Danıştay 12. Daire E.2023/2552 K.2024/1746

Dava konusu istem: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde temizlik işçisi olarak sürekli işçi statüsünde görev yapan davacı tarafından, "en az ilkokul mezunu ve en çok lise mezunu olma" şartını taşımadığından bahisle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının atamasının yapıldığı kadroya ilişkin başlangıçta ilan edilen şartı taşımadığı açık ise de, temizlik işçisi olarak istihdam edilen davacıya en baştan itibaren veri giriş görevi verildiğinden, davacının eğitim durumunun, yani lisans mezunu olduğunun davalı idarece bilindiği, bunun bilinmesine rağmen, içtihatlarla belirlendiği şekilde altmış (60) günlük dava açma süresi içinde işlemin geri alınmadığı,

temizlik işçisi olan davacının veri giriş elemanı olarak 3 ay 27 gün boyunca çalıştırıldıktan sonra atama şartını taşımadığından bahisle sözleşmesinin feshine yönelik tesis edilen işlemin, hakkaniyet, hukuki güvenlik ve idareye güven ilkesi ile bağdaşmayacağı anlaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı özlük haklarının davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının tazmin talebinin kabulü ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından yayınlanan sürekli işçi alımı ilanında, davacının başvurduğu temizlik işçiliği için "çalışacakların en az ilkokul mezunu ve en çok lise mezunu olma" şartının yer aldığı, davacının Anadolu Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümünden lisans mezunu olduğu, ancak başvuru esnasında davalı idareye lise mezuniyet diplomasını sunduğu;

yani, anılan başvuru şartını bilmesine rağmen, lisans mezuniyetini saklayarak gerçeğe aykırı beyanda bulunarak davalı idareyi yanılttığından ve anılan kadroya atama şartlarını taşımadığından bahisle 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Üniversite mezunu olduğunu gizlemediği, idare tarafından bu durumun bilindiği ve mezuniyetine uygun olarak veri giriş elemanı olarak çalıştırıldığı, mevzuatın öngördüğü hak düşürücü süreler geçirildikten sonra işlem tesis edildiği, covid salgını döneminde işten çıkarılmanın yasak olmasına rağmen sözleşmesinin feshedildiği belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde temizlik işçisi olarak görev yapan davacı tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (D) fıkrası kapsamında çalışacakların "en az ilkokul mezunu ve en çok lise mezunu olma" şartını taşımadığından bahisle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, idari dava türleri olarak; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaların sayıldığı ve idari yargının, idari eylem ve işlemlerin hukuki denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının; iş mahkemelerinin kuruluş, görev, yetki ve yargılama usullerini düzenlemek olduğu, 5. maddesinde ise; iş mahkemelerinin.

5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/05/2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, idari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakmakla görevli oldukları belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İş Kanunu kapsamında düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlerin çözüm yerinin iş mahkemeleri olarak belirlendiği dikkate alındığında, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasındaki iş sözleşmesinin, anılan Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca haklı fesih ile sonlandırılmasına ilişkin dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu duruma göre, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.