Danıştay 12. Daire E.2024/1558 K.2025/810

Dava konusu istem: Orman Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak istihdam edilmek üzere, 2022 yılında 1500 adet orman muhafaza memuru alımı için yapılan sözlü ve uygulamalı sınava katılan davacının, 25/05/2022 tarihinde girdiği sınav sonucunda yedek olarak belirlenmesine ilişkin işleme yaptığı itirazın reddi yolundaki Orman Genel Müdürlüğü Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözlü sınavda davacıdan, iki adet soru çekerek cevaplandırması ve verdiği cevapları kendi el yazısı ile Aday Değerlendirme Tutanağına yazmasının istendiği, uygulamalı sınav kısmında ise davacıya, farklı konu başlıklarından toplam 45 puan değerinde yedi adet soru sorulduğu ve yine vermiş olduğu cevapları Aday Değerlendirme Tutanağına yazmasının istendiği, bununla birlikte, adayın ormancılık bilgi düzeyini ölçmek için, 25 puan değerinde, Fidan ve Tohum Soru Cevap Tutanağından fidan tanımı, üretimi ile Malzeme ve İhtiyaç Liste Tutanağından kişisel koruyucu donanımların kullanılması,

tanımı, mesaha işlerinin uygulanmasına dair uygun ekipmanların seçimi vb. sorular sorularak, sorulan ekipmanlarla ilgili uygulamalar yapılmasının istenildiği, vermiş olduğu cevaplar ve yapmış olduğu uygulamalar doğrultusunda komisyon üyeleri tarafından puanlama işlemi yapıldığı, tüm adaylar Fiziki Dayanıklılık ve Yeterlilik parkuruna tabi tutularak sürelere karşılık gelen puanları gösterir 13/05/2022 tarihli tutanağa ve parkuru bitirme sürelerine göre komisyon üyeleri tarafından puanlandırıldığı, davacının parkuru 37,00 saniyede bitirerek, 20 tam puan üzerinden tam puan almayı başardığı,

sözlü uygulama sınavından 91 puan alarak başarılı olduğu, sınava girenler arasında 504. sıraya yerleştiği, ancak yapmış olduğu tercihler dikkate alınarak yapılan yerleştirmede puan durumu, dava dosyasında yer alan bilgi, belgeler ile ilgili mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, usulüne uygun olarak teşekkül ettirilen sözlü sınav heyeti üyelerince ayrı ayrı düzenlenen tutanaklarda her soru için not verildiği, yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının 91 puan olduğu ve 70 baraj puanının üstünde kalarak başarılı sayıldığı,

davacı tarafından yerleştirme için belli iller belirlendiği ve tercih yapmış olduğu iller içerisinde Osmaniye İline 7. yedek olarak yerleştirildiği, davacının başarılı sayıldığı tutanakların mevzuatta belirtilen şekle uygun olarak doldurularak davacı hakkında 91 puan takdir edilmesine ilişkin dava konusu işlemin şekli şartlara uygun olarak tesis edildiği, davacının atanamamasının sebebinin tercihlerinden kaynaklı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuat aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının sözlü sınav sonucu ile bu sınav sonucu dikkate alınarak yedek olarak belirlenmesine ilişkin işlem de hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davalı idarece usûlüne uygun olarak yapılacak sözlü sınav kapsamında davacının başarı durumunun tekrar değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya sorulan soruların, bunlara verilen cevapların somut şekilde tutanaklarda yer aldığı, cevabı belli sorulara yönelik olarak verilecek puanlarda takdir hakkı söz konusu olamayacağından komisyon üyelerince aynı puanların verilmesinde hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğu yolundaki değerlendirmenin isabetli olmadığı, hukuka aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İlgili Yönetmelikte sınavlarla ilgili olarak düzenlenen sürelere riayet edilmediği, yapılan atama işlemlerinin ilgili Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde kurala bağlanan düzenlemelere aykırı olarak hareket edildiği, sıralamaya göre yapılması gereken atamaların keyfi şekilde gerçekleştirildiği, hukuka aykırı işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararına yönelik temyiz başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDÎ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Orman Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak istihdam edilmek üzere, 2022 yılında 1500 adet orman muhafaza memuru alımı sınavına Osmaniye İli için başvuruda bulunduğu, 25/05/2022 tarihinde sözlü ve uygulamalı sınava katıldığı, sınav sonucunda yapılan değerlendirme sonucu puanının 91 olarak belirlendiği, KPSS puanı olan "67,0496" ile sınav puanının ortalaması alınması suretiyle belirlenen puanının 79,0248 olduğu, bu puanına göre yapılan sıralamada, yedinci aday olarak yer aldığından atamasının yapılmadığı,

yedek olarak belirlenmesine ilişkin işleme 20/06/2022 tarihinde yaptığı itirazın, Orman Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedildiği, bunun üzerine temyizen incelenen bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde, "Sözleşmeli personel: "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"ın "Sınav Şartı" başlıklı Ek 2. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde,

"Bu Esaslara ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme," yöntemi ile sözleşmeli personel istihdam edilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı maddeye, 14/05/2018 tarih ve 2018/11809 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile eklenen 17. fıkrada ise, Orman Genel Müdürlüğünde orman muhafaza memuru unvanını haiz olarak istihdam edilmek üzere alınacak sözleşmeli personelin KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının dört katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak sözlü ve uygulama sınavı sonucuna göre çalıştırılacağı kurala bağlanmıştır.

Bu kapsamda çıkarılan Orman Muhafaza Memurlarının Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Giriş sınavı duyurusu" başlıklı 11. maddesinde, "Giriş sınavına katılma şartları, sınavın şekli, sınav tarihi ve yeri, KPSSP93 asgari puanı, başvuru yeri ve tarihi, başvuru şekli, başvuruda istenecek belgeler, başvuru evrakının temin edileceği yerler, sınav konuları, il bazında olmak üzere atama yapılması planlanan kadro sayısı, sınıfı, derecesi ve gerekli görülen diğer hususlar müracaat süresinin bitiminden en az 30 gün önce Resmî Gazete’de ve Orman Genel Müdürlüğü internet sitesinde ilan olunur. " düzenlemesine yer verilmiştir.

"Giriş sınavı konuları" başlıklı 14. maddesinde ise; birinci fıkrasında, sınavına katılan adayların, genel kültürlerinin yanı sıra orman yangınlarına müdahale yöntemlerine, amenajman planı ve harita okuma bilgisine, ormanların yasadışı faaliyetlerden korunması yöntemlerine, orman sağlığını tehdit eden zararlı organizmalar ve bunların meydana getirdiği zararlar ile mücadele yöntemlerine, fidan üretimi, dikimi, bakımı ve silvikültür tekniklerine, ağaçların kesilmesi,

kesilmiş ağaçlardan en yüksek değerdeki ürün kompozisyonunu elde etmeye yönelik boylama ve mesaha işlemlerine ilişkin uygulamalara, fiziki dayanıklılık ve yeterlilik hususlarına ilişkin değerlendirilmelerine yönelik olarak giriş sınavına tabi tutulacakları;

ikinci fıkrasında, giriş sınavının sözlü bölümü için on, uygulamalı bölümü için doksan olmak üzere toplam yüz puan üzerinden değerlendirileceği, her bir komisyon üyesi tarafından verilecek puanların ayrı ayrı tutanağa geçirilecek olan notların aritmetik ortalaması alınarak adayların giriş sınav puanı tespit edilmesi suretiyle yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik uyarınca 29/03/2022 tarihinde davalı idarenin internet sitesinde yayınlanan "2022 Yılı Sözleşmeli Personel (orman muhafaza memuru) Alımı İlanı"nın "2. Başvuru ve Sözlü ve Uygulamalı Sınava Alınacak Aday Sayısı ve İlanı" maddesi altında; "KPSSP93 puanı en yüksek olan adaydan başlayarak yapılacak sıralama sonucu her il için belirlenen pozisyonun 4 katına kadar aday ve son adayla eşit puana sahip adayların olması halinde bunlar da son adayla birlikte sözlü ve uygulamalı sınava girmeye hak kazanacaktır. Her aday tercih sıralaması ve KPSSP93 puanı dikkate alınarak ancak bir ilin sınav listesinde yer alabilecektir." kuralı, "4. Sözlü ve Uygulamalı Sınav Konuları ve Puanı" maddesi altında;

"Sözlü ve uygulamalı sınava girmeye hak kazanan adaylar aşağıda belirtilen sözlü ve uygulama sınav konularından sınava tabi tutulacaktır.

1- Sözlü sınav konuları;

a) Genel kültürü, 10 puan

2- Uygulamalı sınav konuları;

a) Orman yangınlarına müdahale yöntemlerine yönelik uygulamalar, 20 puan

b) Amenajman planı ve harita okuma bilgisine yönelik uygulamalar, ormanların yasadışı faaliyetlerden korunması yöntemlerine yönelik uygulamalar, orman sağlığını tehdit eden zararlı organizmalar ve bunların meydana getirdiği zararlar ile mücadele yöntemlerine ilişkin uygulamalar, 15 puan

c) Fidan üretimi, dikimi, bakımı ve silvi kültür tekniklerine yönelik uygulamalar, 15 puan

ç) Ağaçların kesilmesi, kesilmiş ağaçlardan en yüksek değerdeki ürün kompozisyonunu elde etmeye yönelik boylama ve mesaha işlemlerine ilişkin uygulamalar, 20 puan

d) Mesleğe yönelik fiziki dayanıklılık ve yeterlilik hususları, 20 puan

Sınav komisyonunun her bir üyesi tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir ve üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü ve uygulamalı sınav puanı tespit edilir. Sözlü ve uygulamalı sınavda yüz üzerinden toplam en az 70 puan alanlar başarılı sayılır." kuralı yer almış, "5. Asil ve Yedek Nihai Başarı Listesi" maddesinde ise, "Adayların, 2020-KPSSP93 puanı ile sözlü ve uygulamalı sınavda aldıkları puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere, başarı sırası belirlenecektir... " düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacı hakkında her bir kriter yönünden yapılan değerlendirmede bütün komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasına rağmen bütün kriterler için komisyon üyelerinin aynı puanı takdir etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varılarak davacının sözlü sınav sonucu ile bu sınav sonucu dikkate alınarak yedek olarak belirlenmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk olmadığı değerlendirilmiş ise de; sınav tutanakları incelendiğinde; genel kültür kısmında sorulan iki sorunun yoruma açık olmayacak şekilde kısa cevapları olduğu,

uygulama sorularının ise doğru şıkkın seçilmesi suretiyle cevaplandırıldığı, keza fizikî dayanıklık değerlendirilmesinin parkurun tamamlanma süresine göre belirlendiği dikkate alındığında, komisyon üyeleri tarafından yapılan puanlamalarda farklılaşmaya neden olacak türden bir değerlendirme takdirinin söz konusu olmadığı görülmüş olup, komisyon üyelerince yapılan puanlamaların aynı olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu şeklindeki değerlendirmenin isabetli olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacının da girdiği sözlü sınavın; cam fanustan çekilmek suretiyle aday tarafından belirlenen soruların sorulduğu, bu soruların sınavdan önce hazırlandıkları, aday tarafından verilen cevapların kendi el yazısı ile tutanağa geçirildiği, uygulamalı sınav kısmında yoruma açık olmayan sorulara verilen cevaplar ve somut uygulamalar doğrultusunda puanlama yapıldığı, fizikî dayanıklılık ve yeterlilik değerlendirmelerinin ise tüm adayların tabi tutuldukları parkurun tamamlama süresine göre 13/05/2022 tarihli tutanaktaki sıralamaya göre puanlama yaparak gerçekleştirildiği görülmüştür.

Bu durumda, tüm adaylara eşit muamele edilmek suretiyle sınav ilanı ile önceden açıklanan objektif kriterlere uygun olarak, şeffaf ve öngörülebilir usûlde gerçekleştirilen sınavda ve bu sınav neticesinde alınan puan ile KPPS puanın ortalamasına göre yapılan sıralamada hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacının 25/05/2022 tarihinde girdiği sınavda yedek belirlenmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.