Danıştay 12. Daire E.2022/4545 K.2024/2001

Dava konusu istem: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği uyarınca 11/04/2018 tarihinde yapılan iş müfettişliği yardımcılığı sözlü sınavına katılan davacının, (52,50) puan takdir edilerek başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin 05/04/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; hakkında düzenlenen sözlü sınav tutanağı incelendiğinde, bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından davacıya (52,50) puan takdir edildiği ve komisyonca genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme de yapamadığı yolunda kanaat bildirildiği; olayda, "Muhakeme gücü" kriterine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede, her bir komisyon üyesi tarafından (10) üzerinden (8) puan takdir edilmesine karşın, aynı komisyonca davacının muhakeme gücü yapamadığının belirtilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu;

dolayısıyla, sınav komisyonunca takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı sonucuna ulaşıldığından, davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, iptal kararı, davacının sözlü sınavda doğrudan başarılı olması sonucunu doğurmayıp, davalı idarece belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesinin sağlanması gerektiği; olayda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği'ne uygun şekilde sınav kurulunun oluşturulduğu, davacıya çektiği 7 numaralı zarftaki soruların sorulduğu,

yazılı sınav kapsamındaki konular hakkındaki bilgisi, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, genel yetenek ve genel kültürü, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı kriterleri üzerinden değerlendirme yapılarak, her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle davacının sözlü sınav puanının (52,50) olarak takdir edildiği;

bu itibarla, mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınavda, davacının (52,50) puanla başarısız sayılması ve anılan işleme karşı yaptığı itirazın reddine yönelik dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sözlü sınav öncesinde girdiği yazılı sınavda aldığı puandan, bilgi düzeyinin yüksek olduğunun anlaşılabileceği, sözlü sınav tutanağında yer alan değerlendirmeler kısmında yer alan “genel anlamda sorulara cevap veremedi ve muhakeme de yapamadı” şeklindeki değerlendirmenin, sınav komisyonunca “kavrama, ifade yeteneği, muhakeme gücü” yönünden verilen (8) puanla uyumlu olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

02/12/2017 tarihinde yapılan İş Müfettişliği Yardımcılığı Giriş Sınavının yazılı kısmında başarılı olarak sözlü sınava girmeye hak kazanan davacının, 11/04/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavdan (52,50) ortalama puan takdir edilerek başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Giriş sınavı" başlıklı 17. maddesinde;

"Müfettiş yardımcılığına giriş sınavı, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olarak yapılır." , "Sözlü sınavın yapılması ve değerlendirilmesi" başlıklı 24.maddesinde;

" (1) Sınav kurulu 22 nci maddede belirtilen konulardan sözlü sınav sorularını hazırlar.

(2) Sözlü sınav soru kâğıtları ve cevap anahtarları sınav kurulunca imzalanır. Soru kâğıtları, adayların şahitliğinde açılmak üzere kapalı zarfa konarak mühürlenir.

Kapalı zarf, sözlü sınav salonunda, sınav kurulu üyeleri ile yeteri kadar adayın imzasının bulunduğu tutanak düzenlenerek açılır.

(3) Sözlü sınav, yazılı sınav konuları ile adayın anlama, ifade ve temsil yetenekleri dikkate alınarak yapılır. Buna göre sözlü sınavda, adayın;

a) Yazılı sınav kapsamındaki konular hakkındaki bilgisi,

b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,

c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,

ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,

d) Genel yetenek ve genel kültürü,

e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,

değerlendirilir.

(4) Adaylar, sınav kurulu tarafından üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen konularda elli puan üzerinden, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilerek toplanır ve yüz üzerinden sözlü notu belirlenir. Sözlü sınavda başarılı olabilmek için yüz üzerinden en az yetmiş puan almak gerekir. Sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetimi, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.

Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde; bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından, formun değerlendirme kısmında, davacının genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme de yapamadığının belirtildiği; ancak, (10)'ar puan üzerinden değerlendirilen kavrama, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriteri yönünden, bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı (8) puan takdir edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; sözlü sınav tutanağına, davacının genel anlamda sorulara cevap veremediği ve muhakeme de yapamadığı yazılmasına rağmen, kavrama, ifade yeteneği ve muhakeme gücü kriteri yönünden (8) puan takdir edilmiş olmasının birbiri ile örtüşmediği, verilen not ile tutanakta belirtilen gerekçenin birbiriyle uyuşmaması sebebiyle takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Öte yandan, bu karar davacının sözlü sınavda doğrudan başarılı olması sonucunu doğurmayıp, davalı idarece, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.