Danıştay 12. Daire E.2022/3786 K.2022/4413

Dava konusu istem: ÖSYM Başkanlığınca 01/11/2020 tarihinde yapılan Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavını kazanan davacının, 06-07/03/2021 tarihlerinde yapılan ve 01/04/2021 tarihinde sonuçları açıklanan Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavı sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının hukuk, maliye, muhasebe, iktisat ve kompozisyon alanlarındaki cevaplarının puanlamasında, Maliye alanından 8 puanlık bir artış ve İktisat alanından 5 puanlık bir artış ile toplamda 13 puanlık bir not artırımına gidilmesi gerektiği yönünde görüş bildirildiği, anılan bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı idarece bilirkişi raporuna yapılan itirazın yerinde olmadığının görüldüğü, söz konusu bilirkişi raporunun yeterli ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu anlaşıldığından.

06/03/2021-07/03/2021 tarihlerinde 5 oturum üzerinden gerçekleştirilen Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavına katılan davacının Hukuk, Maliye, İktisat, Kompozisyon ve Muhasebe sınav kağıtlarına takdir edilen notun ( 67,23725 puan) ölçme ve değerlendirme ilkelerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmış olup, davalı idarece 01/04/2021 tarihinde açıklanan yazılı sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Sınavının ivedi yargılama kapsamında olduğu, davanın, sınav sonuçlarının açıklandığı 01/04/2021 tarihini izleyen günden itibaren 10 günlük süre içinde açılmadığı, değerlendirme işleminin, Kılavuzun değerlendirme işlemleri kapsamında yapıldığı ve hesaplamada herhangi bir hata bulunmadığı, bilirkişi raporuna dayanılarak davacının sınav sonucunun 13 puan artırılmasının, adaylar arasındaki fırsat eşitliği dengesini davacı lehine, diğer adaylar aleyhine bozucu sonuçlar doğurduğu, bu nedenle tüm adaylar için adil olması bakımından ÖSYM tarafından yapılan ilk puanlamanın doğru kabul edilip davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Sınavının merkezi ve ortak nitelik taşımadığı, bu nedenle ivedi yargılama kapsamına girmediği, davanın süresinde açıldığı, sınav sorularının açık uçlu ve yoruma dayalı olması dikkate alındığında, hangi soruya kaç puan verildiğinin ve neden verildiğinin açıkça ortaya konulamadığı, bu durumun, idarenin yapmış olduğu iş ve işlemlerin açık ve belirli olması gerektiği ilkesine aykırılık oluşturduğu, idarenin fırsat eşitliği iddiasının yerinde olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun; sınav iş ve işlemlerine ilişkin yargılama sürecini hızlandırmak amacıyla 6552 sayılı Kanun'un 96. maddesi ile eklenen 20/B maddesinde, “Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulünde: a) Dava açma süresi on gündür. b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz...” hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun 15. maddesinin (1/b) bendinde ise, süresinde açılmayan davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Dava konusu uyuşmazlık bir bütün olarak incelendiğinde, Sayıştay denetçi yardımcısı adaylığına atanabilmek için gerekli koşullar arasında Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavından başarılı olmak ve Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavına girerek, sınavda başarılı olma şartının arandığı, bu sınavların Sayıştay Başkanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi arasında imzalanan protokole göre yapıldığı, başvuruların alınması, sınavın uygulanması, güvenlik önlemleri, sınav ücretinin yatırılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi,

sonuçlara itiraz vb. sınav süreci ile ilgili işlemlerin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından gerçekleştirildiği, söz konusu sınavlara Sayıştay Kanununda Sayıştay denetçi yardımcısı adaylığı kadrolarına atanabilmek için öngörülen şartları taşıyan ülke genelindeki herkesin katılabileceği dikkate alındığında, belli bir gruba münhasır olarak yapılan, başvuranlar açısından dar kapsamlı bir sınav olduğunun kabulüne olanak bulunmadığından, Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavının merkezi ve ortak sınav niteliğinde olduğu, bu kapsamda;

dava konusu işlemin, davacı tarafından, sonuçların açıklandığı 01/04/2021 tarihinde öğrenildiği, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile 2020 Sayıştay Başkanlığı Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Sınavı Kılavuzunda yer alan ''adayların adreslerine ayrıca sınav sonuç belgesi gönderilmeyeceği" kuralı ve "Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.'' kuralı birlikte değerlendirildiğinde, davanın, dava konusu işlemin iptali istemiyle on günlük süre içerisinde, yani en son 12/04/2021 tarihine kadar açılması gerekirken.

03/05/2021 tarihinde açılan davanın, süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı anlaşıldığından, işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

ÖSYM Başkanlığınca 01/11/2020 tarihinde yapılan Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavından başarılı olan davacının, 06-07/03/2021 tarihlerinde Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavına katıldığı, 01/04/2021 tarihinde sınav sonuçlarının ÖSYM'nin internet sayfasından duyurulduğu, davacının 67,23725 puan alarak başarısız sayıldığı, davacı tarafından, 02/04/2021 tarihinde puan hesaplamasına itiraz ile yeniden hesaplama ve cevap kitapçığını inceleme talebinde bulunulduğu, 22/04/2021 tarihinde davacıya talebi doğrultusunda kitapçığın inceletildiği, 03/05/2021 tarihinde sınavın her bir oturumunun yeniden değerlendirilmesi sonucunda başarısız sayılması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6552 sayılı Kanun'un 96. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 20/B maddesi eklenmiş olup, anılan maddede; “Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulünde:

a) Dava açma süresi on gündür.

b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz...” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 15. maddesinin (1/b) bendinde ise, süresinde açılmayan davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

6552 sayılı Yasa hükmünün gerekçesinde; "Önergeyle, Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar hakkında açılan davalarda, olası mağduriyetlerin önüne geçebilmek için hızlı yargılama süreci öngörülmekte ve söz konusu davalara ilişkin verilen kararların ilgili kişilerin lehine sonuç doğuracak şekilde uygulanması hükme bağlanmaktadır.” denilmiştir.

Buna göre; 2577 sayılı Yasa'nın 20/B maddesi ile Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin olarak yargılama sürecinin hızlandırılmasına yönelik özel bir yargılama usulü öngörüldüğü, söz konusu uyuşmazlıkların tabi olacağı özel yargılama usulünde genel yargılama usulüne göre yargılama sürecini hızlandıracak nitelikte kurallar getirildiği, böylelikle olası mağduriyetlerin önlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Anılan maddede belirtilen yargılama usulüne tabi sınavların "Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi" tarafından yapılması ve "merkezi ve ortak sınav" niteliğinde olması koşulu öngörülmüştür.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 'Sayıştay denetçilerinin nitelikleri ve mesleğe alınmaları' başlıklı 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Giriş sınavı; eleme sınavı, yazılı sınav ve mülakattan oluşur. Eleme ve yazılı sınavları, Sayıştay Başkanlığı ile imzalanacak protokole göre Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılır." hükmü yer almaktadır.

6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin (e) bendinde; "Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini ifade eder." hükmü, anılan Kanunun "Temel İlkeler" başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında; "Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir." hükmü yer almaktadır.

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından hazırlanan 2020 Sayıştay Başkanlığı Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Sınavı Kılavuzu'nun 'GENEL BİLGİLER TEMEL İLKE VE KURALLAR' başlıklı kısmında.

"Sınav sonuçları, ÖSYM'nin internet sayfasından duyurulacak, adayların adresine ayrıca sınav sonuç belgesi gönderilmeyecektir." kuralına, ''Sınav sonucunun incelenmesini isteyen adaylar, sonuçların ÖSYM tarafından elektronik ortamda açıklanmasının ardından en geç 10 gün içinde (sonuçların açıklandığı tarihten bir gün sonra başlamak üzere) ÖSYM tarafından belirlenen ücreti yatırdıklarını gösteren dekont ile birlikte; sınav sorularına itirazlarda ise sınav tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde (sınav tarihinden bir gün sonra başlamak üzere) ...

ÖSYM'nin internet sayfasında yer alan ... Genel Amaçlı Dilekçe örneği kullanılarak ÖSYM'ye başvurmalıdırlar. Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.'' kuralına yer verilmiş; 'ÖSYM İLE YAZIŞMALAR' başlıklı kısmında da; "...Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.'' kuralı tekrarlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığına atanabilmek için gerekli koşullar arasında, Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavından başarılı olmak ve Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Yazılı Sınavına girerek, sınavda başarılı olmak şartının arandığı, bu sınavların Sayıştay Başkanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi arasında imzalanan protokole göre yapıldığı, başvuruların alınması, sınavın uygulanması, güvenlik önlemleri, sınav ücretinin yatırılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi,

sonuçlara itiraz vb. sınav süreci ile ilgili işlemlerin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından gerçekleştirildiği, söz konusu sınavlara Sayıştay Kanununda Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı kadrolarına atanabilmek için öngörülen şartları taşıyan ülke genelindeki herkesin katılabileceği dikkate alındığında, bu sınavın, belli bir gruba münhasır olarak yapılan, başvuranlar açısından dar kapsamlı bir sınav olduğunun kabulüne olanak bulunmadığından, Sayıştay Denetçi Yardımcılığı Yazılı Sınavının merkezi ve ortak sınav niteliğinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun benzer bir uyuşmazlık hakkında verdiği 14/04/2016 tarihli ve E:2016/1348, K:2016/1557 sayılı kararı da bu yöndedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin, davacı tarafından sonuçların açıklandığı 01/04/2021 tarihinde öğrenildiği, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile 2020 Sayıştay Başkanlığı Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Sınavı Kılavuzunda yer alan ''adayların adreslerine ayrıca sınav sonuç belgesi gönderilmeyeceği" kuralı ve "Yapılacak her türlü itiraz, adayın dava açabilme hakkı için geçerli 10 günlük dava açma süresini durdurmaz.'' kuralı birlikte değerlendirildiğinde;

dava konusu işlemin iptali istemiyle 10 (on) günlük süre içerisinde ve (son gün olan 11 Nisan 2021 tarihinin Pazar gününe rastlaması nedeniyle) en geç 12/04/2021 tarihine kadar davanın açılması gerekirken. 03/05/2021 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığından, işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.