Danıştay 12. Daire E.2022/3555 K.2023/1494

2- … Kaymakamlıgı VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Samsun ili, Vezirköprü ilçesi, … köyü, … Ortaokulunda sosyal bilgiler öğretmeni olarak görev yapan davacının, mazeretsiz olarak on günden fazla süre işe gelmediğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı … tarih ve … sayılı işlemi ile söz konusu işlemin geri alınarak göreve iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Vezirköprü Kaymakamlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, müstafi sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Vezirköprü Kaymakamlığının … tarih ve … sayılı işlemi bakımından yapılan değerlendirmede; davacının, müstafi sayılmasının uygun görülmesine ilişkin işlemin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tesis edildiği,

idare hukukunda hakim olan "usul ve yetkide paralellik" ilkesi uyarınca bir idari işlemin ancak onu tesis etme yetkisine sahip olan makam tarafından hukuk aleminden kaldırılabileceği de dikkate alındığında, davacının, 05/05/2016 tarihli dilekçesi ile sözkonusu işleme karşı yaptığı itiraz başvurusunun, yine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda işlem tesis etmeye yetkisi olmayan Vezirköprü Kaymakamlığı tarafından, yetkili makama hiç iletilmeden bizzat değerlendirilmek suretiyle reddedilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı;

davacının müstafi sayılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi bakımından yapılan değerlendirmede ise; belirtilen gerekçe doğrultusunda davacının müstafi sayılmasına yönelik işleme karşı yapılan itiraza ilişkin hukuki sürecin henüz tamamlanmadığı, diğer bir ifadeyle, davacının itiraz başvurusunun yetkili Milli Eğitim Bakanlığı tarafından değerlendirilmek suretiyle işlem tesis edilmediği,

bu nedenle, işlemin kesinleşmesinden henüz bahsedilemeyeceği sonucuna varılmış olup, itirazın, işlem tesis etmeye yetkili makam tarafından değerlendirilip bir karar alınması gerektiğinden, bu işlem açısından bu aşamada bir karar verilmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu müstafi sayılma işlemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, müstafi sayılma işlemine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin ise iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, Samsun Valiliği hasım mevkiinden çıkarıldıktan sonra; kararın "dava konusu müstafi sayılma işlemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin kısmı yönünden; ilgililerin, menfaatlerini ihlal eden idarî işlemlerin iptali istemiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca doğrudan doğruya ya da anılan Kanun’un 11. maddesine istinaden yapmış oldukları itirazın reddi üzerine, Kanun'da belirtilen süreler içinde dava açabilmelerinin mümkün olduğu;

uyuşmazlıkta, davacı tarafından, görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işleme karşı dava açılmakla birlikte aynı zamanda bu işleme karşı 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca itiraz edildiği, anılan başvurunun reddi üzerine de, bakılmakta olan davanın açıldığı; işbu davada olduğu gibi asıl işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine dair işlemin birlikte dava edilmesi hâlinde yargılamada nasıl bir yol izleneceğine ilişkin açık bir usul hükmü bulunmadığından; hak arama hürriyeti, adil yargılanma ve adaletin ivedilikle tesisi ilkeleri gözetilerek yapılacak yorum yoluyla uygulanacak usulün belirlenmesi gerektiği,

Bu durumda, davacının asıl talebinin Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı sayılı işlemi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca görevden çekilmiş sayılması işleminin iptali olduğu, bu işlem ile bu karara karşı yapılan itiraz başvurusunun reddi kararının birbirinden ayrılmaz nitelikte işlemler olduğu dikkate alındığında, her iki işlemin de yargısal denetiminin yapılarak hüküm kurulması gerektiği, aksi halde davacının talebi tam olarak karşılanmamış, yani eksik hüküm kurulmuş olacağı; dolayısıyla adaletin ivedilikle tesisinin mümkün olamayacağı;

olayda, %41 oranındaki engelli raporu doğrultusunda 15/06/2012 tarihinde İzmir ili, Selçuk ilçesinde öğretmen olarak göreve başlayan davacının, sağlık sorunları nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 09/06/2014 tarihinde memur kadrosuna atandığı, sonrasında talebi üzerine yeniden öğretmen kadrosuna geçirilerek 30/10/2015 tarihinde Samsun ili, Vezirköprü ilçesi,. Köyü,.

Ortaokuluna sosyal bilgiler öğretmeni olarak atandığı, görev süresi içerisinde diğer mesai arkadaşları ile sorunlar yaşayan davacının hakkında tutanaklar tutulduğu, engel durumu nedeniyle görevinde zorlanan davacının, 10/11/2015 ve 16/11/2015 tarihli dilekçelerle görev yaptığı okula başvurarak tekrar geri hizmete atanma isteminde bulunduğu, davalı idare tarafından başlatılan inceleme sonucunda düzenlenen 17/12/2015 tarihli raporda, davacının geri hizmete alınmasının ve ailesinin yaşadığı İzmir ili, Selçuk ilçesine atanmasının uygun olduğu yönünde görüş bildirildiği,

süreç devam ederken okul müdürünün tuttuğu 08/03/2016 tarihli ve okul müdür yardımcısı ile aynı okuldaki üç öğretmenin birlikte tuttukları 19/02/2016 tarihli tutanaklar doğrultusunda davacı hakkında yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen 28/03/2016 tarihli inceleme raporunda davacının engel durumu, yaşadığı maddi ve manevi zorluklar ile geri hizmete alınması yönünde düzenlenen rapor dikkate alınmaksızın getirilen teklif doğrultusunda davacının görevinden çekilmiş sayılmasına karar verildiği; bu durumda, davacıya ilişkin açıklanan durum nedeniyle davacının göreve gelmemesinin engel durumu mazeretine dayandığı,

geri hizmete dönme istemi uygun bulunarak ailesinin yanına atanması yönünde düzenlenen inceleme raporu ile görevine devamsızlık öncesinde alınan sağlık raporları doğrultusunda idarece araştırma yapılarak, öncelikle davacının geri hizmete çekilmesi veya 657 sayılı Kanun'un belirtilen 105. maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, doğrudan müstafi sayma yoluna gidildiği;

başka bir anlatımla davalı idare tarafından, engelli olduğu ve sağlık problemleri ile görev yaptığı yerde maddi manevi zorluklar yaşadığı bilinen davacı hakkında rahatsızlığının derecesi ve bu rahatsızlığının davacının göreve gelmediği günlere ilişkin olarak mazeret olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarının tespiti için sağlık kuruluşuna davacının sevki işlemlerinin yapılmadığı, bu haliyle dava konusu işlemin yeterli araştırma ve incelemeye dayanmadığı anlaşıldığından, davacının görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

kararın, "müstafi sayılma işlemine yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin ise iptaline" ilişkin kısmı yönünden yapılan değerlendirmede ise. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''İstinaf'' başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir." hükmünün yer aldığı,

istinafa konu İdare Mahkemesi kararının, davacı tarafından "müstafi sayılma işlemine yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin ise iptaline" ilişkin kısmı aynı gerekçe ve nedenlerle Dairelerince uygun görülmüş olduğundan, davalı idarelerin bu kısma ilişkin istinaf dilekçelerinde yer alan iddiaları kararın anılan kısmının kaldırılmasını gerektirir nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının, "dava konusu müstafi sayılma işlemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin kısmının kaldırılmasına,

dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı sayılı işleminin iptaline, 2577 sayılı Kanun'un 45/3. maddesi uyarınca davalı idareler Milli Eğitim Bakanlığı ve Vezirköprü Kaymakamlığı'nın istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

… BAKANLIĞININ TEMYİZ İDDİALARI: Davacının öğretmen olarak görev yapmakta iken Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazı eki Vezirköprü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı inceleme raporu ve … tarih ve … sayılı Vezirköprü İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün onayı çerçevesinde görevinden çekilmiş sayıldığı, işlemin mevzuat dahilinde tesis edildiği, kanuna, maksada ve hizmet gereklerine aykırı bir durum bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

.

KAYMAKAMLIĞININ TEMYİZ İDDİALARI: Düzenlenen inceleme raporundan anlaşılacağı üzere, davacının 11/01/2016 tarihinden itibaren görevine gelmediği, bu durumun tutanaklardan ve okul müdürü ifadelerinden anlaşıldığı, davacının muaf olduğu için bu bölgede çalışma zorunluluğunun bulunmadığı iddiasının yerinde olmadığı, öncelikle geri hizmete alınma durumunun değerlendirilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğu, davacının geri hizmete alınma başvurusunun Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişleri Başkanlığı'nca yapılan inceleme sonucunda uygun görüldüğü, ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesine rağmen cevap gelmediği,

cevap gelmeden davacının devamsızlığı ilgili incelemenin tamamlandığı, davacının mazeretsiz 10 günden fazla süre ile göreve gelmeme fiilinin inceleme raporu ile sabit olduğu, davacının geri hizmete alınma başvurusu kabul edilmiş ise de, henüz süreç sonuçlanmadan davacının görevinde devamsızlık yaptığı, işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

… Bölge İdare Mahkemesi kararının yerinde olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.