Danıştay 12. Daire E.2024/3846 K.2025/1587

Dava konusu istem: Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'ye bağlı işyerlerinde eski hükümlü işçi olarak istihdam edilmek üzere toplam 11 teknisyen alımı için 05/01/2023 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te kamu kurum ve kuruluşlarında işçi olarak yerleştirilecek kişilerin belirlenmesi için sözlü sınav yapılabileceği, sınavların gerçekleştirilmesi ile işe alım sürecine ilişkin olarak adayların daveti, sınavın yöntemi ve sonuçların değerlendirilmesi, asil ve yedek adayların belirlenmesi, yedeklerden yerleştirme yapılması ile adaylara sonuçlarının duyurulması hususlarında uygulanacak usul ve esasların kamu kurum kuruluşlarınca belirleneceği düzenlemesine yer verildiği,

davalı idarece bu kapsamda Botaş Kapsam İçi Personel İşe Alma, Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin yürürlüğe konulduğu, dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgelerin ilgili mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda; sözlü sınav sorularının önceden hazırlandığı, davacıya sorulan soruların ve sınav komisyon üyelerinin davacı hakkında yaptığı değerlendirmelerin ayrı ayrı tutanağa bağlandığı dikkate alındığında sözlü sınavın mevzuatta öngörüldüğü şekilde yapıldığı anlaşıldığından,

sözlü sınavda 70 puandan az alan davacının başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca sözlü sınav yapılması olanaklı ise de; anılan Yönetmelik'te sözlü sınavda başarılı olabilmek için gerekli asgari bir puan şartına yer verilmediği, bu durumda, sözlü sınavda belli bir puan altında puan takdir edilen adayların, asgari (taban) puan şartını yerine getirmediğinden bahisle başarısız sayılmasının mümkün olmadığı,

buna göre, ilan edilen işçi kadrosu için sınava katılan adayların aldıkları sınav puanının en yüksekten başlayarak sıralanması suretiyle ilgililerin ve bu kapsamda davacının atanıp atanamayacağının tespit edilmesi gerekirken, davacının sözlü sınav puanının asgari puanın altında kaldığından bahisle başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık; aksi kabulden hareketle davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kararın temyize tabi olduğu, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca çıkarılan Botaş Kapsam İçi Personel İşe Alma, Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi kapsamında sözlü sınav yapıldığı, davacının sorulara doğru cevap veremediğinin kamera kayıt görüntülerinin incelenmesi neticesinde görüleceği, sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanarak soru havuzu oluşturulduğu, sınav komisyonu tarafından sınav esnasında sorulan soruların tutanağa bağlandığı ve sınav komisyon üyelerinin davacı hakkında yaptığı değerlendirmeye ilişkin ayrı ayrı tutanak düzenlendiği belirtilerek, temyize konu kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

BOTAŞ'ın Ankara/Aksaray, İstanbul/Tekirdağ ve Adana ünitelerinde istihdam edilmek üzere 20 kişilik engelli ve 20 kişilik eski hükümlü personel alımı yapacağına ilişkin duyuru Türkiye İş Kurumu tarafından 05/12/2022 tarihinde yapılmış, bu ilana sadece kişisel durumu "eski hükümlü" veya "terörle mücadelede yaralanan"ların başvurabileceği belirtilmiştir.

İŞKUR üzerinden müracaatını yapan ve İŞKUR tarafından düzenlenen nihai listede adı yer alan davacı, 05/01/2023 tarihinde sözlü sınava girmiştir.

Genel değerlendirme sonucunda 32,67 puan alan davacı başarısız sayılmıştır.

Davacı tarafından, sözlü sınavda başarısız sayılmasına karşı yaptığı itirazın reddi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde; “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi .... meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar.” hükmüne. 12/10/2022 tarih ve 31981 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının İstihdam Çerçevesini Belirleyen 2023 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programı'nın eki Karar'ın "Sınavlar" başlıklı yedinci maddesinin birinci fıkrasında.

“İlk defa açıktan atama ile personel alımı, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro ve pozisyonlar için Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelikte; isçi statüsü için ise Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İsçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Sınav ve işe alım süreci" başlıklı 16. maddesinin üçüncü fıkrasında. "Sınavların gerçekleştirilmesi ile işe alım sürecinde uygulanacak diğer usul ve esaslar bu Yönetmelikte düzenlenen genel çerçeveye aykırı olmamak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenir.

Belirlenen usul ve esaslar; adayların daveti, sınavın yöntemi ve sonuçların değerlendirilmesi, asil ve yedek adayların belirlenmesi, yedeklerden yerleştirme yapılması ile adaylara sonuçlarının duyurulması hususlarını da kapsar." düzenlemesine, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Sınav ve işe alım süreci" başlıklı 17. maddesinin üçüncü fıkrasında da aynı düzenlemeye yer verilmiştir.

BOTAŞ Kapsam İçi Personel İşe Alma, Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin "Sözlü sınav komisyonu ve görevleri" başlıklı 9. maddesinde; "...(3) Komisyon, sözlü sınav sorularının hazırlanması, sınavın uygulanması, cevapların değerlendirilmesi, sonuçların ilan edilmesi, itirazların sonuçlandırılması ve sınavla ilgili diğer işlemlerin yürütülmesiyle görevli ve sorumludur." düzenlemesine; “Yazılı ve sözlü sınav” başlıklı 10. maddesinde; "...(2) Sözlü sınavda adayların;

a) Meslek hakkında teorik bilgisi elli puan üzerinden,

b) Davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu otuz puan üzerinden,

c) Genel yetenek ve genel kültürü yirmi puan üzerinden, ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Komisyon üyelerinin verdiği puanlar, sınav sonuç formunda birleştirilir ve bu form üyelerce imzalanır." düzenlemesine; "Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve duyurulması" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Adayın sınav sonucunda başarılı bulunması için adayın yapılan sınavda başarılı bulunması için başarı puanının yüz üzerinden en az yetmiş olması şarttır.

(2) Başarı puanı; yazılı ve sözlü sınavın birlikte yapılması halinde sınav puanlarının aritmetik ortalaması, sadece yazılı veya sözlü sınav yapılması halinde ise yapılan sınava ait puanın tamamıdır.

(3) Başarılı olan adaylar başarı puanı en yüksek olandan başlamak suretiyle sıralanır ve açık pozisyon sayısı kadar aday kazanan olarak belirlenir.

(4) açık pozisyon sayısı kadar adayın veya hiçbir adayın başarılı olamaması halinde açık pozisyon boş kalır. Bu pozisyon için tekrar ilana çıkılabilir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; gerek Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin üçüncü fıkrasında gerekse Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 17. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca düzenlenen BOTAŞ Kapsam İçi Personel İşe Alma, Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nin "Sözlü sınav komisyonu ve görevleri" başlıklı 9. maddesi uyarınca oluşturulan sınav komisyonunca, sözlü sınav sırasında,

davacıya önceden hazırlanan soru havuzundan sorular yöneltildiği.

“Yazılı ve sözlü sınav” başlıklı 10. maddesinde belirlenen kriterler doğrultusunda adayların değerlendirildiği; meslek hakkında teorik bilgi kriteri yönünden başkan tarafından (0) puan, üyeler tarafından, (0) ve (1) puan verildiği; kurum bilgisi ile genel yetenek ve genel kültür kriteri yönünden başkan ve üyeler tarafından (5)'er puan verildiği; davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu kriteri yönünden başkan tarafından (29), üyeler tarafından (27) ve (26) puan verildiği, toplam başarı puanının (32,67) olduğu görülmüştür.

Bu durumda, sözlü sınav komisyonun mevzuata uygun olarak oluşturulduğu, sözlü sınav sorularının önceden hazırlandığı, davacıya sorulan soruların ve sınav komisyon üyelerince davacı hakkında yapılan değerlendirmelerin ayrı ayrı tutanağa bağlandığı, sözlü sınavın mevzuatta öngörülen şekilde yapıldığı anlaşıldığından, sözlü sınavda 70 puandan az puan alan davacının başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar, usul ve yasaya uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile anılan Bölge İdare Mahkemesi kararın onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

Dava, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.'ye bağlı işyerlerinde eski hükümlü işçi olarak istihdam edilmek üzere toplam 11 teknisyen alımı için 05/01/2023 tarihinde yapılan sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanunun 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin;

a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen,

b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan,

c) Kamuyu ilgilendiren,

Yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır" kuralına yer verilmiştir.

Bakılan davada, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te sözlü sınava katılan adayların sözlü sınavda başarılı sayılmalarına ilişkin başarı puanı şartının belirlenmediği, görülmekte olup, Kapsamiçi Personel İşe Alma Ücret ve Görevde Yükselme Yönergesi'nde başarı puanının yetmiş (70) olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, belirli bir kadroya atama için adaylarda aranan nitelikleri duyurma fonksiyonu bulunan ve personel alımında öngörülen şartların Resmi Gazete'de yayımlanması gereken yönetmelikle düzenlemesi gerekirken, anılan Yönerge ile kamu personelini ilgilendiren yeni düzenlemeler ya da ilave özel şartlar getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu kararın onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.