Danıştay 12. Daire E.2024/181 K.2025/1605

Dava konusu istem: ... Orman Bölge Müdürlüğü, Durağan Orman İşletme Müdürlüğünde geçici işçi olarak görev yapan davacının, İşyeri Disiplin Kurulu tarafından verilen ihraç cezasına karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Üst Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idare tarafından yayınlanan 2021 yılı geçici işçi alımı ilanında, özel şart olarak "en az ilköğretim mezunu en fazla önlisans mezunu olmak" şartının yer aldığı, davacının ...

Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunu olduğu halde ilana lise diploması ile başvurduğu, ilgili hususların ... tarih ve ... sayılı inceleme raporu ile tespit edildiği, davacının ifadesinde de başvuru şartlarını okumadığını beyan ettiği ve lise mezuniyet belgesiyle başvuru yaptığını kabul ettiği anlaşılmakla;

ilanda "en az ilköğretim mezunu en fazla önlisans mezunu olmak" şartının belirlenmesine rağmen, davacının başvuru şartını bilmesi veya biliyor olması gerekirken, lisans mezuniyetini saklayarak ve gerçeğe aykırı beyanda bulunarak davalı idareyi yanılttığı, anılan kadroya atama şartlarını taşımadığı anlaşılmış olup, 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca işyeri tarafından verilen ihraç cezasına yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Toplam 2083 işçi alımına ilişkin ilana başvurduğu, başvuru esnasında herhangi bir öğrenim durum sorgusunun çıkmadığı, lisans mezunu olduğu gerekçesiyle muhakkik görevlendirildiği, hazırlanan rapor neticesinde İşyeri Disiplin Kurulu tarafından oyçokluğu ile ihraç edildiği, yapılan itirazın reddedildiği, ilanda herhangi bir üst sınır getirilmediği, evleviyet ilkesi gereği "en az ilköğretim mezunu olmak" şartını sağladığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının görev yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Orman Bölge Müdürlüğü, Durağan Orman İşletme Müdürlüğünde geçici işçi olarak görev yapan davacının, lisans mezunu olduğu için başvuru şartlarını taşımadığı halde, lise diploması ile işgücü ilanına başvuru yaptığından bahisle İşyeri Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... nolu kararı ile 8. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin Ek-4 Ceza Listesinin 44. Maddesi uyarınca ihraç edilmesine karar verilmiş, anılan karara karşı davacı tarafından itiraz edilmiş, Orman Genel Müdürlüğü Üst Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla itirazın reddine karar verilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun ''İdari dava türleri ve idari dava yetkisinin sınırı'' başlıklı 2. maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları ve idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri olarak sayılmış;

''Dilekçeler üzerine ilk inceleme'' başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş;

''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise, 14. Maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddedileceği kurala bağlanmıştır.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun "Görev" başlıklı 5. maddesinde, "İş mahkemeleri; a) 5953 sayılı Kanun'a tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanun'a tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/1/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,

b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar." hükmüne yer verilmiştir.

Yine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "İstihdam şekilleri" başlıklı 4. maddesinde, "Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.(...) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz." kuralına yer verilmiştir.

657 sayılı Kanun'da ilk üç istihdam şeklinin dışında kalan kişiler olarak belirtilen işçiler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağına işaret edilmek suretiyle, kamu kurum ve kuruluşlarında statü hukuku dışında kalan istihdam şekli de benimsenmiş olup, kamuda çalışan işçiler hakkında özel bir yasal düzenleme de öngörülmemiş bulunduğundan, bunların iş hukukuna tabi oldukları kuşkusuzdur.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının, 4857 sayılı İş Kanunu'na göre çalışmakta olduğu ve davalı idare ile davacı arasındaki hukuki ilişki, anılan Kanun'a tabi hizmet sözleşmesine dayalı olarak kurulmuş bir iş hukuku ilişkisi niteliği taşıdığından, davacının ihraç cezasına itirazının reddine ilişkin işlemin, idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu, aksine bir düşüncenin, işverenin salt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan personeli hakkındaki tüm yazılı irade beyanlarının idari işlem niteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahil bulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabi kılınması sonucunu doğuracağı açıktır.

Bu durumda, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına iş mahkemelerinin bakacak olması karşısında; geçici işçi kadrosunda 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi olarak çalışan davacı hakkında, 4857 sayılı Kanun ve 8. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin Ek-4 Ceza Listesi kapsamında verildiği anlaşılan dava konusu işlemin görüm ve çözüm yerinin iş mahkemeleri olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.