Danıştay 12. Daire E.2022/5010 K.2023/1503

Dava konusu istem : Davacı tarafından, Adana 5. İcra Müdürlüğünde icra müdürü olarak görev yapmakta iken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 29/12/2016 tarih ve 411 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, söz konusu işlemin iptaline dair ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması ve davanın reddine ilişkin. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Onikinci Dairesinin 22/04/2021 tarih ve E:2021/525, K:2021/2230 sayılı kararıyla temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmesinden sonra, disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle aleyhinde yürütülen ceza kovuşturmasında, Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile hakkında verilen mahkumiyet kararının bozulduğu, bunun üzerine ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:... sayılı kararı ile "...rüşvet, irtikap, görevi kötüye kullanma suçlarının unsurları oluşmadığından beraatine..." karar verildiği, bu sebeple 2577 sayılı Kanun'un 53/1-c bendinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluştuğu ileri sürülerek yargılanmanın yenilenmesi ve dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem sebebiyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; uyuşmazlıkta, hakkında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulan Mahkemeleri kararına karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda verilen ve Danıştay temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı davanın reddine yönelik kararının incelenmesinden; anılan kararın içeriğinde "... soruşturma raporunda mevcut ifade ve tespitlerden, davacının 16/09/2013 tarihinde bir ihalenin muhatabı olan Ö.A.'dan, 24/09/2013 tarihinde Avukat İ.C.H.'den, 27/09/2013 tarihinde bilirkişi M.O.'dan, 27/09/2013 tarihinde Avukat M.A.'dan, 24/10/2013 tarihinde Avukat G.Ş.'den para aldığı, adı geçen kişilerin, farklı gerekçelerle de olsa, ifadelerinde davacıya para verdiklerini ikrar ettikleri; davacının ifadesinde, Ö.A.'ya araba tamiri için borç verdiği,

bu kişiden alınan paranın bu borcun karşılığı verilen para olduğu, Avukat İ.C.H.'den, banka kartlarından çekilen harç bedelinin tahsili amacıyla para alındığı, Avukat M.A. tarafından verilen paranın çektirilen fotokopilerin karşılığı verilen paralar olduğu,

Avukat G.Ş.'den misafirlere ikram amacıyla çay ve şeker alınması için para bırakıldığını beyan ettiği görülmüş olup, davacının farklı amaçlarla iş sahiplerinden ve bilirkişilerden elden para aldığını ikrar ettiği, davacının ifadesinde gerekçe olarak sunduğu durumların adli ve idari soruşturma kapsamındaki olayların niteliği ve gelişimi dikkate alındığında kabul edilebilir bir durum olmadığı; bu durumda, davacının eyleminin memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelikte ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici nitelik taşıdığı ..." gerekçesine yer verildiği; söz konusu gerekçede adli yargı kararının dayanak yapılmadığı,

disiplin soruşturma raporu, tutanaklar, ifadeler ile diğer bilgi ve belgeler birlikte dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulduğu, ayrıca adli makamlarca delillerin takdiri ve suçun niteliği yönünden yapılan değerlendirmede uyulacak ilke ve kurallarla disiplin hukuku açısından uygulanan kuralların farklı olduğu, adli yargıda suç için aranan tipiklik ile disiplin hukukunda aranan tipiklik unsuru ve fiil nitelendirmesinin de farklı olduğu,

dolayısıyla dava konusu işleme dayanak teşkil eden soruşturma kapsamında davacıya atfedilen fiiller ile ilgili olarak adli makamlarca verilen kararın disiplin cezasının uygulanmasına engel oluşturmayacağı, dava konusu olayın disiplin hukuku açısından ayrıca değerlendirilmesi gerektiği, disiplin soruşturması ve adli yargılama disiplinlerinin birbirinden bağımsız olduğu; öte yandan, adli yargıda verilen kararın sonuç itibariyle ceza hukuku anlamında rüşvet, irtikap, görevi kötüye kullanma suçlarının unsurlarının oluşmadığı gerekçesine dayalı beraat kararı olduğu,

maddi hukuk anlamında davacıya isnat edilen fiilin işlendiği veya işlenmediği hususunda herhangi bir hüküm içermediğinin görüldüğü; bu durumda, uyuşmazlığın niteliği, daha önce yapılan yargılama neticesinde verilen kararın gerekçesi ve yargılamanın yenilenmesi sebepleri birlikte dikkate alındığında, yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkin davacının iddiasının, 2577 sayılı Kanun'un 53/1-(c) bendi ve diğer bentleri kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle aleyhinde yürütülen ceza kovuşturmasında, Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile hakkında verilen mahkumiyet kararının bozulduğu, bunun üzerine … Ağır Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile rüşvet, irtikap, görevi kötüye kullanma suçlarının unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraatine karar verildiği, bu karar ile 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendindeki fiilleri işlemediğinin anlaşıldığı, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluştuğu belirtilerek, yargılamanın yeniden yapılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Danıştay Onikinci Dairesi'nin 22/04/2021 tarih ve E:2021/525, K:2021/2230 sayılı temyiz incelemesinden geçerek kesinleşen ve yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenen davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda özetlenen gerekçesinde, dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkında yürütülen ceza kovuşturmasındaki fiil ve isnatlara dayanıldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, davacı hakkında, disiplin soruşturmasına konu fiilleri sebebiyle ... Asliye Ceza Mahkemesinde görevi kötüye kullanmaktan dolayı … esasına kayden açılan davada verilen mahkumiyet kararının Yargıtay ... Ceza Dairesinin E:…, K:… sayılı kararı ile bozulması üzerine, dosyanın ... Ağır Ceza Mahkemesinin … esasında birleştirilerek yargılama devam ettirilmiş ve … tarih ve K:… sayılı kararla, suçun yasal unsurları oluşmadığından davacının beraatine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, dava konusu işleme esas alınan fiillere yönelik ceza yargılamasında isnat edilen tüm suçlardan beraat ettiği ileri sürüldüğünden, anılan beraat kararının, işbu davada talep edilen yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak kabul edilip edilmeyeceğinin tespiti gerekmektedir. 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (c) bendinde; "Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararı ile bozularak ortadan kalkması" yargılamanın yenilenmesi nedenleri arasında sayılmıştır.

Gerek, davacının da aralarında bulunduğu Adana İcra Müdürlüğünde görevli personel hakkında yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen 22/06/2015 tarihli soruşturma raporunda ve buna dayalı olarak alınan, davacının devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu Kararında, gerekse de yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenen Mahkeme kararında dava konusu işlemin sebebinin aynı fiillerden oluştuğu, ceza yargılamasının da aynı fillere dayalı olarak yapıldığı, dava konusu işlemin sebebi ile ceza yargılamasına konu eylemin örtüştüğü görülmektedir.

Ceza hukuku anlamında suç teşkil eden eylem ile disiplin hukuku anlamında cezayı gerektiren eylemlerin örtüştüğü durumlarda, her iki yargılamanın farklı sonuçlandırılmasının, hukuk güvenliği açısından kabulü mümkün olmadığı gibi, ceza yargılamasında beraatle sonuçlanan bir eylem nedeniyle devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasının verilebileceğinin kabulü, ölçülülük ilkesinin ve masumiyet karinesinin de ihlali niteliğinde olacaktır.

Bu itibarla, aynı fiillere dayalı suçlama bakımından ceza yargılamasında verilen beraat kararının, aynı fiiller sebep gösterilerek tesis edilen işlemin yargısal denetimi bakımından da hüküm ve sonuç doğurması gerektiğinin kabulü zorunludur. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince karara esas alınan fiiller, bir Mahkeme kararı ile değerlendirmeye tabi tutularak suç unsuru bulunmadığına karar verilmiştir.

Bu hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, hukuki menfaati etkilenen davacı hakkında, adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyetli ve ölçülü bir sonuca ulaşılabildiği noktasında şüphe doğmuştur. Dava konusu işlemin sebebinin ortadan kalkmasını sağlayan hallerin ortaya çıkması, davanın esasının incelendiği zamanda mevcut olan duruma göre bulunmuş olan hukuk gerçeğinin, yargılamanın yenilenmesi yoluyla yeni duruma göre yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.

Bu durumda, etkili ve adil bir yargılama yapılabilmesi amacıyla ilk kararda esas alınan fiilllerin, yargı kararı ile suç unsuru içermediğine karar verilmiş olması karşısında, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak hükme esas alınması gerektiği dikkate alındığında,

söz konusu ceza davasının varsa temyiz sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması temyiz süreci sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, davacının temyiz isteminin kabulüyle, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; "Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararı ile bozularak ortadan kalkması" yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında sayılmıştır.

Bakılan davada; davacının, 657 sayılı Kanunun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacı hakkında, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin … esasında kayıtlı davada verilen mahkumiyet kararında yer alan fiil ve isnatlara da dayanılarak istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Onikinci Dairesinin 22/04/2021 tarih ve E:2021/525, K:2021/2230 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, bu arada ceza davasında verilen kararın temyizi üzerine Yargıtay.

Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bozma kararı verildiği, bozma kararı üzerine ... Ağır Ceza Mahkemesince, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla, suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle davacının beraatine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ilk kararın verildiği tarihte ceza mahkemesince verilmiş olan bir ilam hükmünün Yargıtayca bozulması üzerine verilen ceza mahkemesi kararıyla bozularak ortadan kalkması nedeniyle yargılamanın yenilenmesi şartının gerçekleştiği görülmekle, davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.