Danıştay 12. Daire E.2021/7457 K.2022/5465

Dava konusu istem : Davalı idarede "operatör" kadrosunda görev yapan davacı tarafından, aynı kurumda "operatör (alt yazı)" kadrosunda görev yapan personel için belirlenen ücret üzerinden ödeme yapıldığının tespiti üzerine, 25/02/2010 tarihinden geçerli olmak üzere sözleşme ücretinin yeniden belirlenmesine ve fazladan ödenen ücret farklarının borç çıkartılmasına yönelik işlemin iptali ile TRT'de göreve başladığı 01/07/2005 tarihinden itibaren eksik ödenen ücret farkının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve kadrosunun "operatör (alt yazı)" olarak düzeltilmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 28/02/2020 tarih ve E:2019/2820, K:2020/1697 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle; dosyada mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının alt yazı operatörü alımı sınavının ilanı üzerine sınava girdiği, alt yazı operatörü sınavını kazananlar ve mülâkatı geçenler listesinde isminin yer aldığı, kadrosu her ne kadar operatör kadrosu ise de, alt yazı operatörü ile aynı görevi yerine getirdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin, davacının ücretinin, operatör kadrosu için ödenen ücret üzerinden yeniden belirlenmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı;

diğer taraftan, dava konusu işlemin, davacının ücretinin, operatör kadrosu için belirlenen ücret üzerinden ödenmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından, operatör (altyazı) kadrosu ile operatör kadrosu arasındaki ücret farklarının ödenmeyen kısmının, dava tarihi olan 18/08/2010 tarihinden geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren hak ediş tarihleri esas alınarak işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği; idari işlem tesisi niteliğinde olması ve idari yargıda, doğrudan işlem yapılması yönünde hüküm kurulması mümkün bulunmadığından,

kadrosunun "operatör (alt yazı)" olarak düzeltilmesine yönelik talebin incelenmeksizin reddinin gerektiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin; davacının sözleşme ücretinin yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptaline, ücret farklarının ödenmeyen kısmının dava tarihinden (18/08/2010) geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren hak ediş tarihleri esas alınarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine,

ücret farklarının ödenmeyen bölümünün davanın açılış tarihten geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama tarihinden öncesine ilişkin kısmı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine, davacının kadrosunun operatör (alt yazı) olarak düzeltilmesi isteminin ise, incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bulunmadığı bir kadro unvanına ödenmesi öngörülen ücretin davacıya ödenmesine imkân olmadığından, kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 28/04/2022 tarih ve E:2021/7457 sayılı ara kararına davalı idare tarafından cevap verildiği görülerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

MADDİ OLAY

Davalı idarede operatör kadrosunda görev yapan davacıya, operatör (altyazı) kadrosunda görev yapan personel için belirlenen ücret üzerinden ödeme yapıldığı yolundaki tespit üzerine, davalı idare tarafından tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemle, 25/02/2010 tarihinden geçerli olmak üzere davacının sözleşme ücreti yeniden belirlenerek, fazladan ödendiği değerlendirilen ücret farkları davacı adına borç çıkartılmıştır.

Davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile kadrosunun operatör (altyazı) olarak düzeltilmesi, yoksun kalınan parasal hakların 01/07/2005 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin ücret farklarının borç çıkartılmasına ilişkin kısmı yönünden iptali ve sözleşme ücretinin yeniden belirlenmesine ilişkin kısmı ve eksik ödenen ücret farklarının işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden davanın reddine yönelik ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı, taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onbirinci Dairesinin 24/03/2014 tarih ve E:2012/7801, K:2014/1229 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Davacının bireysel başvurusu üzerine, ... Mahkemesince verilen ... tarih ve ... Başvuru sayılı kararla; mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna; davacının, 2005 yılında operatör kadrosuna atandığı ve bu işleme karşı süresinde dava açmadığı gerekçesiyle ücret farkının ödenmesi istemi yönünden davanın reddine ilişkin kararla, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin mahkemeye erişim hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, ... İdare Mahkemesince mahkemeye erişim hakkının ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak suretiyle temyizen incelenen karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri Kanunla düzenlenir. Ancak, mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır " hükmüne yer verilmemiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 146. maddesinde;

"Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)

Bu Kanun gereğince ödenecek aylık, taban aylığı, kıdem aylığı zam ve tazminatlar ile diğer ödemeler toplamının brüt tutarı, bulunulan yerde İş Kanunu gereğince işçiler için tespit olunan asgari ücretin aylık tutarından az olamaz: az olması halinde, aradaki fark memurun diğer özlük hakları ile ilgilendirilmeksizin tazminat olarak ödenir." düzenlemesi yer almaktadır.

3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un Geçici 8. maddesinde, "Türkiye Radyo Televizyon Kurumu personeli, Başbakanlık Merkez Teşkilatında çalışan personelin aylık ücretleri dışında yararlandığı fazla çalışma ücreti ve benzeri diğer mali haklardan Genel Müdürün teklifi ve Üst Kurulun onayı ile aynen yararlanır. Ayrıca, Kurumda çalıştırılan personelin kadro ünvanları, sayısı, ücretleri, kadrolara uygulanacak ek göstergeler, personele sağlanacak sosyal yardımlar, Kurum Genel Müdürünün teklifi üzerine Üst Kurul tarafından belirlenir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda alıntısına yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, memurların aylık ve diğer özlük hakları kadro esasına göre belirlenmekte olup; memurlar kadroya atanmakla birlikte, kadroya ait görevlerin yerine getirilmesi karşılığında, bulundukları kadroya ait aylık ve diğer özlük hakları elde etmektedirler.

Dosyanın incelemesinden, Dairemizin 28/04/2022 tarih ve E:2021/7457 sayılı ara kararıyla davalı idareden;

1- Davacının göreve başladığı 2005 yılından, bu davanın açıldığı 2010 yılına kadar, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan, "operatör" ve "operatör (alt yazı)" kadrolarında görev yapan personel tarafından imzalanan "Kadro Karşılığı Çalıştırılan Sözleşmeli Personel Sözleşmesi" örnekleri ile davacı tarafından 2005 ilâ 2010 yılları arasında imzalanan sözleşmelerin aslının yahut onaylı birer suretinin istenilmesine,

2- Dosya içeriğinde bulunan ve TRT Prd. Kyn. Yayın Baş Muh'lüğünce düzenlenen, davacıya ait 2005 yılı Temmuz ilâ Aralık dönemlerine ilişkin bordrolarda davacının unvanı "operatör (alt yazı)" olarak belirtilmişken, 2006 yılından itibaren TRT Merkez (Ankara) tarafından düzenlenen bordrolarda unvanının "operatör" olarak belirtildiği görüldüğünden, ilgili dönem bordrolarında davacının unvanında yapılan değişikliğinin sebebinin sorulmasına,

3- Davacının TRT'de göreve başladığı tarihten sonra, "operatör (alt yazı)" kadrosuna atamasının veyahut görevlendirmesinin bulunup bulunmadığının sorulmasına; var ise, buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine,

Karar verilmesi üzerine davalı idarece 07/07/2022 tarihinde verilen cevaptan; davacının kurum içi sınav sonucu atandığı 01/07/2005 tarihinden, halen görev yapmakta olduğu 24/06/2022 tarihine kadar operatör kadrosunda görev yaptığı, belirtilen tarihler arasında kadrosunun değişikliğe uğramadığı, davacıya ait ... tarih ve ... sayılı Personel Hareketleri Onayı belgesinde, kadro unvanının "Opertör" görev yerinin ise, "Altyazı servisi" olarak belirtildiği;

davacı ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü arasında 01/01/2007 ilâ 31/12/2007 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan Kadro Karşılığı Çalıştırılan Sözleşmeli Personel Sözleşmesinin, "Hizmetin Tanımı ve Görev Yeri" başlıklı 2. maddesinde, davacının "Operatör" kadrosunun gerektirdiği işleri ve ünitesince verilecek görevleri yerine getirmeyi kabul ve taahhüt ettiği, "Hizmet Yeri" başlıklı 4. maddesinde ise, hizmetin Merkez (Ankara) Televizyon Müdürlüğü Prodüksiyon Kaynakları Müdürlüğü Altyazı Servisi'nde görüleceğinin belirtildiği;

ara karar cevabı ekinde verilen diğer personellere ait sözleşme örneklerinden, davacı ile aynı kadroda görev yapan personellerden, ..., ... ve ... ile davalı idare arasında 01/01/2007 ilâ 31/12/2007 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan personel sözleşmelerinde görev unvanının "Operatör" olarak belirtildiği; öte yandan, aynı dönemde görev yapan sözleşmeli personellerden, ..., ..., ... ile imzalanan Kadro Karşılığı Çalıştırılan Personel Sözleşmelerinde ise, görev unvanının "Operatör (Alt yazı)" olarak belirtildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, davacı tarafından, alt yazı operatörü alımı için açılan sınava girdiği, alt yazı operatörü sınavını kazananlar ve mülakatı geçenler arasında isminin yer aldığı, davalı idarece operatör kadrosuna atanmış ise de, alt yazı operatörü ile aynı işi yaptığı; dolayısıyla, kendisine alt yazı operatörü kadro unvanı için belirlenen ücretin ödenmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de;

memurlar ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük haklarının kanunla düzenleneceği göz önüne alındığında, davalı idarece operatör kadrosuna atanan ve yukarıda belirtilen ... tarih ve ... sayılı Personel Hareketleri Onayı, 01/01/2007 ilâ 31/12/2007 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan Kadro Karşılığı Çalıştırılan Sözleşmeli Personel Sözleşmesi uyarınca davalı idarenin "Altyazı servisindeki" "Operatör" kadrosunda görev yaptığı ve anılan kadro unvanının iptali istemiyle dava açmadığı anlaşılan davacının,

yasal düzenleme olmaksızın davalı idarede görev yapan "Operatör (Altyazı) kadro unvanı yönünden öngörülen ücretten yararlandırılmasının mümkün olmadığı açıktır.

Bu durumda, davacının başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararın, dava konusu işlemin; davacının sözleşme ücretinin yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptali ile ücret farklarının ödenmeyen kısmının dava tarihinden (18/08/2010) geriye doğru 60 gün içindeki ilk uygulama tarihinden itibaren hak ediş tarihleri esas alınarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.