Danıştay 12. Daire E.2022/5551 K.2025/1567

Dava konusu istem: Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacı tarafından, kadroya alınmadan önce sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken sözleşmesinin yenilenmemesi ilişkin işleme karşı açtığı davanın nihai olarak ret ile sonuçlanması üzerine, yargı kararı gereğince memur kadrosuna alınma şartlarını sağlamadığından bahisle memurluğunun sona erdirilmesine dair Afyonkarahisar Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle alamadığı maaşlarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Geçici 41. maddesinde belirtilen 25/6/2013 tarihi itibarıyla davalı idarede çalışmakta olma şartını sağlamadığı, bunun da idarenin hatasından kaynaklanmadığı, aksine Afyonkarahisar İli Atıksu Arıtma Tesisi Kurma ve İşletme Birliği ile sözleşme imzalamayan davacıdan kaynaklandığı açık olup, davacı ile yapılan sözleşmenin yargı kararı gereğince hukuka uygun olmadığının saptanması karşısında, davacının sözleşmeli statüden memuriyet kadrosuna geçme şartlarını sağlamadığı açık olduğundan, memurluk görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işleme karşı açılan davada yürütmenin durdurulmasına karar verilmesinden sonra yürürlüğe giren 6495 sayılı Kanun gereği memur olduğu, olayın üzerinden 15 yıl geçmesi sebebiyle zamanaşımına uğradığı, üzerinden uzun süre geçtikten sonra işlemin geri alınmasının idari istikrar ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilerek, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacı tarafından, kadroya alınmadan önce sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işleme karşı açtığı davanın nihai olarak ret ile sonuçlanması üzerine yargı kararı gereğince memur kadrosuna alınma şartlarını sağlamadığından bahisle memurluğunun sona erdirilmesine dair Afyonkarahisar Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Cumhuriyetin nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

6495 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na eklenen Geçici 41. maddesinin (b) bendinde; il özel idaresi, belediye veya bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde 25/06/2013 tarihi itibarıyla çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48. maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranların, sözleşmeli personel olarak çalıştırılmalarına esas alınan memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca atanacakları hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden.

Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon Müdürlüğünde kadrolu memur olarak görev yapan davacının, kadroya alınmadan önce 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde görev yapmakta iken, 31/12/2012 tarihinde sona erecek olan sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin Afyonkarahisar Belediye Başkanlığının 07/06/2012 tarihli işleminin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı yürütmenin durdurulması kararı üzerine davacının görevine iade edildiği, anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptal edildiği, davacının sözleşmeli statüde çalışmaya devam ettiği, bilahare 02/08/2013 tarih ve 28726 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9. maddesi uyarınca, 2013 yılı itibarıyla 657 sayılı Kanun'un 4/A maddesi kapsamında kadrolu memur statüsüne geçtiği, ...

İdare Mahkemesinin iptal kararına karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 13/02/2018 tarih ve E:2016/6869, K:2018/607 sayılı kararıyla iptale ilişkin kararın bozulduğu, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozma kararına uyularak davanın reddine karar verildiği, bu kararın Danıştay Onikinci Dairesinin 08/03/2020 tarih ve E:2020/4426, K:2020/1073 sayılı kararıyla onandığı, Dairemizin 02/03/2022 tarih E:2021/6896, K:2022/859 sayılı karar düzeltme talebinin reddine ilişkin kararı ile de kesinleşmesi üzerine,

Afyonkarahisar Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yargı kararının uygulanması gereğinden bahisle, davacının memuriyetinin 14/10/2021 tarihi itibarıyla sona erdirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet" şeklinde tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.

Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca idarenin yargı kararının gereğini yerine getirmesi bir zorunluluk ise de; iptal kararı üzerine tesis edilen işlemle eğer subjektif kazanımlar söz konusu ise, bu subjektif etki ve sonuçların korunması da yukarıda değinildiği üzere hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin bir sonucudur.

Uyuşmazlık konusu olayda davacının 2013 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin yargı kararıyla iptali sonucunda, idarece anılan yargı kararı üzerine davacı ile 2013 yılı için sözleşme imzalanmış ve 2013 yılında çıkarılan 6495 sayılı Kanun ile getirilen imkandan yararlanarak 4/B statüsünden 4/A statüsüne atanmak suretiyle, bu statü gereği kişisel kazanım elde etmiş olduğu görülmektedir. Davacının kadroya geçtiği 2013 yılından, 8 yıl sonra 2021 yılında tesis edilen memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin işlemin hukuki güvenlik ilkesini ihlal edeceği açıktır.

Bakılan davada, her ne kadar, İdare Mahkemesince davacının kadroya geçtiği 25/06/2013 tarihinde idarede çalışma şartını yerine getirmediği gerekçesiyle dava konusu işlem hukuka uygun bulunmuş olsa da, davacının anılan tarihte Mahkeme kararının bir gereği olarak sözleşme imzalanarak fiilen çalışmakta olduğu, ayrıca 6495 sayılı Kanun'un 9. maddesindeki, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinde belirtilen genel şartları taşıma şartını da sağlamış olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.