Danıştay 12. Daire E.2023/280 K.2023/1884

Dava konusu istem: Milli Eğitim Bakanlığında öğretmen olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle 01/09/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarılan ve farklı sosyal güvenlik kurumlarına tabi hizmetleri birleştirilmek suretiyle 01/02/2020 tarihinden itibaren emekli aylığı almaya başlayan davacı tarafından, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na tabi hizmetlerine karşılık emekli ikramiyesi ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile emekli ikramiyesinin hak ediş tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; 6270 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra emekli aylığı bağlanan davacı hakkında, 5434 sayılı Kanun'un 6270 sayılı Kanunla değişik 89. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacının kamu görevinden çıkarılmasının 1475 sayılı Kanun'un yollamada bulunduğu ve işverenin haklı nedenle fesih nedenlerini düzenleyen 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesi kapsamında olduğu anlaşıldığından, Sandığa tabi hizmeti tek başına Sandıktan aylık bağlamaya yeterli olmayan davacının Emekli Sandığına tabi hizmet süreleri için emekli ikramiyesi ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Dairemiz tarafından; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrasında yer alan, temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceğine ilişkin düzenleme uyarınca davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

5434 sayılı Kanun'a tabi hizmetinin tek başına ikramiye bağlanması için yeterli olduğu, ihraç edilmesinin ikramiye bağlanmasını engellemeyeceği belirtilerek yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü, dava konusu işlemin iptali ve yoksun kalınan emekli ikramiyesinin hakediş tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiziyle tarafına ödenilmesine karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Yargılamanın yenilenmesi isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinin birinci fıkrasında "(Değişik birinci cümle:5/4/1990-3622/22 md.) Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,

d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,

e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,

f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,

g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) (Değişik:10/6/1994-4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

ı) (Ek:15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması (Ek ibare : 25/7/2018-7145/4 md.) veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi." nedenlerinden biri ile yargılamanın yenilenmesinin istenebileceği; 2. fıkrasında yargılamanın yenilenmesi isteklerinin esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanacağı hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan maddede düzenlenen yargılamanın yenilenmesi müessesesi sayma yoluyla belirlenerek, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden kararların bertaraf edilmesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yolu olup; 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde sayılan sebeplerin varlığı halinde ancak kesin hükme ilişkin esas kararı vermiş olan mahkemeden istenebilir.

Buna göre, bir hüküm kesinleşmedikçe, ona karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemeyeceği gibi, yargılamanın yenilenmesi, sadece kesinleşmiş olan esasa ilişkin nihai kararlara karşı, hüküm aleyhine olan tarafça başvurulabilecek olağanüstü bir kanun yolu olduğundan, bir hükme ilişkin mahkeme kararı Danıştay incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmiş olsa bile yargılamanın yenilenmesi yoluyla ancak hüküm mahkemesi kararının değiştirilmesi istenebilir. Danıştayın temyiz veya karar düzeltme talebi üzerine verdiği kararlara karşı ise yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulamayacağı açıktır.

Dava konusu olayda.

Milli Eğitim Bakanlığında öğretmen olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle 01/09/2016 tarihinde kamu görevinden çıkarılan ve farklı sosyal güvenlik kurumlarına tabi hizmetleri birleştirilmek suretiyle 01/02/2020 tarihinden itibaren emekli aylığı almaya başlayan davacı tarafından, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na tabi hizmetlerine karşılık emekli ikramiyesi ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile emekli ikramiyesinin hak ediş tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada;

davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı tarafından kaldırılması istemiyle yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda verilen temyiz isteminin reddine dair Danıştay Onikinci Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2022/4093, K:2022/5128 sayılı kararının, yargılanmanın yenilenmesi yoluyla kaldırılarak dava konusu işlemin iptali ile emekli ikramiyesinin hak ediş tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, kesinleşmiş olsa da, ancak taraflar arasında uyuşmazlığı sonlandıran hüküm mahkemesi kararına karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulabilmesi, Danıştayın temyiz veya karar düzeltme talebi üzerine verdiği kararlara karşı yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulmasının hukuken mümkün olmaması karşısında, Danıştayca verilmiş olan temyiz istemi ret kararının yargılanmanın yenilenmesi yoluyla yeniden incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.