Danıştay 12. Daire E.2022/2306 K.2022/4080

Dava konusu istem: Ankara İli … Tapu Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, yaptığı veri düzeltme işlemlerinin gerçek durumu yansıtmadığı ve çeşitli tapu kütüğü sayfalarında da değişiklikler yaptığından bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ön inceleme konusunda muhakkike verilen yetkinin 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki Kanun'un 5. ve 7. maddeleri ile sınırlı olması ve muhakkikçe kendisine verilen bu yetkinin aşılarak disiplin hükümleri yönünden de kanaat bildirildiğinin anlaşılması karşısında, disiplin cezasına konu eylemin sübuta erip ermediğinin tespiti amacıyla soruşturma raporu düzenlenmek ve bu raporda belirlenen tespitler değerlendirilmek suretiyle davacı hakkında disiplin yönünden işlem tesis edilmesi gerekirken, soruşturma açılmaksızın,

ön inceleme raporuna dayalı olarak davacının cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında ön inceleme raporu düzenlendiği, yapılan araştırma sonucunda davacının fiillerinin sübuta erdiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli … Tapu Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacı hakkında, gerçekleştirdiği veri düzeltme işlemlerinin gerçek durumu yansıtmadığı ve çeşitli tapu kütüğü sayfalarında da değişiklikler yaptığından bahisle soruşturma açılmış ve yapılan soruşturma neticesinde, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından, Yüksek Disiplin Kurulunun anılan kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde, bu Kanunun 125. maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında belirlenen süreler içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerektiği; 128. maddesinde, soruşturmanın tamamlanmasından sonra disiplin amirleri veya kurullarınca disiplin cezasının verileceği hükme bağlanmıştır. 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde de, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme, Soruşturma Yönergesinde ise; disiplin soruşturmasının, "657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yazılı disiplin suçları ile ilgili, Genel Müdürlük memurlarının eylemleri nedeniyle delillerin elde edilmesi, soruşturma raporunun hazırlanması ve dosyası ile birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne gönderilmesi" işlemi olduğu; disiplin soruşturmasına, Genel Müdürün disiplin soruşturması emri veya onayı ile başlanacağı; muhbir/şikayetçi, tanık ve hakkında soruşturma yapılan kişinin dinleneceği, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılacağı ve tüm bilgi ve belgelerin temin edileceği;

yapılan disiplin soruşturması sonucu disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığı belirlenip, disiplin cezası uygulanması gerekiyor ise Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesindeki bölüm ve bentlere atfen sonuç ve kanaat belirtilerek, örneği bu Yönergede gösterilen "Soruşturma Raporu"nun düzenleneceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin cezaları, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve bireysel sonuç doğurdukları gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahip olduğundan, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde de belirtildiği üzere, disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da isnada maruz kalanların hukuki güvencesidir.

Soruşturma emri verilmesi; bağımsız ve üst veya denk görevde olan bir soruşturmacı atanması, olayla ilgili tanık ve soruşturulanın ifadelerinin alınması, ifade alınmadan kişiye haklarının ve soruşturma konusunun bildirilmesi, isnat olunan fiille ilgili lehe ve aleyhe başkaca delillerin araştırılması, soruşturma sonucunda bir rapor hazırlanması ve bu raporda; olayın değerlendirilmesi soruşturmacının kanaat ve teklifini belirtmesi ve raporun ilgili makama sunulması, soruşturmayı yapan kişi ile soruşturmada elde edilen delilleri değerlendirecek kişi veya kurulların ayrı olması,

yasal süre içerisinde isnat olunan fiiller bildirilerek sanığın savunmasının alınması gerekliliği disiplin hukukunun temel ilkelerinden olup hukuki güvenlik ilkesinin de gereğidir.

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, davacı hakkında disiplin soruşturması açılmaksızın, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca verilen ön inceleme emrine dayalı olarak düzenlenen ön inceleme raporuna istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilmekle birlikte, dosyanın incelenmesinden.

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile, davacının üzerine atılı suçlama nedeniyle, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme, Soruşturma Yönergesi uyarınca, hem 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme, hem de disiplin hükümleri çerçevesinde disiplin soruşturması yapılması yönünde soruşturma emri verilerek müfettiş görevlendirildiği, müfettiş tarafından konunun bütün yönleriyle incelendiği, gerekli belgelerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, davacının ifadesinin alındığı, … tarih ve … sayılı ön inceleme raporunun düzenlenerek,

davacı hakkında idari/mali, ceza hukuku yönünden teklifte bulunulduğu gibi disiplin yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, bunun üzerine, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından savunması alınan davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu disiplin cezası işleminin, usulüne uygun olarak verilen soruşturma emri üzerine düzenlenen ve soruşturma usulüne uygun olarak hazırlanan rapora dayanılarak tesis edildiği görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesince soruşturma raporu ve ekleri incelenerek davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmeden verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.