Danıştay 12. Daire E.2023/4154 K.2024/4784

2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ...

3- ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü ... Başkanlığında ... rütbesiyle ... olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 55. maddesinin yirminci fıkrası uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin on yedinci fıkrası uyarınca 1. sınıf emniyet müdürlerinden 1. meslek derecesinin mâli hakları ile emekli edilmiş sayılmasına ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının kadrosuzluktan emekliye sevkine ilişkin işlem bakımından; uyuşmazlıkta, davacının, 24/07/2015 tarihinde 1. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirildiği, 18/08/2017 tarihinden itibaren Teftiş Kurulu Başkanlığında ... olarak görev yaptığı, bulunduğu rütbeye terfi etme tarihinden itibaren 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin yirminci fıkrasında belirtilen 6 yıllık bekleme süresini doldurduğu ve bu kapsamda Yüksek Değerlendirme Kurulunda değerlendirilerek hizmet gerekleri ve kadrosuzluk sebebiyle emekliye sevkine karar verildiği;

davacının bulunduğu görevde hizmete devamı hususunda idareye takdir yetkisi tanındığı ve takdir yetkisini ortadan kaldıracak şekilde yargı kararı verilemeyeceği dikkate alındığında, hizmet gerekleri ve takdir yetkisi çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacının 1. meslek derecesinin mali ve özlük haklarına ilişkin talebi bakımından; davacının 1. sınıf emniyet müdürü rütbesinde altı yıllık bekleme süresini tamamladığı, 1. meslek derecesindeki görevlere atanmadığından 2. meslek derecesinden kadrosuzluk sebebiyle emekliye sevkine karar verildiği,

1. meslek derecesindeki görevlere terfi değil atama suretiyle gelindiği, bu nedenle Kanun'un 55. maddesinin ondokuzuncu ve yirminci fıkraları kapsamında kadrosuzluk sebebiyle emekliye sevkine karar verilenlere yirmibirinci fıkrada belirlenen kadrosuzluk tazminatının ödenmesi gerektiği, diğer taraftan, Kanun'un 55. maddesinin onyedinci fıkrasında yer verilen düzenlemenin terfi eden emniyet müdürlerine ödenmesi gereken ek gösterge, zam ve tazminatlarına ilişkin olduğu ve üst rütbeye terfi ederek görevine devamı sağlananlara uygulanabileceği,

davacının ise emekliye sevk edildiği için söz konusu hükmün kendisine uygulanmasına imkan bulunmadığından 1. sınıf emniyet müdürü 1. meslek derecesinin mâli hakları ile emekli edilmiş sayılmasına ilişkin talebinin yerinde görülmeyerek davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; dava konusu uyuşmazlıkta, 1. sınıf emniyet müdürü olan davacının, emekli edilme sebebine dayanak gösterilen takdir yetkisi kullanılırken, idarenin hangi objektif değerlendirme ve seçme kriterleri esas alınarak hareket ettiğini şüpheye yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturmadığından, davacının kadrosuzluktan emekliye sevkine ilişkin işlem bakımından davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı;

öte yandan, davalı idarelerce, davacının re'sen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda yeniden bir değerlendirme yapılacağından, bu aşamada mali ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin onyedinci fıkrası uyarınca 1. sınıf emniyet müdürlerinden 1. meslek derecesinin mâli hakları ile emekli edilmiş sayılmasına ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı İçişleri Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kendisine 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin onyedinci fıkrasının uygulanarak parasal haklarını ödenmesi gerektiği belirtilerek, davalı idarelerin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının davalı idarelerin temyizine karşı verdiği cevap dilekçesindeki istemi incelendiğinde;

Davacının, 1. sınıf emniyet müdürü 1. meslek derecesi emniyet müdürü olarak emekli edilmiş sayılmasını, emekli edildiği tarihten itibaren alması gereken tüm maddi hakları toplamından, bu süre içinde tarafına ödenen emekli ikramiyesi, emekli maaşı, kadrosuzluk tazminatı ve diğer maddi hakları toplamı çıkarıldıktan sonra kalan farkın yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinde bulunduğu; ancak isteminin idari işlem tesisine yönelik olduğu ve yargı mercilerinden idari işlem tesisine yönelik talepte bulunulamayacağı açıktır.

Bu durumda, idari işlem tesisine yönelik bulunan davacının isteminin incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

Davalı idarelerin temyiz istemleri incelendiğinde;

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, davalı idarelerin dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Emniyet Genel Müdürlüğü ... Başkanlığında ... rütbesiyle ... olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 55. maddesinin yirminci fıkrası uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin on yedinci fıkrası uyarınca 1. sınıf emniyet müdürlerinden 1. meslek derecesinin mâli hakları ile emekli edilmiş sayılmasına ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin yirminci fıkrasında. "Birinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin bulundukları rütbedeki en fazla bekleme süresi altı yıldır. Bu süre sonunda bir üst rütbeye veya meslek derecesindeki göreve atanamayanlar, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, kadrosuzluk nedeniyle Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilirler.

Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Emniyet Müşaviri, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürü, Akademi Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürü, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Polis Başmüfettişi, Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürü, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü ve Polis Eğitim Merkezi Müdürü olarak fiilen görev yapanlardan, hizmet gerekleri nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenler hizmete devam ettirilirler.

Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu, iki yılda bir Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından ayrıca karara bağlanır." hükmü öngörülmüştür.

3201 sayılı Kanun'un 3870 sayılı Kanunla değişik 13. maddesinde emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbeleri, meslek dereceleri ve görev unvanları gösterilmiş olup, hangi görev unvanının hangi meslek derecesi ve rütbeye karşılık geldiği ayrı ayrı sayılmak suretiyle belirlenmiştir.

Yukarıda anılan mevzuata bakıldığında, boş bulunan bir kadroya atama yapma ve yapacağı atamada gerekli şartları taşıyanlar arasında tercihte bulunma konusunda idareye geniş bir takdir yetkisi tanınmış olmakla birlikte; bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve yargı denetimine açık olduğu idare hukukunun bilinen ve kabul gören ilkelerindendir.

3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, birinci sınıf emniyet müdürü rütbesinde yer alması gereken kadro sayısını emniyet hizmetleri sınıfına ait toplam kadro sayısının on binde 25' i ile sınırlanması yani atanacak kadroların sayıca az olması, sadece kıdeme göre yapılacak atamalarda alt kıdemlerde bulunanların hiçbir zaman 1. sınıf Emniyet Müdürlüğü kadrosuna atanamayacağı sonucunu doğuracağı, atama kriteri olarak daha yüksek puan ve başarı belgesinin kıstas alınmasının ise idareyi yargı kararı ile boş bir kadroya atama yapma konusunda zorlama sorununu doğuracağı açıktır.

Ayrıca dava konusu işlemin tesisinde idarenin subjektif davrandığı ve değerlendirme hatasına düştüğüne ilişkin dosyada herhangi bir tespit ya da haklı bir nedenin de bulunmadığı görüldüğünden, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddenin yirminci fıkrasındaki "Birinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin bulundukları rütbedeki en fazla bekleme süresinin altı yıl olduğu,

bu süre sonunda bir üst rütbeye veya meslek derecesindeki göreve atanamayanların, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, kadrosuzluk nedeniyle Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilecekleri, madde hükmünde sayılan unvanlı görevlerde fiilen görev yapanlardan, hizmet gerekleri nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenlerin hizmete devam ettirileceği" hükmü kapsamında 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesinde 6 yıllık bekleme süresini dolduran ve bu süre içinde ünvanlı bir görev verilmeyen davacının,

re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın bu gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyoruz.