Danıştay 12. Daire E.2023/6068 K.2024/1601

Dava konusu istem: Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığında zabıta memuru olarak görev yapmakta iken 29/07/2021 tarihinde resen emekliye sevk edilen ve yargı kararı uyarınca görevine iade edilen davacının, kamu görevinden ayrı kaldığı tarihlerde ödenmeyen sosyal denge tazminatının ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 23/09/2022 tarihli işlemin iptali ile işlemin dayanağı olarak gösterilen ve davalı idare ile ...

Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022-31/12/2023 tarihleri arasını kapsayan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan ".... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptali ile kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının işletilecek yasal faziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. Anayasal ilkelerden olan "hukuk devleti" ilkesi uyarınca, davalı idarenin yargı kararlarını uygulamakla yükümlü olduğu, bu kapsamda davacının, resen emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı yargı kararının ifasına yönelik yaptığı başvurunun kabulü gerekirken, reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; davalı idare ile ...

Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Sözleşme'nin amacının, emeğin karşılığını vermek ve alışma performansını artırarak demokratik ve katılımcı çalışma düzenini oluşturmak şeklinde ifade edildiği, 7. maddesinin (e) bendinde ise, "Sosyal Denge tazminatının ödenmesinde kapsama dahil personelin; (...) Sosyal denge tazminatı kamu yararı ve ölçülülük ilkeleri dikkate alınarak senelik izin, iş kazası, meslek hastalığı ve salgın hastalık (Covid 19) hariç olmak üzere görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." hükmüne yer verildiği,

Sözleşme'de belirlenen tazminatın ödenebilmesi için, bazı durumlar saklı kalmak kaydıyla görevin fiilen yapılmasının zorunlu olduğu görüldüğünden; dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın, sosyal denge tazminatı ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işleme yönelik kısmının iptaline, kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, davanın, davalı idare ile ...

Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan ".... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptaline yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımları usul ve yasaya uygun olduğundan, kararın bu kısımlarına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği, öte yandan, Dairelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de, temyiz incelemesi aşamasında Danıştay Onikinci Dairesinin 21/11/2022 tarih ve E:2022/4140,

K:2022/5665 sayılı kararı ile yoksun kalınan parasal hakların "...davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihine kadar olan kısmının, dava açma (18/08/2021) tarihinden itibaren; dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi..." yönünde hüküm kurulduğu;

bu durumda, istinaf başvurusuna konu kararın yasal faize ilişkin kısmının düzeltilmesi gerektiği, sosyal denge tazminatının yasal dayanağı olan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 15. maddesinde, söz konusu tazminatın hangi hallerde ödenmeyeceği hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, memurların yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, refakat izni, aylıksız izin ve görevden uzaklaştırma nedeniyle işyerinde fiilen çalışmadığı dönemlerde, mali ve sosyal haklarının ödenip ödenmeyeceği veya hangi oranda ödeneceğinin ise, 657 sayılı Kanun'un ilgili maddelerinde açık bir biçimde düzenlendiği,

bu durumda, davalı idare ile ...Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nde, 657 sayılı Kanun'da yer verilen düzenlemeler gözetilmek suretiyle, memurların sosyal denge tazminatında kesinti yapılacak haller belirlenmesi gerekirken;

anılan Kanun hükümleri dikkate alınmaksızın yürürlüğe konulan 7. maddesinin (e) bendinde yer alan ibarede hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun, kararın hüküm fıkrasında yer alan "davacının kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine"" ibaresinin çıkarılması ve bu ibarenin yerine "..davacının kamu görevinden ayrı kaldığı dönemler için ödenmeyen sosyal denge tazminatının ilk iptal davasının açıldığı tarihe kadar olan kısmının,

söz konusu dava açma (18/08/2021) tarihinden itibaren; dava tarihinden sonraki döneme ilişkin kısmının ise hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine..." ibaresi eklenmesi suretiyle düzeltilerek reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davalı idare ile ...

Sen arasında 13/01/2022 tarihinde imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşme'sinin 7. maddesinin (e) bendinde yer alan ".... görevden uzak kaldıkları gün ile orantılı olarak eksik ödenir." şeklindeki ibarenin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Sosyal denge tazminatının ücret niteliğinde olmadığı, sosyal denge tazminatı ödenmesini öngören sözleşmelerin, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamındaki toplu sözleşme niteliğinin bulunmadığı, dava konusu Sözleşme'de, yetki ve usulde paralellik, ölçülülük, eşitlik ilkelerine riayet edildiği, davacının fiilen görevde olmadığı döneme ilişkin tazminat ödemesine hak kazanamayacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.