Danıştay 12. Daire E.2022/5930 K.2023/148

Dava konusu istem: Jandarma Genel Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken … tarih ve … sayılı işlem ile ilişiği kesilen davacının, başka bir kişi hakkında verilen Anayasa Mahkemesinin 12/03/2015 tarih ve 2013/760 sayılı bireysel başvuru kararı doğrultusunda, 926 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 32. madde hükümlerinden yararlandırılma talebi ile yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 09/10/2019 tarih ve E:2017/2220, K:2019/7274 sayılı bozma kararına uyulmak suretiyle; bakılan dava, davacının disiplinsizlik nedeniyle re'sen emekliye ayrılma işlemine karşı açılmış bir dava olmamakla birlikte, davacının eylemlerinin niteliği, oda hapsi cezalarının ve ikaz yazılarının gerekçeleri dikkate alındığında, sözü edilen oda hapis cezaları ile uyarı yazılarının davacı hakkında ayırma işlemi tesisini gerektirir nitelikte görülmediği,

ayrıca davacının sicil ve ahlaki durumu ile sıralı sicil üstlerinin kanaatlerinin de değerlendirmeye katılması sonucunda davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, 6191 sayılı Kanun'la 926 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 32. maddeden yararlanma talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı özlük haklarının davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine; Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50/4. maddesi uyarınca temyize konu kararda, bozma kararında belirtilen esaslara uyulduğu anlaşılmış olduğundan onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı idareye yapılan başvuruda doğrudan doğruya, 6191 sayılı Kanunla 926 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 32. maddeden yararlanma isteğinin olmadığı, dava konusu işleme karşı dava yolunun açık olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca genel bütçeli idarelerin mahkeme ve icra harçlarından muaf olduğu, genel bütçeli bir idare olan Bakanlık adına yargılama giderleri kapsamında harç yönünden aleyhe hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 17/02/2022 tarih ve E:2021/3489 K:2022/563 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Siirt İli, Şirvan İlçe Jandarma Komutanlığı.

Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yaparken, 12/12/1999 ve 18/03/2000 tarihinde yazılı olarak ikaz edilmesi, 04/02/2000 tarihinde 4 gün oda hapsi cezası, 29/02/2000 tarihinde 4 gün oda hapsi cezası, 01/04/2000 tarihinde 7 gün oda hapsi cezası verilmesi üzerine disiplinsizlik nedeniyle … tarihli ve … sayılı onay ile ilişiğinin kesildiği, bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açıldığı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi.

Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği; davacı tarafından 05/04/2011 tarihinde 926 sayılı Kanun'a eklenen geçici 32.madde hükmünden yararlanmak için başvuru yapıldığı, başvurunun Jandarma Genel Komutanlığı'nın 15/04/2011 tarihli işlemi ile reddedildiği; davacının, Anayasa Mahkemesi'nin 12/03/2015 tarih ve 2013/760 Başvuru numaralı kararı doğrultusunda durumunun değerlendirilerek, 6191 sayılı Kanunla 926 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 32. maddeden yararlanmak için 24/06/2015 tarihinde davalı idareye başvurduğu, idare tarafından … tarihli ve … sayılı işlem ile davacının talebinin reddedilmesi üzerine,

bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

22/03/2011 tarih ve 27882 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6191 sayılı Kanunla eklenen 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunun Geçici 32. maddesinde.

"12 Mart 1971 tarihinden bu Kanunun yayımı tarihine kadar, yargı denetimine kapalı idari işlemler veya Yüksek Askerî Şûra kararları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler veya vefatları hâlinde hak sahipleri, bu madde hükümlerinden yararlanabilmek için altmış gün içinde Millî Savunma Bakanlığına başvururlar. Millî Savunma Bakanı, başvurunun kabulüne veya reddine en geç altı ay içinde karar verir.

Millî Savunma Bakanı, hazırlık amacıyla sadece gerekli yazışmaların yapılması hususunda yardımcı olmak üzere gerektiğinde komisyonlar kurabilir ve bu komisyonlara, ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarından temsilci çağırabilir. İlgililerin, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesilmesine esas bilgi ve belgeler Genelkurmay Başkanlığınca en geç altmış gün içinde Millî Savunma Bakanlığına gönderilir.

Başvurunun kabulü halinde aşağıdaki hükümler uygulanır." denildikten sonra yasanın (a), (b) ve (c) bendindeki devamı maddelerinde başvurunun kabulü halinde, bu kişilerin ilişiklerinin kesildiği tarihten bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürelerinin Türk Silahlı Kuvvetlerinde geçmiş kabul edileceği, emekli kesenek ve kurum karşılıklarının statülerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesildiği tarihten aynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) sınıf,

rütbe ve kıdemi üzerinden Millî Savunma Bakanlığına müracaat ettikleri tarihteki katsayı esas alınmak suretiyle ilgili kuvvet komutanlığınca hesaplanarak Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeneceği, bu kişilerden statüsüne göre aynı neşetli emsali subay (general olanlar hariç) veya astsubayın (subay olanlar hariç) tamamı emekli olanlara emekli ikramiyesi ödeneceği ve emekli aylığı bağlanacağı, statüsüne göre aynı neşetli subay veya astsubayın tamamı emekli olmayanlardan isteyenlerin kamu kurum ve kuruluşlarının araştırmacı unvanlı kadrolarına atamasının yapılacağı, kanunda yazılı diğer hakların verileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

926 sayılı Kanunun 6191 sayılı Kanunla eklenen Geçici 32. maddesinde "Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlerin bu madde hükümlerinden yararlanacakları belirtildikten sonra, yasanın (a), (b) ve (c) bentlerinde "Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler" ifadesinden kimlerin amaçlandığı gösterilmiştir.

Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenlere aynı neşetli emsali subay ve astsubayın sınıf, rütbe ve kıdemi üzerinden emekli ikramiyesi ve emekli aylığı ödeneceğinin düzenlendiği, Yasada subay ve astsubay statüsündeki personel dışında başka bir personelden söz edilmediği görülmektedir.

Dolayısıyla söz konusu yasadan yararlanmak için Yüksek Askeri Şura kararı veya Yargı denetimine kapalı idari işlemle 12 Mart 1971 tarihinden Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiş subay veya astsubay statüsünde personel olmak gereklidir.

Davacının, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesildiği tarih itibariyle subay veya astsubay statüsünde olmadığı dikkate alındığında, 926 sayılı Kanunun Geçici 32. maddesinden yararlanma imkânı bulunmamaktadır.

Bu durumda, uzman jandarma olarak görev yapmakta iken Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilen davacının, 926 sayılı Kanuna 6191 sayılı Kanunla eklenen Geçici 32. madde kapsamında olmadığı anlaşılmakla, davacının söz konusu yasadan yararlandırılması talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık ve dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı görülmüştür.