Danıştay 12. Daire E.2023/4970 K.2023/6815

Dava konusu istem: Siirt İl Kültür Müdürlüğünde bekçi olarak görev yapan davacının, Şırnak ilinde görevli olduğu dönemde üzerine atılı suçu işlediği nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi yarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:2016/1057 sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu kararın onanması ve Danıştay Onikinci Dairesinin 16/05/2018 tarih ve E:2018/679, K:2018/2192 sayılı kararıyla karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kesinleşmesi üzerine, davacı tarafından yapılan bireysel başvuru sonucunda, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve Başvuru No:... sayılı kararıyla masumiyet hakkının ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yetkili yargı merciine gönderilmesine karar verilmesi üzerine,

davanın reddi yönünde verilen kararın yargılamanın yenilenmesi yoluyla kaldırılması ve işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; disiplin soruşturmasında, ceza yargılamasında yapılan tespit ve değerlendirmelerden bağımsız olarak, olayın açıklığa kavuşması için davacı ile ilgililerin ifadelerinin soruşturmacı tarafından alınarak yapılacak araştırma ve inceleme ile soruşturma sonucunda olayın değerlendirilmesi gerekirken, bu yola başvurulmaksızın eksik soruşturma yapmak suretiyle getirilen teklife istinaden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş olup, İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacının ceza yargılamasında suçunun sabit görülüp hakkında HAGB kararı verildiği, dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararının, ceza yargılamasına dayanmadığı, kişi hakkında yapılan soruşturma, ifade tutanakları ve soruşturma raporuna dayandığı ve bu haliyle davacının masumiyet karinesinin ihlal edilmediği ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 22/02/2023 tarih ve E:2022/773, K:2023/835 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Şırnak ilinde görevli olduğu dönemde Kültür Merkezinde düzenlenen bir ilköğretim okuluna ait yıl sonu etkinlikleri sırasında, etkinliğin düzenlenmesinde görevli bir bayan öğretmen ile birlikte kumanda odasında bulundukları sırada, elinden tutarak yanağından öptüğü iddiasıyla öğretmenin şikayetçi olması üzerine açılan ceza davası sonucunda, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacı, cinsel taciz suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmış ve ceza ertelenmiş, temyiz edilmeyerek kesinleşen bu karar hakkında yasal değişiklik sebebiyle 22/10/2008 tarihinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş;

davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacıya isnat edilen eylemin mahkeme kararıyla sabit olduğu belirtilerek bu eylemin karşılığı olan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından yapılan bireysel başvurunun, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve Başvuru No: ... sayılı kararıyla kabul edilerek, masumiyet karinesinin ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin birinci fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği.

46. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davaların Danıştayda temyiz edilebileceği.

Geçici 8. maddesinin birinci fıkrasında ise bu Kanun'la idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un bu Kanun'la değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı hükmü getirilmiştir.

Aynı Kanun'un "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde, Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, maddede yazılı sebeplerle yargılamanın yenilenmesi istenebileceği hükme bağlanmış ve yargılamanın yenilenmesi sebepleri sayma yoluyla belirlenmiştir.

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Kararlar" başlıklı 50. maddesinde, esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlâl edildiğine ya da edilmediğine karar verileceği, ihlal kararı verilmesi hâlinde ihlâlin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedileceği, tespit edilen ihlâl bir mahkeme kararından kaynaklanmış ise ihlâli ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın ilgili mahkemeye gönderileceği, yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkemenin Anayasa Mahkemesinin ihlâl kararında açıkladığı ihlâli ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde ve mümkünse dosya üzerinden karar vereceği hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un "Yargılamanın yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde, yargılamanın yenilenmesi istenebilmesi sebepleri tahdidi olarak sayılmıştır. Anılan bu sebepler arasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşen ihlal kararlarına da yer verilmiştir.

Ancak, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurular hakkında verilen ihlâl kararlarının, 53. maddede tahdidi olarak sayılan sebepler arasında yer almadığı görülmektedir. Anayasa Mahkemesinin tespit ettiği hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararı veren mahkemece yeniden yargılama yapılmasına ilişkin kural, ilgililer hakkında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunan konuda tekrar "yargılama yapılmasını" sağlayan istisnai bir hukuki yol olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde düzenlenen "yargılamanın yenilenmesi" sebepleri arasında bulunmayan, Anayasa Mahkemesinin masumiyet hakkının ihlal edildiğine ve ihlal sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapmak üzere İdare Mahkemesine gönderilen ve ... İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda 11/11/2021 tarihinde verilen kararın yeni bir karar olduğu açıktır.

Bu durumda, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un geçici 20. maddesi uyarınca kurulan Bölge İdare Mahkemelerinin 20/07/2016 tarihinden itibaren faaliyete geçtiği dikkate alındığında; yukarıda anılan mevzuat uyarınca dava konusu uyuşmazlığın, öncelikle istinaf kanun yoluna tabi olduğu; istinaf incelemesi sonucunda verilecek ve 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olan karara karşı davanın taraflarınca istemde bulunulması halinde, Danıştay tarafından temyiz incelemesinin yapılabileceği açık olup; dosyanın, temyiz incelemesi için doğrudan Danıştaya gönderilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesiyle eklenen Geçici 8. maddesinde, bu Kanun'la idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanun'la değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı; aynı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesinin birinci bendinde ise, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un Geçici 8. maddesinde belirtilen bölge idare mahkemeleri İstanbul, Bursa, İzmir, Ankara, Konya, Samsun, Erzurum ve Gaziantep illerinde kurulmuş olup, anılan Bölge İdare Mahkemeleri, Adalet Bakanlığı tarafından 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bölge Adliye Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemelerinin Tüm Yurtta Göreve Başlayacakları Tarihe İlişkin Kararı uyarınca 20/07/2016 tarihinde göreve başlamışlardır.

2577 sayılı Kanun'un, o tarihte görevli ve yetkili mahkeme olan ...

İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan ve 6352 sayılı Kanun ile değişik “İtiraz” başlıklı 45. maddesinde sayılan uyuşmazlıklarla ilgili olarak, idare ve vergi mahkemelerince verilen nihai kararlar ile tek hakimle verilen nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine itiraz edilebileceği hüküm altına alınmış olup, 46. maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının,

başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda temyiz edilebileceği. 47. maddesinde ise, İdare ve Vergi Mahkemelerinin itiraz yolu açık olan kararlarının temyiz edilemeyeceği belirtilmiştir.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinde ise, "görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması" bozma sebepleri arasında sayılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının Şırnak ilinde görevli olduğu dönemde Kültür Merkezinde düzenlenen bir ilköğretim okuluna ait yıl sonu etkinlikleri sırasında, etkinliğin düzenlenmesinde görevli bir bayan öğretmen ile birlikte kumanda odasında bulundukları sırada, elinden tutarak yanağından öptüğü iddiasıyla öğretmenin şikayetçi olması üzerine açılan ceza davası sonucunda, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının cinsel taciz suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve bu cezanın ertelendiği, kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiği; bunun üzerine davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, davacıya isnat edilen eylemin mahkeme kararıyla sabit olduğu belirtilerek, bu eylemin karşılığı olarak 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, ...

İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin bozma kararına uyularak, 11/10/2016 tarih ve E:2016/1638, K:2016/1057 sayılı kararla davanın reddine karar verildiği, bu kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onikinci Dairesinin 28/09/2017 tarih ve E:2017/1076, K:2017/4442 sayılı kararıyla onandığı ve 16/05/2018 tarih ve E:2018/679, K:2018/2192 sayılı kararıyla da, karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek Mahkeme kararının kesinleştiği;

davacı tarafından, Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru neticesinde, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve Başvuru No:... sayılı kararıyla masumiyet hakkının ihlal edildiğine ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; ...

İdare Mahkemesince yapılan yeniden yargılama sonucunda dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın Dairemizin 22/02/2023 tarih ve E:2022/773, K:2023/835 sayılı kararıyla onandığı ve davalı idare tarafından, anılan kararın düzeltilmesinin istenildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, ... İdare Mahkemesince, Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali kararı üzerine verilmiş olan kararın, "yeni" bir karar olarak değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.

Çünkü, davacı tarafından en son aşamada Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunulmasına ve hak ihlali kararı verilmesine neden olan sürecin, (o tarihte görevli ve yetkili olan) ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının Dairemizin 27/09/2012 tarih ve E:2010/4676, K:2012/5301 sayılı kararıyla bozulması üzerine başladığı açıktır.

Bir başka anlatımla, bu bozma kararına yönelik karar düzeltme isteminin reddedilmesi, daha sonra kurulmuş olan ve dava dosyasının ... İdare Mahkemesinin yetkisizlik kararıyla gönderildiği ...

İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak, bozma kararındaki gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi, bu kararın Dairemizce önce onanması, bilahare karar düzeltme isteminin de reddedilmesi sonucu ret kararının kesinleşmesi nedeniyle, davacı, bireysel başvuru yolunu işletmek zorunda kalmıştır.

Belirtilen kronolojik süreç göz önünde bulundurulduğunda, süreci başlatan Dairemiz kararının verildiği 27/09/2012 tarihinin, istinaf kanun yolunun uygulamaya girdiği 20/07/2016 tarihinden önce olduğu ve bu nedenle, bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesince verilen "davanın reddine" dair kararın da, 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre temyize tabi bir karar olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Öte yandan; anılan kararın temyize tabi bir karar olması nedeniyle, Dairemizce bu karara yönelik temyiz isteminin esastan incelenmiş olmasında ve istem hakkında 22/02/2023 tarih ve E:2022/773, K:2023/835 sayılı kararın verilmesinde usul hükümlerine ve hukuka aykırılık bulunmadığını da vurgulamak gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin, anılan kararımıza yönelik kararın düzeltilmesi istemi hakkında uyuşmazlığın esasına girilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği görüşüyle; "karar düzeltme isteminin kabulü, onama kararının kaldırılması, uyuşmazlığın öncelikle istinaf kanun yoluna tabi olduğu gerekçesiyle istinaf incelemesi yapılması için dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesine iletilmek üzere ... İdare Mahkemesine gönderilmesi" yolundaki çoğunluk kararına katılmıyorum.