Danıştay 12. Daire E.2023/4029 K.2023/4727

Dava konusu istem: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri ... Bilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans mezunu olan davacının, 2015 Şubat öğretmen ataması döneminde "Özel Eğitim" alanında atanmak için yaptığı tercihleri iptal edilmek suretiyle tercih yapmasının ve atanmasının engellenmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle ödenmesine özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 11/04/2019 tarih ve E:2016/6570, K:2019/2716 sayılı bozma kararına uyularak.

Talim Terbiye Kurulunun 2014/9 sayılı kararının ekinde yer alan çizelgenin 62. sırasında yer alan bölümlerden mezun olanların atama önceliğinin olduğu, birinci öncelikli adaylardan başvuru yapan adayların tamamının atanamamaları ve atama dönemindeki öğretmen ihtiyacının birinci öncelikli adaylardan karşılanamaması durumunda, Talim Terbiye Kurulunun 2014/9 sayılı kararının Geçici 6. maddesinde belirtilen adaylardan başvurma şartları uygun olanların atanması, bunun için de bu adayların usulüne uygun olarak yaptıkları başvuruların idare tarafından kabul edilip değerlendirmeye alınması gerektiği;

diğer yandan, 2015 Şubat atama döneminde, özel eğitim alanı için ilân edilen 357 boş kadroya başvuru yapma potansiyeline sahip birinci öncelikli yeterli adayın olması durumunda Geçici 6. madde kapsamında kalan kişilerin tercihlerinin dikkate alınmayacağı yönünde alınmış bir kararın da bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarece 2015 Şubat atama döneminde Talim Terbiye Kurulunun 2014/9 sayılı kararının Geçici 6. maddesi kapsamında yer alan kişilerin de başvurularının değerlendirmeye alınarak,

belirlenen kontenjanlara birinci öncelikli adaylar arasından atama yapılamaması durumunda boş kontenjanlara Geçici 6. madde kapsamında kalan adaylar arasından atama yapılması gerektiği, bu durumda, davacının 2015 yılı Şubat öğretmen atama döneminde özel eğitim alanına atanma konusunda yaptığı başvurunun

değerlendirmeye alınarak, tercihleri doğrultusunda atanıp atanmayacağına karar verilmesi gerekirken, yapmış olduğu başvurunun özel eğitim alanında atanabilecek yeterli potansiyel aday bulunduğundan bahisle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu ve onanması gerektiği; ancak, yargılamanın duruşmalı görüldüğü halde lehlerine duruşmasız işler için belirlenen vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, Mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; özel eğitim alanına kaynak gösterilen yükseköğretim mezunu yeterli potansiyel adayın bulunması sebebiyle, davacıya özel eğitim alanında tercih etme hakkı verilmeyerek başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuş. Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemine konu kararın dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmının düzeltilerek onanması; yoksun kalınan parasal haklara ilişkin kısmının ise, dava dilekçesinde yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmesine karşın, İdare Mahkemesince bu yönde hüküm kurulmamasına ilişkin kısmının bozulması gerekmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri ... Bilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans mezunu olan davacı tarafından, 2015 Şubat Öğretmen ataması döneminde "Özel Eğitim" alanında atanmak için yaptığı başvuru değerlendirilmeye alınmadan, tercihleri iptal edilmek suretiyle tercih yapmasının ve atanmasının engellenmesine ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, işlemin iptali istemi ile ilgili kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu karar, davacı, lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden incelendiğinde;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa, Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıkların da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği,

bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanununda ise, "Avukatlık Ücreti" başlıklı 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği, 168. maddesinin son fıkrasında; avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; 26/11/2015 tarihinde yapılan duruşmaya davacıyı temsilen Av. Esmani Kırmızı'nın katıldığı anlaşıldığından; bu nedenle, kararda, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen "11.000,00-TL" olması gerekirken, duruşmasız işler için belirlenen "5.500,00-TL" olarak hükmedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.

Ancak, bu husus, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 5.500,00- TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin, "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 11.000,00- TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kararın, davacının "yoksun kaldığı parasal hakların işlem tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine yönelik olarak hüküm kurulmamasına" ilişkin kısmı incelendiğinde;

İdare hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, idare mahkemelerinin davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği tartışmasızdır.

Buna göre, davacı tarafından, dava dilekçesinde, yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmesi talep edildiği halde, temyize konu Mahkeme kararında, davacının bu istemi hakkında hüküm kurulmamasında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.