Danıştay 12. Daire E.2022/4692 K.2025/1571

Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Balıkesir ili, Gönen Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli mimar olarak görev yapan davacının sözleşmesinin, Gönen Belediyesi Disiplin Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ve Başkanlık Makamı'nın 24/12/2020 tarihli Onayı ile Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (r) ve (o) fıkraları ile 15' nci maddesi gereğince 24/12/2020 tarihi itibariyle feshedilmesine ilişkin Gönen Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; normlar hiyerarşisinde, silsile yukarıdan aşağıya doğru Anayasa, Kanun, Kanun Hükmünde Kararname, Tüzük, Yönetmelik ve bunun altındaki diğer düzenleyici işlemler şeklinde olduğuna göre, açık metinlerine yer verilen Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca Devlet Memurları'na uygulanacak disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin Yönetmeliklerin altındaki düzenleyici işlemlerle belirlenemeyeceği, bu duruma göre;

kamu idaresi olan ve personelinin de kamu personeli olduğu açık olan davalı idarece Yönetmeliklerin altında düzenleyici işlem olan Yönerge hükmüne dayalı olarak verilen disiplin cezasına istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davacıya muhakkik tarafından 13/11/2020 tarihli savunmaya çağrı yazısı tebliğ edilerek davacının yazılı beyanının alındığı, tanzim edilen disiplin soruşturma raporunda davacı hakkında işe son verme cezası teklif edilmesine rağmen davacıya ilgili Yönergenin 20'nci maddesi kapsamındaki hakları hatırlatılmak suretiyle son savunma hakkı verilmediği anlaşıldığından,

son savunma hakkı kullandırılmadan tesis edilen işe son verme cezasına istinaden tesis edilen dava konusu işlemde bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı, gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem sebebiyle yoksun kalınan tüm maaş ve özlük haklarının dava açma tarihi olan 16/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında, raporlu olduğu bir tatil günü belediye hizmet binasına gelerek iş bilgisayarındaki bilgileri şahsi hard diskine kopyaladıktan sonra bilgiyasardaki tüm bilgileri sildiği ve belediyeye ait olan belge dosyaları izinsiz olarak bina dışına çıkardığından bahisle hakkında soruşturmaya başlanıldığı ve Gönen Belediye Başkanlığı Disiplin Kurulu tarafından Gönen Belediye Başkanlığı Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi uyarınca işine son verme cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kurum içi düzenleyici işlem olan Yönergede yer alan disiplin hükümlerinin uygulanmasının tek başına hukuksuzluk sebebi sayılamayacağı ve davaya konu işlemi sakatlamadığı, sözleşme feshine ilişkin işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Balıkesir ili, Gönen Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden tam zamanlı sözleşmeli mimar olarak görev yapan davacının sözleşmesinin, Gönen Belediyesi Disiplin Kurulu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ve Başkanlık Makamının 24/12/2020 tarihli Onayı ile Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin 11. maddesinin (r) ve (o) fıkraları ile 15'nci maddesi gereğince işine son verilmiş olması nedeniyle, 24/12/2020 tarihi itibariyle feshedilmesine ilişkin Gönen Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 4. maddesinde.

"Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir...

Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir.

Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalıştırılanların, "hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi" sözleşmenin sona ermesi hali olarak düzenlenmiştir.

Anılan Esaslar'ın "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiştir. Buna göre, "Personelin;

a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,

b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,

c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)

d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,

e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,

f) (Ek: 20/02/2017 - 2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,

hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasanın 128. maddesiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin ve bu kapsamda yer alan belediyede görev yapan personelinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır.

Kanuni düzenleme ilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Bu niteliği taşıyan bir yasal düzenleme ile uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların belirlenmesi konusunda yürütme organına yetki verilmesi, kanuni düzenleme ilkesine aykırılık oluşturmaz.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca (değişiklikten önce Bakanlar Kurulu) belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu hüküm uyarınca 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, disiplin suç ve cezaları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamış, sözleşme fesih sebepleri Ek 6. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır.

Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin hukukuna ilişkin düzenlemelerin, Kanun'un 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği açıktır.

Nitekim, dava konusu işlemin tesis tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle uyuşmazlığa uygulanma imkanı olmasa da, 09/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'la 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine eklenen ek paragrafta; kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verileceği hükmü getirilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık bu yönüyle değerlendirildiğinde; davalı idarece 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın Ek 6. maddesinde sözleşmeli personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedilebileceği ve hangi hallerde sona ereceği bentler halinde sayma yoluyla tek tek belirlenmiş olup, davacı yönünden söz konusu maddede yer alan sözleşme feshi sebeplerinden herhangi birinin gerçekleşip gerçekleşmediği dikkate alınmadan ve ayrıca isnat edilen eylemler nedeniyle davacı hakkında yürütülen soruşturmanın,

"referans norm" olarak dikkate alınabilecek olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disiplin usullerine uygun olarak yapılacak disiplin soruşturması neticesinde kendisine atfedilen eylemlerin 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinde sayılan eylemler kapsamında olup olmadığı yönünden bir değerlendirme yapılmadan, salt olarak Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi uyarınca görevine son verildiği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı tam maaş ve özlük haklarının dava açma tarihi olan 16/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.