Danıştay 12. Daire E.2023/1313 K.2023/5112

Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan Kaymakamlığına bağlı … Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ücretli usta öğretici olarak görev yapan davacının, hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma olduğundan bahisle, ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; usta öğretici olarak görev yapan davacının, ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olmak ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından yargılaması devam ettiğinden hakkında Milli Güvenlik Kurulunca kabul edilen Devletin milli güvenliğine karşı tehdit oluşturduğu düşünülen yapı oluşum veya gruplara üyeliği, irtibatı, iltisakı, aidiyeti veya mensubiyeti bulunduğu yönünde kanaate ulaşıldığından, ilişiğinin kesilmesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un birinci maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesinin 28/04/2020 tarih ve 31112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 19/02/2020 tarih ve E:2018/163,

K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlandığı 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından.

Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda,

Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, yazılı gerekçe ile davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı, öte yandan, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı ve aynı tarihte yürürlüğe konulduğu,

Kanun'un 13. maddesinin sekizinci fıkrası ile 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı ve 14. maddesiyle, 4045 sayılı Kanun'a yapılan atıfların bu Kanun'a yapılmış sayılacağı düzenlemesine yer verilmiş olduğu hususları gözetildiğinde; davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceğinden bahisle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İl Emniyet Müdürlüğünün davacı hakkındaki güvenlik soruşturmasına ilişkin yazılarında, davacının silahlı terör örgütüne üye olmak ve terör örgütü propagandası yapmak suçlarından ceza dosyasının açık olduğunun belirtildiği, dolayısıyla usta öğretici olarak görev yapan davacının, hakkında terör örgütü ile ilgili soruşturma bulunduğundan, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Hakkında yürütülen soruşturmaya istinaden savunması dahi alınmadan ilişiğinin kesilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu, ceza yargılaması sonucunda atılı suçlardan beraatinin, haklılığının açık bir ispatı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Adana ili, Seyhan Kaymakamlığına bağlı … Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ücretli usta öğretici olarak 22/10/2018 tarihinde göreve başlamış, Milli Eğitim Bakanlığının yazısına istinaden hakkında güvenlik soruşturması yapılması üzerine … Cumhuriyet Başsavcılığında PKK/KCK terör örgütü gençlik yapılanmasına üye olmak ve üniversite içinde faaliyette bulunmaktan işlem yapıldığı ve ayrıca ... Ağır Ceza Mahkemesinde yargılamanın devam ettiği bilgisine ulaşılması nedeniyle, davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem tesis edilmiş ve iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari yargının görev alanının idari işlem ve eylemler ile kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklardan doğan davalara bakmakla sınırlı olduğu, belirtildikten sonra "Dilekçeler Üzerinde İlk İnceleme" başlıklı 14. maddesinde, dilekçelerin; a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 15. maddesinin (a) bendinde de, adli yargının görevli olduğu konularda davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde, "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar…", "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı 134. maddesinde, "Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.'' hükmü öngörülmüş; 506 sayılı Kanun hükümleri 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ''Yürürlükten kaldırılan hükümler'' başlıklı 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

5510 sayılı Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesinde, kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olarak tanımlanmış; 79. madde ile başlayan Dördüncü Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiş; ''Uyuşmazlıkların çözüm yeri'' başlıklı 101. maddesinde ise, "Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür." denilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının davalı idare ile aralarında özel hukuk ilişkisine dayalı olarak hizmet sözleşmesi ile halk eğitim merkezi müdürlüğünde ücretli usta öğretici olarak 22/10/2018 - 06/11/2018 tarihleri arasında görev yaptığı ve hakkında yürütülen ceza yargılamasına istinaden görevine son verildiği görülmektedir.

Bu durumda, usta öğretici olarak görev yapan davacı ile idare arasında özel hukuk kapsamında bir hizmet ilişkisi kurulduğu dikkate alındığında, bu hizmet ilişkisinin sona ermesinden kaynaklanan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucu ulaşılmıştır.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın görev yönünden reddi gerekirken, işin esasına girilmek suretiyle verilen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.