Danıştay 12. Daire E.2023/432 K.2025/4217

Dava konusu istem: İstanbul 23'üncü Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacının, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun 12. maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi, Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Genelgesi'nin 38. maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; uyuşturucu kullanmak suçundan kovuşturma yapılıyor olmasının doğrudan sözleşme feshi gerekçesi olarak düzenlenmediği, davacının, sözleşme imzalanmasından bir yıl kadar önce 09/05/2017 tarihinde uyuşturucu madde kullanmak suçundan hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı dosyasında oluşturulan soruşturmadan davalı idarenin haberdar olduğu, sözleşme imzalanarak göreve başlatılmasından önce var olan bu durumun sözleşmenin imzalanmasından 3 yıl sonra, davacının kamu görevini ifade ederken işlediği bir suç veya disiplinsizliğinin bulunmadığı halde, sözleşmenin devamına engel kabul edilmesinin, davacı yönünden oluşan haklı beklentiye ve hakkaniyete uygun olmayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin tesis olunduğu tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesinin iptal kararının henüz yürürlüğe girmemiş olması ve dolayısıyla 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ''...kendilerinden istifade edilememe...'' ibaresi ile 19. maddesinde yer alan "...kendilerinden istifade edilememe...'' ibaresinin halen yürürlükte olduğu hususu dikkate alınarak İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul 23'üncü Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacının, mesleğe girmesinden önce 09/05/2017 tarihinde üzerinde 2 gram uyuşturucu maddeyle yakalanması üzerine uyuşturucu madde kullanmak suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyasında başlatılan soruşturma sırasında verdiği ifadelerde ara sıra uyuşturucu kullandığını, üzerinde bulunan maddeyi de kullanmak üzere aldığını ikrar ettiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun 12. maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi, Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Genelgesi'nin 38. maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte olan "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde. "Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.

Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.

Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir." hükmü öngörülmüştür.

20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinde; "Uzman erbaş olarak alınacaklarda aşağıdaki şartlar aranır: ...n) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının manevî şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olmak," düzenlenmesine yer verilmiştir.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde ise; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler; (...) b) Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmak," kuralı yer almaktadır.

Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Genelgesi'nin "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Genelge 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 20/09/2015 tarihli ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır." ve "Sözleşme feshi gerekçeleri" başlıklı 38. maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendinde, "Davranışlarında askerlik mesleğinin değerlerini sergilemede ikazlara rağmen istenilen düzeye ulaşamaması, mesleğe ilişkin vasıfları kazanma ve sergilemedeki zaafiyeti, ahlaki zayıflığı veya TSK'nın itibarını zedeleyen fiil ve davranışları nedeni ile kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanların sözleşmeleri feshedilir." açıklamaları yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının sözleşmesinin "Kendisinden istifade edilememesi"nden dolayı feshedildiği belirtilmesine karşın; işlemin içeriğinde, uyuşturucu kullanma eyleminin "Ahlaki zayıflık" olarak nitelendirildiği ve Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Genelgesinin 38. maddesinin beşinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen "..ahlaki zayıflığı veya TSK'nın itibarını zedeleyen fiil ve davranışları" kapsamında sözleşmesinin feshedildiği açıklamasının yapıldığı görülmüştür.

Bakılan davada, davacının eyleminin karşılığında uygulanan mevzuat hükümlerinin, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde düzenlenen istifade edilememeye ilişkin maddelerle ilgili olmadığı; davacının, uyuşturucu kullanma sebebiyle dava konusu işlemde de ifadesini bulan "Ahlaki zayıflık" gösterdiğinin açık olduğu,

bu fiilinin 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin (b) bendi kapsamında kaldığı ve bu fiilleri nedeniyle Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 6. maddesinin (n) bendinde belirtilen, "Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının manevî şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olmak" niteliğini taşımadığı sonucuna ulaşıldığından, sözleşmenin feshi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.