Danıştay 12. Daire E.2023/2891 K.2024/1727

Dava konusu istem: Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlı... İşletmeleri Ltd. Şti.'de taşeron şirket nezdinde çalışmakta iken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23. madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna 01/04/2018 tarihinde geçiş yapan davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ve ... işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanun'un 48. maddesinin 1. fıkrasının (A) bendinin (8) numaralı alt bendi yukarıda sözü edilen Anayasa Mahkemesi kararı ile Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğundan, iş akdinin feshedilerek işine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, davacının yoksun kalınan maddi ve özlük hakları ile birlikte göreve iadesine karar verilmesinin de talep edildiği, söz konusu talebin idari işlem-eylem mahiyetinde olduğu,

idari yargı mercilerince bu mahiyette bir karar verilebilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kalınan maddi ve özlük hakları ile birlikte göreve iadesine ilişkin isteminin ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacı hakkında verilecek iptal kararının uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra, davalı idarece davacının durumu yeniden değerlendirileceğinden, davacının yoksun kaldığı haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idare istinaf isteminin ve davacının göreve iadesi isteminin reddine ilişkin kısmına yönelik davacının istinaf isteminin reddine;

kararın, yoksun kalınan maddi ve özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin kısmının reddine yönelik istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacının yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİALARI

1- Davacı tarafından; dava konusu işlem iptal edildiği halde görevinden ayrı geçirdiği dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmemesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

2- Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından; savunma verilmemiştir. Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.

3- Diğer Davalı ... İşletmeleri Limited Şirketi tarafından; savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabülü ile temyize konu kararın yoksun kalınan parasal haklara ilişkin kısmının bozulmasına; davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlı ... İşletmeleri Ltd. Şti.'de taşeron şirket nezdinde çalışmakta iken 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 23. madde kapsamında sürekli işçi kadrosuna 01/04/2018 tarihinde geçiş yapan davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde görevine son verilmesi üzerine ve yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı işleminin iptaline ve davacının göreve iadesi isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi ile davacının göreve iadesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin kısmı yönünden davanın incelenmeksizin reddine dair davacının istinaf isteminin reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının ve davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava, davacının parasal ve özlük haklarının tazminine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İptal ve Tam Yargı Davaları” başlıklı 12. maddesinde; “İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay'a ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11'inci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya eksiklik şeklinde tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

2577 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan 12. maddesinde, idari işlem nedeniyle haklarının ihlal edildiği iddiasında bulunan ilgililere seçimlik hak tanımış ve bu kişilerin önce iptal davasını açarak sonra tam yargı davası (veya her iki davayı birlikte) açabilecekleri gibi, iptal davası açmadan doğrudan tam yargı davası da açabilecekleri belirtilmiştir.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının dava konusu işlem ile birlikte işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı; Bölge İdare Mahkemesince, yoksun kalınan maddi ve özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin kısmının reddine dair istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacının yoksun kaldığı maddi ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında, karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dava konusu uyuşmazlık birlikte incelendiğinde, dava konusu işlemin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi nedeniyle davacının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi isteminin kabulüne, özlük haklarının iadesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davacının parasal ve özlük haklarına ilişkin istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.