Danıştay 12. Daire E.2023/704 K.2025/4525

Dava konusu istem: ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı ... Bor İşletme Müdürlüğünde istihdam edilmek üzere yayımlanan beş kişilik lise ve dengi okul bölümü proses işçisi alımına ilişkin sınav ilanının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 7. maddesine istinaden işçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından istihdam edilecek sürekli işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar öngörülebileceği, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi kamu kuruluşu olan davalı idareye bağlı ...

Bor İşletme Müdürlüğünde çalışacak proses işçisi meslek grubu için de belli özel şartlar aranabileceği, bu kapsamda yapılan işin niteliği de dikkate alınarak başvurularda üst yaş sınırının (35) olarak belirlenebileceği, anılan mevzuat hükmü uyarınca, davalı idare nezdinde işçi olarak alınacaklarda aranacak yaş koşulunun sadece genel olarak alt sınır şeklinde belirlenmiş olduğu,

bahsi geçen Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "Müfettiş, kontrolör, denetmen, denetçi, uzman gibi kariyer mesleklerin yardımcıları ve stajyerleri hariç, başvurularda yaş sınırı getirilmemesi" yönündeki hükmün 09/11/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 322 Karar sayılı yönetmelik değişikliğinin 4. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı göz önüne alındığında; ilan işlemine dayanak teşkil eden mevzuatta idarece yaş konusunda üst sınır belirlenme noktasında aksi yönde düzenlemenin olmadığı, diğer bir ifadeyle, yaş şartı konulamayacağına yönelik herhangi bir hükmün bulunmadığı,

davalı idarenin yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetinin özellikleri de dikkate alarak yaş konusunda üst sınır belirlemelerinin, yapılacak alımlarda görevin niteliğini dikkate alarak, takdir yetkisi kapsamında kaldığı ve alınacak personelde yaş konusunda üst sınır şartının aranmasında kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı bir yön bulunmadığından proses işçi alımı için yapılacak başvurularda üst yaş sınırının (35) olarak belirlenmesine yönelik dava konusu edilen ilan işleminde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 4. ve 7. maddelerinde, işçi taleplerinde yaş üst sınırının belirlenmediği, istihdam edilecek işçi kadrosu için konulan üst yaş sınırının ilan yoluyla konulmasının mümkün olmadığı, bu şartın ancak kanunla konabileceği, yaş sınırı koyulmasında kamu yararının bulunmadığı, kamuda işçi olarak çalışabilmek için (35) yaş sınırı getirilmesinin kamu hizmetine girme hakkının ihlali niteliğinde olduğu, işlemin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı ... Bor İşletme Müdürlüğünde istihdam edilmek üzere yayımlanan beş kişilik lise ve dengi okul bölümü proses işçisi alımına ilişkin 27/08/2019 tarihli sınav ilanının özel hususlar kısmında, başvurunun son günü itibarıyla (18) yaşını doldurmuş ve (36) yaşından gün almamış adayların başvuruda bulunabileceğinin düzenlendiği, bunun üzerine davacı tarafından 28/08/2019 tarihli dilekçeyle yapılan başvurunun gerekli yaş kriterini taşımadığından bahisle reddedilmesi üzerine, yapılacak başvurularda üst yaş sınırının (35) olarak belirlendiğinden bahisle ilgili sınav ilanının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

29/01/1990 tarih ve 20417 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde; teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülen hizmetlerin, genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli görevler olduğu, (c) bendinde; işçilerin, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye tabi olmadıkları belirtilmiştir.

Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir.

09/08/2009 tarih ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlananarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "18 yaşını tamamlamış olmak" kuralı getirilmiş. 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise.

"Müfettiş, kontrolör, denetmen, denetçi, uzman gibi kariyer mesleklerin yardımcıları ve stajyerleri hariç, başvurularda yaş şartı getirilmemesi" kuralına yer verilmiş iken 09/08/2018 tarih ve 30590 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 08/11/2018 tarih ve 322 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kamu kurum ve kuruluşlarında hizmetin özellikleri ve niteliği dikkate alınarak, yaş konusunda üst sınır belirlenmesi mümkün olup, üst yaş sınırının, kurum ve kuruluşların kanun ve kuruluş statülerinde veya kanunun bu konuya dair düzenleme yetkisi öngördüğü yönetmelikler veya diğer alt düzenlemelerde belirtilmesi gerekmektedir. Söz konusu ilandaki gibi, alt düzenleyici işlemlerle üst yaş sınırı belirlenmesi normlar hiyerarşisine ve ilgili düzenlemelere aykırı olacağı gibi, Anayasa ile koruma altına alınan bir hak olan çalışma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurabilecektir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Bakanlar Kurulu kararıyla iktisadi devlet teşekkülü olarak kurulan davalı idareye bağlı ... Bor İşletme Müdürlüğüne sürekli işçi alımında, üst yaş sınırı getirilmesi ile ilgili olarak kuruluşun Ana Statüsünde bir düzenleme bulunmadığı gibi uyuşmazlığa tatbiki gereken alt düzenleyici işlem olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te de bir hüküm mevcut olmadığı anlaşıldığından, proses işçi alımı için yapılacak başvurularda üst yaş sınırının (35) olarak belirlenmesine yönelik dava konusu ilanda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.