Danıştay 12. Daire E.2024/3254 K.2024/3103

2- ... Bakanlığı 3- ... Bakanlığı 4- ... Bakanlığı 5- ... Kurumu Başkanlığı

DAVANIN KONUSU

15/07/2023 tarih ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 40. madde ile kamu çalışanlarına ödenmesi öngörülen ilave ödemenin memur emeklilerine uygulanmamasına yönelik işlemin iptali, geriye dönük olarak yapılacak ödemelerde yasal faiz oranının değil ENAG enflasyon oranlarının esas alınması ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 40. maddesi ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda 2008 yılında yapılan aylık bağlama oranlarının düşürülmesine yönelik kanun hükümlerinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru yapılması istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ilk inceleme ile görevli Tetkik Hakimi ...'ün açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

15/07/2023 tarih ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7456 sayılı Kanun'un 28. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 40. madde ile kamu çalışanlarına, (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılacağı, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığının yetkili olduğu öngörülmüştür.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar tek tek sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, (c) bendinde; bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda karara bağlanacağı düzenlenmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin, bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu vurgulandıktan sonra, 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde; dilekçelerin "görev ve yetki" yönünden inceleneceği, 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un "İdarî davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında ise; ''Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahip olan idare, bu düzenleme yetkisini kullanarak, sürekli, soyut, objektif, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içeren yönetmelik, genelge, tebliğ gibi düzenleyici işlemleri yapabilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere, Danıştayda ilk derece mahkemesi olarak dava konusu edilebilecek düzenleyici işlemler, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemler ile bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerdir.

Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlık konusu olayda, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 40. maddesine istinaden Cumhurbaşkanlığı ya da ilgili Bakanlık veya kamu kuruluşlarınca çıkarılmış olan bir düzenleyici işlemin iptalinin istenmediği, bu konudaki yasal düzenlemenin ve bu düzenleme doğrultusunda yürütülen uygulamanın hukuka aykırı olduğundan bahisle, öngörülen ilave ödemenin memur emeklilerine uygulanmamasına yönelik işlemin iptal edilmesi,

geriye dönük olarak yapılacak ödemelerde yasal faiz oranının değil ENAG enflasyon oranlarının esas alınması ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 40. maddesi ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda 2008 yılında yapılan aylık bağlama oranlarının düşürülmesine yönelik kanun hükümlerinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru yapılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmektedir.

Bu durumda; 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesi kapsamında ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olmadığı sonucuna varılan bu davanın, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, davalı idarelerin bulunduğu yerdeki genel görevli ve yetkili Ankara İdare Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.