Danıştay 12. Daire E.2024/2839 K.2024/4970

Dava konusu istem: Emniyet Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Başkanlığında .... sınıf emniyet müdürü (... emniyet müdürü) olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin yirminci fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 28/12/2016 tarihinde 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesine terfi ettiği, yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli olan şartları 20/05/2017 tarihinde sağladığı, 2022 yılı itibariyle 1. sınıf emniyet müdürlüğü rütbesindeki en fazla bekleme süresi olan altı yıllık süreyi tamamladığı, bu süre zarfında bir üst rütbeye terfi ettirilmediği veya bir üst meslek derecesine atamasının yapılmadığı, dolayısıyla davacının 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin yirminci fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilebilmesi için gereken şartları sağladığı,

idarenin hizmet ihtiyacı nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmeleri uygun görülmeyerek iki yılda bir durumları görüşülmek suretiyle hizmete devam ettirilmelerine karar verebileceği personelin Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, Başkan, Birinci Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Emniyet Müşaviri, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürü, Akademi Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürü, Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Polis Başmüfettişi, Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürü,

Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü ve Polis Eğitim Merkezi Müdürü görevlerinde fiilen görev yapan personeller olduğu, Merkez Emniyet Müdürü olan davacının burada sayılan kadrolarda da görev yapmadığı dikkate alındığında, bekleme süresini doldurduğu tarih itibariyle kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, işlem sebebiyle mahrum kalınan parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmesine yönelik istemin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

6 yılını doldurmadan önce kurul gündemine alınarak emekliye sevk edilmesinin Kanun hükmüne aykırı olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Emniyet Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Başkanlığında 1. sınıf emniyet müdürü (merkez emniyet müdürü) olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin yirminci fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değiştirilen "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinin birinci fıkrasında, rütbeleri sayılan polis amirleri arasında emniyet müdürüne de yer verilmiş; ikinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri gösterilmiş; üçüncü fıkrasında, her amir rütbesinde bulunması gereken kadro sayısına esas alınacak oran azami olarak gösterilmiş; dördüncü fıkrasında, bu rütbelere terfilerin yetkili kurullarda kıdem sırasına göre görüşüleceği ve maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakata göre yapılacağı belirtilmiş;

beşinci fıkrasında, kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, aynı tarihte terfi edenlerden sicil notu yüksek, sicil notlarının eşitliği halinde ödül ve takdirnamesi fazla, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise, sicil numarası daha küçük olanların diğerlerine göre kıdemli sayılacağı öngörülmüş; onbirinci fıkrasında, rütbe terfiinin yetkili kurullarda görüşülebilmesi için gerekli koşullar kurala bağlanmıştır.

Aynı maddenin diğer fıkralarında da, rütbeler, bu rütbelere terfi esasları, terfi ve atama zamanı gibi hususlarda doğrudan Kanun hükümleriyle belirlenen çerçeve dahilinde kalmak koşuluyla, liyakat koşullarını belirlemek, üst rütbedeki boş kadro sayısına göre terfileri önermek ya da ikinci meslek derecesindeki görev unvanlarına ataması yapılacak personeli değerlendirmek ve öneride bulunmak üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının oluşturulması öngörülmüştür.

Anılan maddenin yirminci fıkrasında. "Birinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin bulundukları rütbedeki en fazla bekleme süresi altı yıldır. Bu süre sonunda bir üst rütbeye veya meslek derecesindeki göreve atanamayanlar, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, kadrosuzluk nedeniyle Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilirler.

Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı, Özel Güvenlik Denetleme Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, İl Emniyet Müdürü, Emniyet Müşaviri, Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürü, Akademi Başkan Yardımcısı, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürü, Teftiş Kurulu Başkan Yardımcısı, Teftiş Kurulu Grup Amiri, Polis Başmüfettişi, Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürü, Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürü ve Polis Eğitim Merkezi Müdürü olarak fiilen görev yapanlardan, hizmet gerekleri nedeniyle kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesi uygun görülmeyenler hizmete devam ettirilirler.

Bu şekilde göreve devamı uygun görülenlerin durumu, iki yılda bir Yüksek Değerlendirme Kurulu tarafından ayrıca karara bağlanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde, Kanun'un amacının, emniyet hizmetlerinin, hizmet gereklerine uygun olarak yürütülebilmesi için her bir rütbede ihtiyaç duyulan polis amirlerinin azami kadro sayılarının belirlenmesi, bunun sonucunda ihtiyaç fazlası durumunda kalacak olan polis amirlerinin emekliye sevki ve azami sayıları Kanun ile belirlenen kadrolara atamalarda liyakat ilkesi çerçevesinde bir değerlendirmeye ve seçmeye imkan sağlanması olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı idarenin, ilgili personeli çalıştırmaya devam ettirmesi veya emekli etmesi konusunda takdir yetkisinin bulunduğu açık ise de; bu yetkisini kullanırken kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda hukuka ve mevzuata uygun bir şekilde hareket etmesi gerekmektedir.

İlgili Kanun maddesinden açıkça anlaşıldığı üzere, birinci sınıf emniyet müdürlerinin bulundukları rütbede en fazla bekleme süreleri altı yıldır ve bu sürenin sonunda bir üst rütbeye veya meslek derecesindeki göreve atanamayanlar, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, kadrosuzluk nedeniyle sevk edilebileceklerdir. Dolayısıyla bir emniyet müdürünün emekliye sevk edilmesi için öncelikle altı yıllık bekleme süresini doldurması ve akabinde yapılacak değerlendirme kurulu toplantısında yine kendisi gibi bekleme süresini tamamlayan diğer birinci sınıf emniyet müdürleriyle birlikte değerlendirilerek emekliye sevk edilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

Aksi bir kabul, birinci sınıf emniyet müdürlüğü rütbesinde asgari bekleme süresi olan yaş haddini dolduran emniyet müdürlerinin ilk yüksek değerlendirme kurulu gündemine alınmasına ve altı yıllık bekleme süresi sonunda emekli edilmeleri yönünde karar alınmasına olanak sağlar, ki bu husus, Kanun'un emredici hükmüne ve amacına aykırılık oluşturacaktır.

Uyuşmazlıkta, davacının altı yıllık bekleme süresi dolmadan önce yapılan yüksek değerlendirme kurulu gündemine alındığı, süre sonunda emekli edilmesine, ancak süre sonuna kadar Kanun'un 55. maddesinin yirminci fıkrasında sayılan görevlerden birine atanması halinde, durumunun yeniden değerlendirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının, Kanun'un öngördüğü şekilde altı yıllık bekleme süresi dolmadan önce yüksek değerlendirme kurulunun gündemine alınması ve bekleme süre sonunda emekli edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.