Danıştay 12. Daire E.2023/1204 K.2024/2077

Dava konusu istem: Afyonkarahisar ili, ... ilçesi, ... Camii müzezzin kayyımı olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 14/05/2001 tarihinde işlemiş olduğu "resmi evrakta sahtecilik" suçundan 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve bu cezanın tecil edildiği, hükmün Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği, ancak davacı tarafından erteleme (tecil) süresi ve sonrasında herhangi bir suç işlenmemesi ve iyi halle geçirilmesi sebebiyle tecil edilen mahkumiyet kararının, 765 sayılı Kanun'un 95. maddesi gereğince esasen vaki olmamış sayılacağı, ayrıca suçun işlendiği tarihte tecil edilmiş mahkumiyet kararının memurluğa engel teşkil etmediği dikkate alındığında,

davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde düzenlenen memurluğa alınma şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; davacının "sahtecilik" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezanın ertelenmesine karar verildiği, Yargıtay incelemesi ile mahkumiyeti kesinleşen davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde tahdidi olarak sayılan sahtecilik suçundan mahkûm olduğu,

bu cezası affa uğramış olsa bile memurluğa engel oluşturacağından, memurluğa alınmadaki şartları sonradan kaybeden davacının, görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdari işlemin sebep unsurunu oluşturan resmi belgede sahtecilik suçundan mahkumiyetine karar verilmişse de bu cezanın tecil edildiği ve esasen hiç gerçekleşmemiş sayıldığı, dava konusu işlemin tek gerekçesi bu durum olduğundan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Ortak nitelik şartını kaybeden davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

14/05/1998 tarihinde müezzin kayyım olarak davalı idarede göreve başlayan, 26/02/1999 tarihinde istifa ederek Kanada'ya çalışmaya giden, daha sonra Kanada'dan dönerek 23/01/2012 tarihinde Afyonkarahisar ili, ... ilçesi,... Camii müzezzin kayyımı olarak tekrar göreve başlayan davacının.

Kanada'ya çalışmak için gittiği süreçte iki kardeşini de oraya götürmek için kendi çocuklarıymış gibi noterden tanıma senedi düzenlettirerek nüfus hanesine kaydettirdiği iddiasıyla resmi evrakta sahtecilik suçundan yargılandığı davada, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, cezanın ertelenmesine karar verildiği, anılan cezanın ... dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiğinin, davacının Kanada'da yaşayan eşinin 27/05/2021 tarihinde mail yoluyla bildirmesi üzerine,

açılan soruşturma sonucunda getirilen teklifin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunda görüşülmesi neticesinde, Kurulun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde düzenlenen ve memurluğa atanacaklarda aranan genel şartlar arasında sayılan şartları kaybettiği değerlendirilerek görevine son verilmesinin uygun olacağı kanaatine ulaşılması nedeniyle,

Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında sayılmıştır.

13/09/2023 tarih ve 32308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlar bakımından; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygun olduğu şeklinde ortak nitelik taşımak." şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin.

657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "itikat, ibadet,

tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklinde düzenlenen ortak nitelik şartının kaybedildiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı hakkında çeşitli iddialarla ilgili olarak Kanada'da yaşayan eşi tarafından verilen şikayet dilekçesi üzerine başlatılan soruşturma ile, Kanada'ya çalışmak amacıyla gittiği süreçte iki kardeşini de oraya götürmek için kendi çocuklarıymış gibi noterden tanıma senedi düzenlettirerek nüfus hanesine kaydettirdiği, hakkında açılan ceza davası sonucunda resmi belgede sahtecilik suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla verilen 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezasının ertelendiği, anılan cezanın .... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği tespiti üzerine davacının "ortak nitelik" şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile Ceza Mahkemesi kararında yer alan tespitler dikkate alındığında; "Kanada'ya çalışmak için gittiği süreçte iki kardeşini de oraya götürmek için kendi çocuklarıymış gibi noterden tanıma senedi düzenlettirerek nüfus hanesine kaydettirmek" fiili ile Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybeden davacının, görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, davanın konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.