Danıştay 12. Daire E.2023/1123 K.2024/5003

2- ... Belediye Başkanlığı Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Havza Belediye Başkanlığında kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi ile veteriner hekim olarak görev yapmakta iken hizmet sözleşmesi feshedilen davacının, fesih işleminin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine, yeniden kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi imzalanmayarak 31/03/2022 tarihi itibariyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin Havza Belediye Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi ile dayanağı Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bila tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi ve yargı kararının uygulanmaması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarelerce, davalı Havza Belediye Başkanlığında tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile istihdam edilmiş veteriner hekim bulunması nedeniyle davacı ile hizmet sözleşmesi imzalanmasının mümkün olmadığı ileri sürülmüş ise de, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, "...Uyuşmazlıkta; kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi ile istihdam edilen davacının hizmet sözleşmesinin, davalı idare bünyesinde tam zamanlı sözleşmeli statüde veteriner hekim istihdam edildiğinden bahisle feshine karar verilmiş ise de, davacının kısmi zamanlı hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işleme karşı açılan davada, ... idare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile,

"... kısmi zamanlı veteriner hekim olarak görev yapan davacının hizmetinde başarısız ve yetersiz olduğuna dair herhangi bir tespit bulunmadığı gibi hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun somut delillerle ortaya konulamadığı, aksine hizmetine ihtiyaç bulunduğu anlaşıldığından, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir... " gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan karar gereği davacı ile kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi imzalandığı,

gerek anılan kararın verildiği tarih gerekse yargı kararı gereği davacı ile sözleşme imzalandığı tarih itibariyle davalı idare bünyesinde tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile istihdam edilmiş veteriner hekim bulunduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle sözleşme yapılması koşullarında değişiklik olduğuna dair herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığı gibi fesih koşullarının da oluşmadığı hususları bir bütün halinde değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka uygunluk,

istinafa konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı kanaatine varılmıştır. ..." gerekçesiyle sözleşme fesih işleminin iptaline karar verildiği ve dava konusu işlemlerin anılan yargı kararının uygulanması amacına yönelik olduğu, bununla birlikte idarelerin yargı kararlarını gecikmeksizin ve aynen uygulanmak zorunda olduğu gibi yargı kararlarının gerekçesi ile bir bütün olduğu dikkate alındığında; iptal kararlarının hukuki niteliği gereği olarak anılan işlemin tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kalktığının da açık olduğu, bu sebeple yargı kararının gerekçesi de göz önünde bulundurularak,

davacı ile sözleşme imzalanması gerekmekte iken tam zamanlı sözleşmeli veteriner hekim istihdam edildiğinden bahisle kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi imzalanmaması yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemler nedeniyle yargı kararına konu davacının çalışmadığı dönemde (01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında) yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (13/04/2022) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından heaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği; davacının manevi tazminat talebine yönünden;

manevi tazminata hükmedilmesini gerektirecek koşullar gerçekleşmediğinden isteminin reddi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, dava konusu işlemler nedeniyle davacının çalışmadığı dönemde (01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında) uğramış olduğu maddi zararının (yoksun kaldığı parasal haklarının) dava tarihinden itibaren (13/04/2022) işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, davanın, manevi tazminat talebine yönelik istem bakımından reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, davanın idarelerinin husumetiyle görülmemesi gerektiği, dava konusu işlemin Belediye Kanunu'na ve hukuka uygun olduğu; davalı Havza Belediye Başkanlığı tarafından, işlemde idarelerinin tasarrufu bulunmadığı, sözleşmenin onaylanmaması üzerine işlem tesis edildiği, parasal haklar yönünden kararın hüküm kısmının açık olmadığı belirtilerek, kararın aleyhine olan kısımlar yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı Havza Belediye Başkanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Havza Belediye Başkanlığında 2002 yılında geçici işçi statüsünde çalışmaya başlayan davacı, 01/01/2008 tarihinden itibaren tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile veteriner hekim olarak istihdam edilmiş, şirket ortaklığı bulunduğundan bahisle 01/01/2011 tarihinden itibaren yenilenen sözleşmelerle kısmi zamanlı statüde davalı idare bünyesinde veteriner hekim olarak görev yapmaya devam etmiştir.

Davacının 31/12/2015 tarihinde sona eren hizmet sözleşmesi, 6360 sayılı Kanun gereği davalı Belediye Başkanlığının, hizmet ve sorumluluk alanlarının genişlediği, daha etkin çalışma gerektiğinden tam zamanlı veteriner hekim istihdam edildiği gerekçesiyle yenilenmemiş ve 01/01/2016 tarihinden itibaren tam zamanlı bir sözleşmeli veteriner hekim istihdam edilmiştir.

Davacı tarafından, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve söz konusu karara yönelik istinaf başvurusu, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilmiştir.

(Karar, Danıştay Onikinci Dairesinin 18/05/2022 tarih ve E:2018/1754,K:2022/2708 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.) Yargı kararı üzerine, 15/10/2017 tarihinde davacı ile kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi imzalanmış, bu tarihten itibaren yıllar itibariyle yenilenen kısmi zamanlı hizmet sözleşmeleri ile görev yapan davacıyla, 01/01/2019 - 31/12/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere yapılan kısmi zamanlı olarak çalıştırılacak sözleşmeli personele ilişkin hizmet sözleşmesinin onaylanmak üzere gönderildiği Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında,

kurum bünyesinde tam zamanlı hizmet sözleşmeli veteriner hekim istihdam edildiğinden, davacı ile kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi yapılamayacağından bahisle sözleşmesinin onaylanmadan iadesine karar verilmiştir.

Anılan yazıya istinaden, ... tarih ve E... sayılı işlem ile 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, tebliğ tarihinden itibaren bir ay sonra sözleşmesinin feshedileceğinin davacıya bildirilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Yargı kararının uygulanması kapsamında, davacı ile kısmi zamanlı veteriner olarak 15/03/2022 - 31/12/2022 dönemi için yeniden sözleşme imzalanmış ve onaylanması için davalı Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilmiştir. Bakanlığın, dava konusu bila tarih ve ... sayılı işlemiyle, davalı idare bünyesinde tam zamanlı veteriner hekim istihdam edilmiş olması nedeniyle davacı ile kısmi zamanlı sözleşme imzalanmasının mümkün olmadığının bildirilmesi üzerine, anılan işleme istinaden dava konusu ... tarih ve ... sayılı Havza Belediye Başkanlığı işlemi ile, davacı ile sözleşme imzalanmayarak 31/03/2022 tarihi itibariyle ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi sonucu söz konusu işlemlerin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Norm Kadro ve Personel İstihdamı" başlıklı 49. maddesinin 3. fıkrasında.

"Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir.

Sözleşmeli personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz... Bu fıkra hükümlerine göre çalıştırılacak personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28'inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “İçişleri” ibaresi “Çevre ve Şehircilik” şeklinde değiştirilmiştir.) unvanlar itibarıyla sınırlama getirebilir." ve 4. fıkrasında ise.

"Avukat, mimar, mühendis (inşaat mühendisi ve harita mühendisi olmak kaydıyla) ve veteriner kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle bu unvanlarda kadrolu personel istihdamına ihtiyaç duyulmayan belediyelerde, bu hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, haftanın ya da ayın belirli gün veya saatlerinde kısmi zamanlı olarak sözleşme ile personel çalıştırılabilir.

Kısmi zamanlı olarak çalıştırılacak personel sayısı yukarıda belirtilen her unvan için birden fazla olamaz ve bunlarla yapılacak sözleşme süresi takvim yılını aşamaz. Bunlara ödenecek net ücret, aynı unvanlı kadroların birinci derecesinin birinci kademesi için yapılması gereken bütün ödemeler toplamının net tutarının yarısını geçmemek ve çalıştırılacak süre ile orantılı olmak üzere belediye meclisi kararı ile tespit edilir.

Bu fıkra uyarınca sözleşmeli personel olarak çalıştırılanlar için iş sonu tazminatı ödenmez ve işsizlik sigortası primi yatırılmaz. Bunlardan yaptıkları başka işler sebebiyle herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi olanlar için sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primi yatırılmaz ve aynı kişi birden fazla belediye veya bağlı kuruluşta çalıştırılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" hükmü yer almaktadır.

06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş. 7. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde.

"Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,.... hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." ve "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde. "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, her ne kadar dava konusu işlemlerin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... yargı kararının uygulanması amacına yönelik olduğu, idarelerin yargı kararlarını gecikmeksizin ve aynen uygulanmak zorunda olduğu, yargı kararlarının gerekçesi ile bir bütün olduğu, iptal kararlarının hukuki niteliğinin gereği olarak işlemin tesis edildiği tarih itibariyle ortadan kalktığı belirtilerek,

davacı ile sözleşme imzalanması gerekmekte iken tam zamanlı sözleşmeli veteriner hekim istihdam edildiğinden bahisle kısmi zamanlı hizmet sözleşmesi imzalanmaması yönünde tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilmiş ise de, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının, davalı idarece yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesinin 20/11/2024 tarih ve E:2022/1438, K:2024/5005 sayılı kararıyla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, yargı kararının uygulanması amacıyla tesis edilen dava konusu işlemlerin yasal dayanağının, yargılamanın devamı neticesinde verilen yukarıda anılan bozma kararıyla ortadan kalktığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerin iptali, dava konusu işlemler nedeniyle davacının çalışmadığı dönemde (01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında) uğramış olduğu maddi zararının (yoksun kaldığı parasal haklarının) dava tarihinden itibaren (13/04/2022) işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi ve manevi tazminat talebinin reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.