ve sulhen tahsil edilememesi halinde adli yargı yoluyla tahsili cihetine gidileceği, bu haliyle işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliği bulunmadığı açık olduğundan, borç çıkarılmasına ilişkin Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, Yunus Emre Kız Teknik ve Meslek Lisesinde yiyecek içecek hizmetleri branşında öğretmen olarak görev yapan davacı tarafından, yersiz tahakkuk ettirilen ilave eğitim ve öğretim tazminatının (3119,56-TL) iadesi amacıyla tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli (III) sayılı Cetvel'in "A.Eğitim Öğretim Hizmetleri Tazminatı Bölümü”nün (d) bendinde yiyecek içecek öğretmenliği branşına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Danıştay Onikinci Dairesi 24/09/2019 tarih ve E:2018/2925, K:2019/6609 sayılı kararıyla; davanın; dava konusu borç çıkarmaya yönelik 18/06/2013 tarih ve 15909 sayılı işlemin 15/04/2013 tarihinden sonrasına ilişkin kısmı ile işlemin dayanağı olarak gösterilen 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli (III) sayılı Cetvelin "A.

Eğitim Öğretim Tazminatı Bölümü"nün (d) bendinde davacının branşına yer verilmemesine ilişkin (eksik) düzenlemeye ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, dava konusu borç çıkarmaya yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin 15/04/2013 tarihinden öncesine ilişkin kısmının iptaline karar verildiği,

bu kararın davalı idarece iptale ilişkin kısmının temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nca yapılan temyiz incelemesi sonucu verilen 20/05/2021 gün ve E:2020/3086, 14:2021/1015 sayılı kararla, davaya konu bireysel işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliği bulunmadığı açık olup, borç çıkarılmasına ilişkin Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken,

söz konusu işlemin kısmen iptali yolundaki Daire kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle iptale ilişkin hüküm hüküm fıkrası yönünden bozulduğu anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin l. fıkrasında. Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde.

Danıştay idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştaym ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde, bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı, hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davalarda verilen kararların, temyiz incelemesi sonucunda ilgili dava daireleri kurulunca;

usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek sebeplerden biri nedeniyle bozulması durumunda, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine "ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesinin bu tür bozma kararlarına uyması yasa gereğidir.

Bu durumda 2577 sayılı Yasanın anılan maddeleri uyarınca Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların bozulması halinde ısrar olanağı bulunmadığından, İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararında yer alan gerekçelerle, dava konusu borç çıkarılmasına ilişkin Yenimahalle Kaymakamlığının ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/05/2021 tarih ve E:2020/3086, K:2021/1015 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... Teknik ve Meslek Lisesinde yiyecek içecek hizmetleri branşında öğretmen olarak görev yapan davacı adına 15/06/2008 - 15/05/2013 tarihleri arasında tahakkuk ettirilen 3.119,56 TL ilave eğitim ve öğretim tazminatının, yersiz ödendiğinden bahisle borç çıkartılması ve ... tarih ve ... sayılı yazıyla bu borcun 30 gün içinde ödenmesi istenilmesi üzerine, anılan işlem ile dayanağı olan 05/05/2006 tarih ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli (III) sayılı Cetvelin "A. Eğitim Öğretim Tazminatı Bölümü"nün (d) bendinde yiyecek içecek hizmetleri branşına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Danıştay Onikinci Dairesinin 24/09/2019 tarih ve E:2018/2925, K:2019/6609 sayılı kararıyla; bireysel işlemin 15/04/2013 tarihinden öncesine ilişkin kısmının iptaline, bu tarihten sonrasına ilişkin kısmı ile düzenleyici işlem yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Anılan kararın iptale ilişkin kısmının davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından temyizi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/05/2021 tarih ve E:2020/3086, K:2021/1015 sayılı kararıyla; Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliğinin bulunmadığı, bu sebeple anılan işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken söz konusu işlemin kısmen iptali yolundaki Daire kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Daire kararının iptale ilişkin kısmı bozulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından iptal davası açılabileceği belirtilmiş; ''Dilekçeler üzerinde ilk inceleme'' başlıklı 14. maddesinde, dava dilekçesinin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olup olmadığı yönünden inceleneceği.

"İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıkllı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise davaya konu edilen işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem niteliğinde bulunmaması durumunda davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari işlemlerin idari davaya konu olabilmeleri için, kesin ve yürütülebilir olma niteliklerini birlikte taşımaları gerekmektedir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem ise hukuk düzeninde sonuç doğuran, başka bir makamın onayına ihtiyaç göstermeyen ve ilgilinin hukukunda değişiklikler meydana getiren işlemdir.

Uyuşmazlıkta; Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı'nda yiyecek içecek hizmetleri branşına yer verilmemesine rağmen davacı adına 15/06/2008 tarihinden 15/05/2013 tarihine kadar 9 puan ilave eğitim tazminatı tahakkuk ettirildiği, adına tahakkuk eden 3.119,56-TL'nin (faiz hariç) tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Yenimahalle Malmüdürlüğüne yatırılması gerektiği, aksi halde dosyanın tahsilat için Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğüne gönderileceği bilgisinin verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; fazladan ve yersiz ödendiği iddia edilerek davacı adına borç çıkarılan tutarların rızaen geri ödenmesini; aksi takdirde tahsilatı için hukuki işlem yapılacağı bilgisini içeren dava konusu işlemin, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca tesis edilmiş bir işlem olduğu, bu işlemle zararın rızaen ve sulhen tahsil edilememesi halinde adli yargı yoluyla tahsili cihetine gidileceği, bu haliyle işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliği bulunmadığı açıktır.

Bu durumda, idari davaya konu edilebilecek nitelikte olmayan borç çıkarılmasına ilişkin Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.