Danıştay 12. Daire E.2022/825 K.2025/2827

Dava konusu istem: İzmir ili, Foça ilçesi 3'üncü Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığında 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na göre ... olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde üç aydan fazla istirahat raporu aldığından bahisle, sözleşmesinin 17/07/2020 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı aylık ve diğer mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, birlik içinde gerçekleştirilen koşu sırasında bacağını sakatladığı gerekçesiyle ilk olarak 09/02/2020 tarihinde amirlerinin bilgisi dışında Foça Devlet Hastanesine, 12/02/2020 tarihinde amirleri tarafından birlik reviri aracılığıyla Menemen Devlet Hastanesine sevkinin sağlandığı, burada yapılan tetkikler neticesinde 25/02/2020 tarihinde tetkik sonuçlarını alan ve 28/02/2020 tarihinde muayenesi gerçekleştirilen davacının bacağında kırık olduğunun saptandığı ve spor istirahati verildiği, davacının daha sonra 03/03/2020 tarihli 45 gün.

29/04/2020-29/05/2020 tarihleri arasında aynı şikayetle 30 gün rapor aldığı; devam eden süreçte bu defa 20 gün yıllık izin kullandığı, yıllık izin sonrasında davacının aynı şikayet nedeniyle 02/07/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 30 gün istirahat raporu aldığı; uyuşmazlıkta, her ne kadar davacının bacağını sakatladığını belirttiği 31/01/2020 tarihinde eğitim faaliyeti sırasında böyle bir olay yaşandığına yönelik olarak davalı idarece herhangi bir tutanak tutulmadığı görülmekte ise de;

davacının birlikteki görevine 25/01/2020 tarihinde başladığı ve birlik eğitimine tabi tutulduğu dönemde eğitim faaliyetleri kapsamında icra edilen koşuda toprak zeminde bacağının sakatlanması sonrasında, 13/02/2020 tarihine gerçekleştirilen koşuda bacağında oluşan ağrıdan dolayı koşuya devam edememesi nedeniyle amirlerinin bilgisi dahilinde bu durum tutanak altına alınarak istirahate yönlendirildiği, bu tarihten bir gün önce davacının birlik reviri aracılığıyla Menemen Devlet Hastanesine sevkinin sağlanarak tetkiklerinin yapılmaya başlandığı,

bu süreçte davacı tarafından istirahat raporu düzenlenmesi yönünde herhangi bir talepte bulunulmadığı, devam eden süreçte davacının iddiasını doğrular nitelikte sağ bacağında tibia üst uç kırığının oluştuğunun doktor raporu ile ortaya konulduğu ve bu teşhis sonrasında dava konusu işlemin nedeni olarak belirtilen tüm istirahat raporlarının bu hastalığın tedavisine yönelik olarak düzenlendiği,

bu durumda, davacının sağ bacağında gelişen kırığın, görev kapsamında icra edilen koşu sırasında gerçekleştiği ve bu hususun aksini ispatlar herhangi bir bilgi ve belgenin davalı idarece dava dosyasına sunulamadığı dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin feshi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakların dava tarihi olan 14/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri çerçevesinde tesis edildiği, idare aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında 26/12/2019 tarihinde ön sözleşme imzalamak suretiyle göreve başlamış, İzmir ili, Foça ilçesi Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığında uzman erbaş olarak görevini sürdürmekte iken, sağ bacağındaki doku, disk bozukluğu şikayeti ile gittiği hastanelerden son rapor tarihi olan 02/07/2020 tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde son rapor süresi olan 30 gün de dahil olmak üzere toplam 119 gün süreli hava değişimi ve istirahat raporu almıştır.

Davacının sözleşmesinin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Uzman Erbaş Yönetmeliği uyarınca 17/07/2020 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin 17/07/2020 onay tarihli işlem tesis edilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde. "Bu Kanunun amacı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin erbaş kadrolarında devamlılık arz eden teknik ve kritik görevlerde, yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak maksadıyla istihdam edilecek uzman onbaşı ve uzman çavuşların temini, hizmet şartları görev ve hakları, yükümlülükleri, astsubay sınıfına geçirilmeleri ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir." hükmüne, "Tedavi" başlıklı 10. maddesinde ise.

"Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir.

Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananların, iyileşinceye kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar.

(Ek cümle: 31/1/2013-6413/45 md.) Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez.

5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, sıhhi arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta; maddi olay kısmında da belirtildiği üzere, davacı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığında 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na tabi olarak ... statüsünde 26/12/2019 tarihinde ön sözleşme imzalamak suretiyle göreve başlamış olup, 17/07/2020 tarihi itibarıyla da anılan Kanun uyarınca sözleşmesi feshedilmiştir.

Dava konusu işlemde, davacının Deniz Kuvvetleri Komutanlığında görev yaptığı unvanı uzman erbaş olarak nitelendirilerek, statüsü ve buna bağlı olarak da tabi olduğu 3269 sayılı Kanun hükümleri ile Uzman Erbaş Yönetmeliği ve DKY 51-12 Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi düzenlemeleri esas alınmıştır.

Yargılama sürecinde İdare Mahkemesi kararında uyuşmazlık 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği hükümleri yazılmak suretiyle işin esası bu mevzuat hükümlerine göre karara bağlanmıştır.

Davalı idarece bu karara karşı yapılan itiraz (istinaf) başvurusunda, davacının statüsünün ve istihdam şeklinin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na tabi olduğu, sözleşme feshinin de 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve Uzman Erbaş Yönetmeliği hükümlerine göre tesis edildiği (bu iddialar temyiz dilekçesinde de tekrarlanmıştır.) belirtilmiş olmasına karşın, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi kararında, davacının sözleşme feshi tarihi (ve daha öncesi) itibarıyla 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ile DKY51-19 Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönergesi hükümlerine mi, yoksa 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve Uzman Erbaş Yönetmeliği hükümlerine mi tabi olduğu hususları açıklığa kavuşturulup, ulaşılacak sonuca göre; ayrıca, davalı idarenin temyiz iddiaları gerekçeleriyle birlikte karşılandıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, tüm bu hususlar gözardı edilmek suretiyle eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

Bu duruma göre, davacının bulunduğu statü itibarıyla tabi olduğu Kanun hükümleri açık ve net olarak tespit edilmeden 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu hükümleri esas alınmak suretiyle, dava konusu işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük hakların dava tarihi olan 14/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.