Danıştay 12. Daire E.2024/1114 K.2024/2687

Dava konusu istem: Şahinbey Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında 01/01/2022 tarihinde imzalanan ve 01/01/2022 - 31/12/2023 tarihleri arasında yürürlükte bulunan Sosyal Denge Sözleşmesi'nin 5. maddesinin (a) bendinde yer alan "sosyal denge sözleşmesi aidatı olarak faydalanan personelden net 60,00 TL sözleşme aidatı kesilecektir." şeklindeki ibarenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sosyal denge sözleşmelerinin konusunun, toplu sözleşmelerde belirlenen tavanı aşmamak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlarda çalışan kamu görevlilerine ödenecek tazminatın tutarını belirlemek olduğu, bu sözleşmelerin 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmayacağı ve bu sözleşmelerde hiçbir şekilde sendika üyesi olan ve sendika üyesi olmayan kamu görevlileri arasında ayrım yapılamayacağı;

bu itibarla, davalı idare ile (...) arasında imzalanan dava konusu Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 5. maddesinin (a) bendinde yer alan "sosyal denge sözleşmesi aidatı olarak faydalanan personelden net 60,00 TL sözleşme aidatı kesilecektir." şeklindeki ibarede, sosyal denge tazminatının ödenmesinde aynı kadro veya pozisyonlarda bulunan kamu görevlileri arasında ayrım ve eşitsizlik doğurması ve sendikaya üye olma ya da olmama ve üye olacağı sendikayı seçme özgürlüğünü kısıtlayıcı sonuçlar meydana getirmesi nedeniyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı,

benzer bir uyuşmazlıkta Danıştay (Kapatılan) Onbirinci Dairesince verilen 24/05/2016 tarih ve E:2016/5, K:2016/2684 sayılı kararın da bu yönde olduğu gerekçesiyle davalı idare ile ... Sendikası (...) arasında 01/01/2022 - 31/12/2023 döneminde geçerli olmak üzere imzalanan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi'nin 5. maddesinin (a) bendinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; dava konusu sözleşmenin imzalandığı tarihte; yasadan kaynaklı sendika üyesi olmayanlar, bir başka sendika üyesi olanlar ya da 4688 sayılı Kanun uyarınca sendika üyesi olabilecekler arasında olduğu halde herhangi bir sendikaya üye olmayan çalışanlardan, yetkili sendikaya üye olanlardan alınan üyelik aidatı kadar ya da bu miktarın altında veya üstünde dayanışma aidatı alınmasına ilişkin yasal bir düzenlemeye yer verilmediğinden, sosyal denge sözleşmesini imzalayan sendikaya üye olmayanlardan dayanışma aidatı kesintisi yapılamayacağının açık olduğu;

bu durumda, sosyal denge sözleşmesinden yararlanma şartı olarak dayanışma aidatı kesilmesine ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurularının gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Şahinbey Belediye Başkanlığı tarafından; sosyal denge tazminatı sözleşmelerinin, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu kapsamında imzalandığı ve anılan düzenlemede sözleşmeden yararlanan kamu görevlilerinden sosyal denge tazminatı sözleşmesi aidatı alınabilmesine imkan tanındığı, sosyal denge sözleşmesinin toplu sözleşme niteliğinde bulunmadığı, Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca sosyal denge tazminatı sözleşmesinden yararlanan ve farklı bir sendikaya üye olan veyahut herhangi bir sendikaya üye olmayan kamu görevlilerinden sözleşme aidatı alınmasında hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı yanında müdahil ... Sendikası tarafından; sosyal denge sözleşmelerinin toplu sözleşme niteliğinde olmadığı, idarenin sözleşme yapmak bakımından serbest olduğu bir konuda, kendine özgü yararlanma şartının getirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, sözleşmeye taraf olan sendika üyelerinin sendika aidatı ödemelerine karşılık, sendika üyesi olmayanların hiçbir yükümlülük altına girmeden sözleşme hükümlerinden yararlandırılmasına imkân bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.