Danıştay 12. Daire E.2023/3514 K.2025/554

Dava konusu istem: Manisa ili, Gördes Orman İşletme Şefliğinde sözleşmeli orman mühendisi olarak görev yapan davacının, sözleşmeli orman mühendisi alımına ilişkin olarak katıldığı ilk sözlü ve uygulamalı sınavına yönelik yargı kararı uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Orman Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. 2019 yılı Sözleşmeli Personel Alımı kapsamında orman mühendisliği pozisyonunda istihdam edilmek üzere 1150 (bin yüz elli) adet mühendis kadrosu için yapılan sözlü ve uygulamalı sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, tekrar sözlü ve uygulamalı sınava girdiği ve başarılı olması sonucunda kendisiyle sözleşme imzalandığı, dolayısıyla davacının sözleşmeli orman mühendisi olarak atanabilmek için gereken koşulları yerine getirmek suretiyle göreve başladığı, yargı kararı neticesinde girdiği sınavda sağladığı bu başarı, kendisi için kazanılmış hak olarak kabul edilmesi gerektiğinden, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacının, kamu görevlisi statüsünü almasında kazanılmış hakkının olmadığı, 24/12/2019 tarihinde girdiği sözlü ve uygulamalı sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararının, istinaf incelemesi üzerine kaldırıldığı ve davanın reddine karar verildiği, bu kararın ise temyizen incelenerek onandığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca Mahkeme kararlarını uygulama konusunda idarenin bağlı yetkili olduğu,

bu itibarla, yargı kararının uygulanmasını teminen davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Geçici 48. maddesi kapsamında 15/04/2023 tarihinde memur kadrosuna atandığı, dolayısıyla bu davanın konusuz kaldığı, işe girmesinin dayanağının yapılan ikinci sınavda başarılı olmasının olduğu, subjektif kazanımlarının korunması gerektiği belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İkinci kez sözlü sınava alınmasının dayanağının kalmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

2019 yılı Sözleşmeli Personel Alımı kapsamında orman mühendisliği pozisyonunda istihdam edilmek üzere 1150 (bin yüz elli) adet mühendis kadrosu için yapılan sözlü ve uygulamalı sınava katılan davacının, 24/12/2019 tarihinde girdiği sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, davacının anılan bu karar uyarınca yeniden sözlü ve uygulamalı sınava alınarak başarılı olmasının ardından, İzmir Orman Bölge Müdürlüğü, Gördes Orman İşletme Müdürlüğünde 09/12/2021 tarihinde göreve başladığı, bu süreçte İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiğinden, anılan kararının yerine getirilmesi amacıyla Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ...işlemi ile davacının sözleşmesinin feshedildiği, davacı tarafından sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Onikinci Dairesinin 22/12/2022 tarih ve E:2022/2547, K:2022/6780 sayılı kararıyla onanmasına karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Cumhuriyetin nitelikleri" başlıklı 2. maddesinde; "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.", "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı 138. maddesinin dördüncü fıkrasında da; "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." düzenlemelerine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında ise; "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesi kararlarında, Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, "insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet" şeklinde tanımlanmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında sayılan hukuk devletinin en önemli unsurlarından birisi, "hukuki güvenlik ilkesi"dir. Hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Diğer bir ifadeyle hukuki güvenlik ilkesi, kişilerin hukuksal ilişkiler kurarken tabi olacakları hukuk kurallarını önceden bilmeleri anlamına gelirken, "idari istikrar ilkesi" ise, bu kurallara dayanılarak kazanılan hakların korunacağı güvencesinin kişilere verilmesini ifade etmektedir.

Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca idarenin yargı kararının gereğini yerine getirmesi bir zorunluluk ise de; subjektif kazanımlar söz konusu olduğunda, bu subjektif etki ve sonuçların korunması da hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerinin bir sonucudur.

Uyuşmazlıkta;... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacının, başarısız sayıldığı sınavın, davacı açısından usule uygun olarak gerçekleştirilmediği gerekçesiyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiği, anılan kararda, bu kararın davacının doğrudan sözlü ve uygulamalı sınavda başarılı olması sonucunu doğurmayacağı, yeniden sözlü ve uygulamalı sınav yapılacağı ve sınav sonucuna göre işlem tesis edileceğinin de belirtildiği, davalı idarece davacının yeni bir sınava alınmasıyla Mahkeme Kararının gereğinin yerine getirildiği ve davacının usulüne uygun yapılan bu sınavda başarılı sayıldığı ve sözleşmeli personel olarak göreve başladığı anlaşılmaktadır.

Davacının başarılı sayıldığı sözlü ve uygulamalı sınavın, hukuki etki ve sonuçlarının ilk yapılan sınavdan bağımsız olduğu, davacı bakımından yeni bir hukuki durum meydana getirdiği ve davacının göreve başlamasının dayanağının doğrudan Mahkeme Kararı olmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözleşmeli personel olarak atanmasından sonra yargı kararının uygulandığından bahisle, subjektif kazanımlarını ortadan kaldıracak şekilde, sözleşmesinin feshedilmesi yolunda tesis edilen işlemde hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkelerine uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.