Danıştay 12. Daire E.2023/6320 K.2025/5011

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, 41. Komando Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamında güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve O-... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında uzman erbaş olarak eğitim görmekte iken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshine ilişkin 08/01/2020 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun; davacı hakkında verilecek iptal kararının uygulanması aşamasında ya da davacı göreve başlatıldıktan sonra, 7315 sayılı Kanun uyarınca davalı idarece, davacının durumunun yeniden değerlendirileceğinde kuşkuya yer bulunmadığı gerekçesiyle gerekçeli olarak reddine karar verildiği, anılan kararın davalı idarece temyizi üzerine, ...

Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla temyiz isteminin süre aşımı yönünden reddine dair kararının, Danıştay 12. Dairesinin 25/01/2022 tarih ve E:2021/7748, K:2022/75 sayılı kararıyla onandığı ve kararın kesinleştiği, yargı kararı üzerine davacının göreve başlatılarak Tekirdağ ili, Saray ilçesinde uzman erbaş olarak görev yapmakta iken, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin tesis edildiği görülmekle birlikte; davalı idarece dava dosyasına sunulan tüm bilgi ve belgeler ile UYAP sistemi üzerinden elde edilen verilerin bir bütün olarak incelenmesinden;

davacının kendisi hakkında güvenlik soruşturmasını olumsuz sonuçlandıracak herhangi bir bilgi ve belgenin olmadığı, erkek kardeşi hakkındaki istihbari bilginin ise somut ve hukuken kabul edilebilir bilgi ve belge ile ortaya konulmadığı anlaşıldığından, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, ...

İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:... K...sayılı kararı ile 08/01/2020 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davacının göreve başlatılması nedeniyle davacıya yapılacak ödemede tekerrür olmamak üzere 08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal ve özlük hakların her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen düzeltilerek onanması, kısmen de bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu karar; "08/01/2020 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davacının göreve başlatılması nedeniyle davacıya yapılacak ödemede tekerrür olmamak üzere 08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısım yönünden incelendiğinde;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı kuralına yer verilmiştir.

Bir idari işlem veya eylem nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda, uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak; idareye başvuru varsa başvuru tarihinin, başvuru yoksa davanın açıldığı tarihin esas alınması gerektiği hususu, Danıştay içtihatlarıyla istikrar kazanmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarına uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi olarak dava tarihi esas alınması gerekirken, "08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kalınan parasal hakların her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında, hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de;

bu yanlışlık 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan; söz konusu kararın, "08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 15/06/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

Temyize konu karar; ''08/01/2020 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi üzerine davacının göreve başlatılması nedeniyle davacıya yapılacak ödemede tekerrür olmamak üzere 08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kalınan özlük haklarını her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine'' ilişkin kısım yönünden incelendiğinde,

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda, Mahkemelerin davacının istemi ile bağlı olup, istemi genişletecek biçimde karar vermeleri mümkün değildir.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacının, dava dilekçesinde yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteminde bulunduğu, özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi isteminde bulunmadığı halde, İdare Mahkemesince, 08/01/2020 tarihinden itibaren yoksun kalınan özlük haklarını her hak ediş (ödenmesi gereken aylardan) tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verildiği ve istinaf başvurusunun da reddedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; taleple bağlılık ilkesi gereği, davacının talebi aşılarak yoksun kalınan özlük haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmadığından, kararın bu kısmına ilişkin istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu kararda da hukuki isabet bulunmamaktadır.