Danıştay 12. Daire E.2022/3767 K.2025/1872

Dava konusu istem: Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde sahne uygulatıcısı (terzi) olarak görev yapan davacının, okuryazarlık belgesine sahip olmakla birlikte ilkokul mezunu olmadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 8. maddesi ile Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 13/02/2020 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının davalı idarede 657 sayılı Kanun'da veya 5441 sayılı Kanun'da belirtilen usul ve esaslara göre istihdam edilmediği, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri kapsamında çalıştırıldığı, bu personelin göreve alınırken herhangi bir sınava tabi tutulmadığı, kamuda kadro veya pozisyon karşılığı görev yapan personele uygulanan hükümlerin uygulanmadığı, davacı ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 7. maddesi kapsamında imzalanan sözleşme süresinin 31/12/2019 tarihinde sona erdiği,

yeni istihdam modeli olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 8. maddesinde, çalıştırılacak personelin belirlenmesi ve işe alınması konusunda idarenin takdir yetkisinin olduğunun belirtildiği, davacının, 2019 yılında sözleşme imzaladığı görevinin sahne uygulatıcısı olduğu ve sahne terzisi olarak çalıştığı, 26/12/2020 tarihinde davalı idarenin internet sitesinde yapılan duyuruda, Ek-1 tabloda istenen öğrenim şartlarını taşıyanlar arasından yapılacak değerlendirme sonucunda Ek 8. madde kapsamında sözleşme imzalanacağının duyurulduğu,

bahse konu Ek-1 tabloda sahne terzisi için "en az ilköğretim mezunu ve konusunda tecrübeli olmak" şartının arandığı, davacının dava konusu işlemden önce görevlendirildiği şapkacı görevi için ise; "en az orta öğretim mezunu ve konusunda tecrübeli olmak" şartının arandığı, davacı adına 2017 yılında "Okur Yazarlık Belgesi" düzenlendiği,

davacının bu belge ile davalı idarede 2019 yılı sonuna kadar çalıştığı, davacının ilkokul mezuniyeti yerine geçen belgeyi Yenimahalle Kaymakamlığı Halk Eğitimi Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğünün 14/02/2020 tarihli yazısına göre almaya hak ettiği, ancak bu tarih itibariyle onay süreci devam ettiğinden henüz belgesini alamadığı, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihin 13/02/2020 olduğu,

sözleşme tarihi ve dava konusu işlem tarihi itibarıyla okur yazarlık belgesi bulunan ancak ilköğretim mezunu olmayan davacının, Ek-1 tabloda yer alan öğrenim şartlarını sağladığından söz edilemeyeceği, bu kapsamda Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar Ek 6'ncı maddesi uyarınca işe alınma açısından gerekli olan nitelikleri taşımadığı sonradan anlaşılan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşe okuryazarlık belgesi ile başladığı, eğitim-öğretim hayatına devam ederek 06/02/2020 tarihli 2. kademe seviye tespit sınavını başarıyla geçerek ilkokul mezunu olduğu, eksik inceleme ile hatalı ve hukuka aykırı işlem tesis edildiği, ilkokul diplomasını almayı hak kazandığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının okur yazarlık belgesine sahip olduğu, ilkokul mezunu olmadığı, davacının belgesinin ilkokul mezuniyet belgesi yerine geçip geçmediğinin Milli Eğitim Bakanlığına sorulduğu, gelen cevaba göre davacının ilkokul mezunu olarak kabul edilemeyeceği, davacı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 8. maddesi kapsamında sözleşme yapılması mümkün olmadığından Ek 6. maddenin (a) bendi gereğince iş sözleşmesinin feshedildiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde sahne üstü ve sahne gerisi pozisyonunda terzi olarak 2017 yılından itibaren, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 7. maddesi kapsamında süreli sözleşmeli personel olarak görev yapmış, yenilenen sözleşmeler ile çalışmaya devam etmiştir.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın Ek 8. maddesi kapsamında sözleşme imzalanması üzerine yaptığı başvurusuna ait belgelerin incelenmesi neticesinde; öğrenim belgesinin "okur-yazar belgesi" olduğu, Mili Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce davacının okuryazar olduğu fakat ilkokulu bitirenler düzeyinde öğrenim görmediğinin bildirilmesi üzerine, sözleşme imzalayacaklar için aranılan özel şartlardan "en az ilköğretim mezunu olma" şartını taşımadığından bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davacının sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" hükmü yer almaktadır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde, "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." düzenlemesi getirilmiş; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; "personelin, İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

Anılan Esaslar'ın dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, "Bir yıldan az süreli veya mevsimlik çalışma" başlıklı Ek 8. maddesinde.

"657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası uyarınca bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet kapsamında yılın, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı veya parça başı ücret vermek suretiyle sözleşme süresiyle sınırlı olarak çalıştırılabilecek hizmetler ile bu hizmetlerde çalıştırılacakların ücret ve adet üst sınırları ekli 5 sayılı Bir Yıldan Az Süreli Hizmetlere İlişkin Cetvelde gösterilmiştir.

Anılan Cetvelde gösterilen üst sınırları aşmamak üzere, bu kapsamda çalıştırılacak sözleşmeli personelin sayısı, sözleşme ücreti ve çalışma süreleri, her yıl ilgili kurumun önerisi ve Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca saptanır.

Bu madde uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (4), (5), (6), ve (7) numaralı alt bentleri ile hizmet gerekleri açısından ihtiyaç duyulması halinde (8) numaralı alt bendinde belirtilen şartları taşımaları gerekir. Kurumlar, bu koşullara ilave olarak hizmet gereği özel şartlar belirleyebilirler.....

Bu madde kapsamında istihdam edilmiş olmak, idareler açısından sonraki yıllarda aynı şekilde yeniden çalıştırma zorunluluğu doğurmaz. Bu madde hükümlerine aykırı olmamak üzere, çalıştırılacak personelin çalışma usul ve esaslarına dair şartlar ile diğer hususlar hizmet sözleşmelerinde düzenlenir. Bu madde hükümlerine aykırı olmamak üzere, aranacak özel şartlar ile alım yöntemleri kurumlarca düzenlenebilir.

Bu kapsamda görev yapacak personele ait tip sözleşme örneklerinin Maliye Bakanlığınca vize ettirilmesi zorunludur. Vize işlemi yapılmadan sözleşme yapılamaz ve herhangi bir ödemede bulunulamaz." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; davacı adına 2017 yılına ait "Okur Yazarlık Belgesi" nin bulunduğu, davacı ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 7. maddesi kapsamında imzalanan sözleşme süresinin 31/12/2019 tarihinde sona erdiği, 2019 yılına ait sözleşmeye göre davacının görevinin sahne uygulatıcısı olduğu ve sahne terzisi olarak çalıştığı, 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar'ın Ek 8. maddesi kapsamında imzalanacak sözleşme duyurusu ekindeki Ek-1 Tabloda "sahne terzisi" için "en az ilköğretim mezunu ve konusunda tecrübeli olmak" şartının arandığı anlaşılmaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 6. maddesinde, sözleşmeli personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedilebileceği bentler halinde sayma yoluyla tek tek belirlenmiş olup,Yenimahalle Kaymakamlığı Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü'nün 14/02/2020 tarihli yazısına göre davacının, 06/02/2020 tarihinde yapılan 1. Kademe Okuma Yazma Seviye Tespit ve 2. Kademe Seviye Tespit sınavlarını başarıyla tamamlayıp ilkokul mezuniyeti yerine geçen belgeyi almaya hak kazandığı,

onay sürecinin devam ettiği gerekçesiyle belgenin işlem tarihinden önce verilemediği, bu durumda davacının, EK-1 Tabloda yer alan "sahne terzisi" için "en az ilköğretim mezunu olmak" şartını sağladığı görüldüğünden, işe alınmak için gerekli olan niteliği taşımadığından bahisle tesis edilen sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... kararı hukuk ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyoruz.