Danıştay 12. Daire E.2023/1878 K.2024/5889

Dava konusu istem: Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca sözleşmeli personel (avukat) olarak çalışan davacının, 01/01/2021 tarihi itibarıyla sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; davacı ile süreyle sınırlı olarak imzalanan sözleşmenin, süre bitiminde yenilenmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, sınırsız olmamakla birlikte idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanabileceği, sözleşmenin yenilenmemesi hususunda haklı gerekçelerin olması halinde idarenin yeni dönem için aynı kişi ile yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararıyla zorlanamayacağı, sözleşmenin yenilenmemesinin; davacı tarafından takip edilen ...

Vergi Mahkemesi, ...İdare Mahkemesi, ... Asliye Hukuk Mahkemesi ve ...

Asliye Hukuk Mahkemesine ait muhtelif dava dosyalarına ilişkin yapılan tebliğler sürecinde birçok dosyada istinaf kanun yoluna başvurulmadığı, dava dilekçelerine ve bilirkişi raporlarına süresinde cevap verilmediği, bu durumun; davacının görevinde yetersiz ve istihdamının aleyhine olabilecek durumu tam olarak ortaya koyduğu gibi, makul sayılabilecek sınırı da aştığı anlaşılarak, elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkeleri kapsamında değerlendirildiğinde davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin, hakkaniyete ve fiil ile ceza arasındaki ölçülülük kuralına uygun düştüğünün açık olduğu görülmekle;

tüm bu durumlar bir arada dikkate alındığında haklı ve somut gerekçelere dayandığı, ayrıca idarenin, Kanunla kendisine tanınmış olan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında keyfi kullandığı ve özel nedenlere dayandırdığı noktasında somut bir saptama da bulunmadığı, sözleşmenin yenilenmemesi durumunun ilgilinin kusurundan kaynaklanmaması gerektiği, somut olay yönünden ise davacının, verilen görevleri tam ve zamanında yapmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının sözleşmesinin kendi kusurundan kaynaklanan nedenlerle yenilenmediğinin açık olduğu,

dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; takdir yetkisi çerçevesinde işlem tesis edildiğini beyan eden davalı idarece, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla davacının görevinde yetersiz veya başarısız olduğuna ya da hizmetine ihtiyaç bulunmadığına dair bir gerekçeye dayanılmadığı gibi, belirtilen hususlara ilişkin somut bir tespite de yer verilmediği, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinden sonra avukat alımı yapılmakla avukat ihtiyacının bulunduğunun anlaşıldığı,

dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla hakkında adli veya idari soruşturma bulunmayan davacıya yönelik, dava konusu işlemin tesis tarihinden çok sonra (beyan dilekçesinde sözleşme yenilenmemesine gerekçe gösterilen aynı dava dosyalarına ilişkin) 24/05/2021 tarihli olur ile müfettiş görevlendirilmek suretiyle disiplin soruşturması başlatıldığı, düzenlenen soruşturma raporunda, soruşturmacılar tarafından "Kınama" disiplin cezası teklif edildiği; buna karşın davalı idarece geçmiş hizmetleri dikkate alınıp bir alt ceza uygulanması yoluna gidilerek davacıya "Uyarma" disiplin cezası verildiği,

söz konusu bu disiplin cezasının ise sebep ikamesi yoluyla sonradan sözleşmenin yenilenmemesi gerekçesi olarak kabulünün, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun düşmeyeceği gibi, idarenin hukukiliği ve güvenilirliği ilkelerini de zedeleyeceği; kaldı ki, davalı idarenin beyan dilekçesi ekinde sunduğu,

açılan işbu davaya konu hususlar ile ilgili davacının kendisine yüklenen görevi, unvan yada mesleğinin gerektirdiği özenle yerine getirmediği ileri sürülen dosyalara ilişkin iddialar incelendiğinde, bu iddiaların sözleşme yenilenmemesi gibi ağır sonuç doğuran yaptırım açısından, sözleşmenin yenilenmemesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı, dolayısıyla söz konusu fiiller sebebiyle sözleşme yenilenmemesi yoluna gidilmesinin fiil ile ceza arasındaki ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturduğu;

nitekim sonradan düzenlenen 21/07/2021 tarihli disiplin soruşturma raporunda da, davacının üzerine atılı fiillerin "Kınama" disiplin cezasını gerektirdiği yönünde kanaat ve sonuca varıldığı ve davalı idarece de geçmiş hizmetlerinin olumlu olduğu gerekçesiyle, davacıya bir alt ceza olan "Uyarma" disiplin cezasının verildiği;

böylelikle davacının geçmiş hizmetlerinin olumlu olduğu ve davacının üzerine atılı fiillerin disiplin cezası gerektirdiğinin davalı idarenin de kabulünde olduğu hususları birlikte göz önüne alındığında, sona eren sözleşmenin uzatılıp uzatılmaması (yenilenip yenilenmemesi) hususunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, hukuken kabul edilebilir, yeterli ve haklı bir gerekçeye dayanmayan dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edilmediği anlaşıldığından,

davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen istinafa konu Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem sebebiyle yoksun kalınan özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 03/02/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının, idare ile akdettikleri sözleşmede kendisine verilen görevi unvan ya da mesleğinin gerektirdiği özenle yerine getirmediği, kamu hizmeti olan avukatlık mesleğine aykırı hareket ettiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.