Danıştay 12. Daire E.2023/2296 K.2023/4770

Dava konusu istem : Davalı Sandıkta memur olarak görev yapan davacı tarafından, iş akdinin feshedilerek emekliye sevkine ilişkin Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı aylık, ödenek ve özlük haklarının emekliliğe sevk işleminin fiilen icrasından itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; üyelerine ekonomik ve sosyal yardımlar sağlamak üzere kurulmuş olan davalı idarenin, son yıllarda gelirlerinin azalması nedeniyle, norm kadro sayısını azaltmak suretiyle asgari hizmet ve yaş haddi koşullarını taşıyan davacıyı re’sen emekliye sevk etmesinde, hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, re'sen emekliye sevk edilecek personelin tespitinde, idari işlemlerde kamu yararı bulunması amacına aykırı ve hizmet gerekleri dışında hareket edildiğine ilişkin bir verinin dosya kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Danıştay Onikinci Dairesince verilen 25/05/2022 tarih ve E:2021/8147, K:2022/3035 sayılı bozma kararına uyularak.

Ereğli Kömür Havzası Amelebirliği Biriktirme ve Yardımlaşma Sandığı Personel Yönetmeliği'nin 24. maddesi uyarınca, Yönetmelik'te yazılı haller dışında görevli personelin görevine son verilemeyeceği; gerek Sandık Yönetmeliği, gerekse Sandık Personel Yönetmeliği'nde, anılan Yönetmeliğin 37. maddesinde yer alan emredici hüküm nedeniyle Sandık yönetim giderlerinin azaltılabilmesi amacıyla kadrolu personelin iş akitlerinin sonlandırılarak, emekliye sevk edilebilmesini öngören bir düzenlemenin bulunmadığı;

her ne kadar, davalı idarece, Sandık Yönetmeliği'nin 37. maddesindeki emredici hüküm ile Bakanlık İş Teftiş Kurulu Başkanlığı ve İç Denetim Başkanlığının muhtelif tarihlerde hazırladığı denetim raporları doğrultusunda.

Sandık üye sayılarında ve buna bağlı olarak Sandık gelirlerindeki azalma nedeniyle yönetim giderlerinin de azaltılması zorunluluğunun bulunduğu; bazı müdürlük kadrolarının birleştirilmesi suretiyle personel ihtiyacının azaltıldığı, hizmet yılı ve yaş şartı itibarıyla emekliye ayrılması mümkün bulunan ve davacının da içinde bulunduğu bir kısım personelin iş akitlerinin sona erdirilerek, emekliye sevk edilmeleriyle yönetim giderlerinin düşürülmesinin amaçlandığı; öte yandan, teknolojik gelişmeler ve otomasyon nedeniyle personel ihtiyacının giderek azaldığı,

dava konusu işlemin tesis edilmesinde sonra yeni personel istihdam edilmediğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmekte ise de.

Sandık Personel Yönetmeliği'nin yukarıda belirtilen 24. maddesinde yer alan açık hüküm karşısında, davalının bu iddiasına itibar edilemeyeceği; bu durumda, dava konusu işlemde hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise, hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1-Davacı tarafından; dava dilekçesinde talepte bulunulmasına karşın yoksun kalınan parasal haklar yönünden hüküm kurulmadığı; diğer taraftan, hükmedilen vekâlet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen miktardan düşük olduğu ileri sürülmektedir.

2-Davalı tarafından; Bölge İdare Mahkemesine sundukları 23/01/2023 tarihli savunma dilekçesi dikkate alınmaksızın karar verildiği; işçi sendikasına üye olan davacı memur statüsünde olmadığından, memurlara tanınan güvencelerden faydalanma imkânının bulunmadığı, ... İş Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı emsal kararda, davacı ve benzeri Sandık personelinin işçi statüsünde olduklarının kesinlik kazandığı, diğer taraftan, Danıştay Onikinci Dairesince daha önce aynı konuda açılan davalarda verilen emsal kararlar dikkate alınmaksızın verilen kararın hukuka ve usule aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idarece temyize konu kararda hüküm kurulmayan parasal hakların, Kurumlarınca davacıya ödendiği belirtilmiş; davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyize konu kararın vekâlet ücreti yönünden kısmen düzeltilerek onanması, yoksun kalınan parasal haklar yönünden ise, hüküm kurulmaması nedeniyle kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden tarafların yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın iptale ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararı, davacı lehine 2.550,00-TL vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Temyizen incelenen kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde, idare ve vergi mahkemelerinde takip edilen ve duruşma yapılmaksızın karar verilen davalarda vekalet ücretinin "5.500,00-TL" olarak belirlendiği; temyize konu kararda ise, Bölge İdare Mahkemesince davacı lehine "2.550,00-TL" vekâlet ücretine hükmedildiği görülmektedir.

Ancak bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, temyize konu kararın hüküm fıkrasının, "karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine...' şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Temyize konu karar, davacının yoksun kaldığı mali haklarının ödenmesi talebi hakkında hüküm kurulmaması yönünden incelendiğinde;

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı tarafından dava dilekçesinde emekliye sevk edilmesine yönelik işlemin iptali talebi yanında, yoksun kaldığı aylık, ödenek ve özlük haklarının emekliye sevk işleminin fiilen icrasından itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği; ancak, temyizen incelenen kararda, Bölge İdare Mahkemesince söz konusu talep yönünden hüküm kurulmadığı görüldüğünden, eksik hüküm nedeniyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.