Danıştay 12. Daire E.2022/3955 K.2025/2795

Dava konusu istem: Hava Kuvvetleri Komutanlığı Adana İncirlik 10. Tanker Üs Komutanlığında sözleşmeli uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, disiplinsizlik ve ahlaka uygun olmayan davranışlarda bulunduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığı 10. Tanker Üs Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; soruşturma konusu fiilden dolayı Yüreğir İlçe Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Polis Merkez Amirliği tarafından yapılan tahkikatta davacının bilgi sahibi sıfatı ile ifadesine başvurulduğu, şüpheli olarak belirlenmediği, hakkında yapılan UYAP sorgulamasında soruşturma ya da kovuşturma dosyasının bulunmadığı, yapılan tetkikler neticesinde de davacının vücudunda uyuşturucu metaboliti saptanmadığı, ayrıca idari yönden kendisinden istifade edilmesini engelleyecek başka bir disipline aykırı fiilinin bulunmaması hususları birlikte dikkate alındığında;

davacının, Silahlı Kuvvetlerden ayrılması kararına istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin dayanağının, davacı hakkında verilen Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası olduğu, davacı bu işleme karşı dava açmadığından, anılan işlemin ayakta olduğu, dolayısıyla, anılan işlem dayanak alınarak tesis edilen sözleşmenin feshi işlemi hukuka uygun olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hava Kuvvetleri Komutanlığı Adana İncirlik 10. Tanker Üs Komutanlığında sözleşmeli uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, 17/12/2018 tarihinde kendisinin kullandığı babasına ait araçta uyuşturucu madde tespit edilmesi nedeniyle hakkında yapılan soruşturma sonucunda disiplinsizlik ve ahlaka uygun olmayan davranışlarda bulunduğundan bahisle 24/07/2019 tarihli Hava Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla cezalandırıldığı gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığı 10. Tanker Üs Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; bu Kanunun amacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinin erbaş kadrolarında devamlılık arz eden teknik ve kritik görevlerde, yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak maksadıyla istihdam edilecek uzman onbaşı ve uzman çavuşların temini, hizmet şartları görev ve hakları, yükümlülükleri, astsubay sınıfına geçirilmeleri ile ilgili esas ve usulleri düzenlemek olduğu; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle, "Başarı Gösteremeyenler ve Ceza Alanlar" başlıklı 12. maddesinde;

görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesileceği ve yedekte er kaynağına alınacağı, görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlemlerin, çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinde.

"Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: ...n) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının manevî şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olmak,", "Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri" başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında.

"Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların,

barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. Maddesinde ise; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler; (...) b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmak," hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; davacının kullandığı araçta uyuşturucu bulunması sebebiyle hakkında başlatılan idari soruşturma neticesinde 24/07/2019 tarihli Hava Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezasıyla cezalandırılması üzerine anılan işlem dayanak alınarak dava konusu işlemle sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, Bölge İdare Mahkemesince; soruşturma konusu fiilden dolayı adli kolluk tarafından yapılan tahkikatta davacının bilgi sahibi sıfatı ile ifadesine başvurulduğu, şüpheli olarak belirlenmediği, UYAP sorgulamasında da soruşturma ya da kovuşturma dosyasının bulunmadığı, yapılan tetkikler neticesinde de davacının vücudunda uyuşturucu metaboliti saptanmadığı,

ayrıca idari yönden kendisinden istifade edilmesini engelleyecek başka bir disipline aykırı fiilinin bulunmaması hususları birlikte dikkate alındığında, davacının, Silahlı Kuvvetlerden ayrılması kararına istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmiş ise de;

dava konusu sözleşmenin feshi işleminin dayanağının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası olduğu ve davacının bu cezaya karşı dava açmadığı dolayısıyla anılan ceza hukuk aleminde yürürlükte olduğundan, bu cezanın uygulanmasına yönelik tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.