Danıştay 12. Daire E.2024/3261 K.2024/3893

Dava konusu istem: Ankara ili, Mamak ilçesi, ... Camiinde imam hatip olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin......tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının zaman zaman namaz vakitlerinde göreve gelmediği hususunun disiplin yönünden değerlendirilmesi gerektiği, bu hususun, tek başına Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen ortak nitelik şartı açısından dikkate alınamayacağı; öte yandan, davacı hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan her ne kadar kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de;

reçeteli ilaçları para karşılığı sattığı ve bu ilaçların uyuşturucu madde kullanma alışkanlığı olan gençler tarafından kullanıldığının çevrede duyulduğu ve cemaatin davacının namaz kıldırmasını istemediği dikkate alındığında, davacının tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğundan bahsedilemeyeceğinden, görevine son verilmesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Soruşturma kapsamında sadece husumetli olduğu kişilerin ifadesinin alındığı, lehine ifadelerin değerlendirilmediği, anne babasının ilaçlarını satmasının onların sağlığını tehlikeye sokacağı; ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahsedilemeyeceği, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile soruşturma kapsamında alınan tanık ifadelerinin incelenmesinden; davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğini gösteren, her türlü şüpheden uzak, somut bilgi ve belge bulunmadığından, hakkında tesis edilen görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; bu nedenle davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, Ankara ili, Mamak ilçesi, ...Camiinde imam hatip olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

657 sayılı Kanun'un Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." kuralına yer verilmiştir.

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinide; "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" düzenlemesine yer verilmiştir.

Her ne kadar, 13/09/2023 tarih ve 32308 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin birinci maddesiyle, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi; "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlar bakımından; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygun olduğu şeklinde ortak nitelik taşımak." şeklinde değiştirilmiş ise de, dava konusu işlemin, bu yeni düzenleme yürürlüğe girmeden önce, 13/04/2022 tarihinde tesis edildiği açıktır.

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Diyanet İşleri Başkanlığı teşkilatında görev yapan ve atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda bulunan personelin; Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının dava konusu olay ve işlem tarihinde yürürlükte olan (b) bendinde; "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı hakkında; yatalak anne ve babasına ait kırmızı reçeteli ilaçları uyuşturucu kullanan kişilere sattığı söylentileri olduğu iddiasıyla soruşturma açıldığı, soruşturma kapsamında ifadesine başvurulan ve davacının ilaç sattığını bizzat gördüklerini ifade eden sadece iki tanığın olduğu, davacının farklı zamanlarda bu tanıklardan biriyle tartışma yaşadığının, diğerinin ise davacıyı darp ettiğinin ifadelerinde geçtiği, dolayısıyla, davacı ile sözü edilen tanıklar arasında husumet bulunduğu açık olduğu gibi, davacının anne ve babasının ifadelerine de başvurulmadığının anlaşıldığı, öte yandan.

Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne konunun bildirilmesi üzerine davacının görev yerinde ve ikamet adresinde çalışma yapıldığı ve fiziki takibe alındığı, ancak hakkında herhangi bir olumsuz duruma rastlanmadığı yönünde tutanak tutulduğu; anılan fiil nedeniyle "Uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan" ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararıyla; davacıdan ele geçirilen bir uyuşturucu madde bulunmadığı, daha önce bu suçtan hakkında işlem yapılmadığı, aleyhine beyanlar bulunsa dahi üzerine atılı suçtan kamu davası açmaya yeterli delilin bulunmadığı belirtilerek, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği; bu durumda, davacının, atanmasında itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinde İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğuna dair ortak nitelik şartını kaybettiğini gösteren, her türlü şüpheden uzak, somut bilgi ve belge bulunmadığından,

hakkında tesis edilen görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.