Danıştay 12. Daire E.2024/4909 K.2025/334

Dava konusu istem: ... ili, ... Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Kanun'un 49. maddesi kapsamında sözleşmeli sağlık teknisyeni olarak görev yapan davacı tarafından yargı kararı ile görevine iadesinden 16 gün sonra sözleşmesinin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve E:... sayılı ... Belediye Başkanlığı işleminin iptali ile yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, ayrıca 100,000-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; davalı idarelerin, davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptali üzerine davacıyı göreve başlattığı, ancak çok kısa süre sonra davacının kadrosunun meclis kararı ile kaldırıldığı ve hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle sözleşmesini feshettiği görülmekte ise de, kadronun kaldırılmasının yargı kararının uygulanmasına engel oluşturmayacağı gibi, 22/01/2014 tarihinden beri davalı Belediyede sağlık teknikeri olarak görev yapan davacıda geleceğe yönelik haklı beklenti oluştuğu,

davacının görev yaptığı süre içinde verilen görevleri yerine getirmediği ya da görevinde başarısız olduğu yönünde bir tespitin de bulunmadığı hususları gözönüne alındığında, iptal kararı üzerine görevine başlatılan davacının kısa süre sonra sözleşmenin feshine ilişkin işlemin tesis edilmesinin yargı kararının uygulanmasını etkisiz hale getirme amacına hizmet edebileceği anlaşıldığından,

davalı idarece tesis edilen sözleşmenin feshine ilişkin dava konusu işlemde bu nedenle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline yoksun kalınan özlük ve parasal haklarının dava açma tarihi olan 30/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin 20,000-TL'lik kısmının kabulüne, kabul edilen kısmın dava açma tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, manevi tazminat isteminin 80,000-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Belediye bünyesinde sağlık teknikerine ihtiyaç duyulan bir birim olmadığı, sağlık hizmetleri sınıfındaki personele sınıfının dışındaki işlerin yaptırılamayacağı, bu durumda hizmetine ihtiyaç bulunmayan davacı ile sözleşmelerinin devam ettirilmemesi hususunda idarenin takdir hakkının yerinde kullanıldığı, davacının manevi tazminat talebinin kabul edilen kısmının da isabetli olmadığı belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararı hukuka uygun bulursa onayacağı, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Haklı beklenti kavramı, yargı kararları ve öğretide, idarenin uzun süren bir uygulamasına güvenerek, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri olarak tanımlanmakla birlikte; bunun, mevcut hukuki durumun mutlak dokunulmazlığı şeklinde değerlendirilemeyeceği de açıktır.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararında, "22/01/2014 tarihinden beri davalı belediyede Sağlık Teknikeri olarak görev yapan davacıda geleceğe yönelik haklı beklenti oluştuğu" şeklindeki gerekçeye yer verilmesinde hukukî isabet bulunmamakta ise de bu husus, karardaki diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Anayasanın 128. maddesinde “Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.” düzenlemesine yer verilmiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinde ise; kamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtildikten sonra 4/B bendinde.

“Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.” şeklinde tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49/3 maddesinde, “Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir…”, “…Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır” hükmü öngörülmüştür.

Tüm bu yasal mevzuat çerçevesinde; sözleşmeli personel düzenlemesi ile, kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, mali yılla sınırlı olarak sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmek sureti ile memuriyet statüsünden farklı bir istihdam şekline yer verildiği ve bu suretle kamu yönetiminde sınırlı da olsa bir esneklik sağlanarak sözleşmeli personel sistemi ile, sözleşmeli personel açısından kamu hizmetinin gerekleri ile bağlantılı olarak memurlara tanınan yasal güvencelere kıyasla daha sınırlı güvencelere yer verilmiştir.

Bu kapsamda çalıştırılan sözleşmeli personelin takip eden yıllarda yenilenmesi, hizmetine duyulan ihtiyacın devam etmesine bağlı olduğundan; belediyelerin, ihtiyacı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli pensonelin sözleşmesinin yenileyip/yenilememe konusunda takdir yetkisi bulunmakta olup, ihtiyaç duyulan işlerde belli süre ile görev alan personelin, ihtiyaç duyulan hizmetini tamamlanması yada hizmetine gerek duyulmaması halinde sözleşmesinin bitiminde tekrar yenilenmesi hususunda idare, yargı kararı ile zorlanamayacağından davacıda haklı beklentinin oluştuğundan da bahsedilemeyecektir.

Öte yandan, "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar"ın Ek 6.maddesinin 1.fıkrasının (d) bendinde, personelin hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması halinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının, ... ili, ... Belediyesi'nde ... tarihinden itibaren sözleşmeli Sağlık Teknisyeni olarak görev yaptığı, 31/12/2018 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmemesi işleminin ... İdare Mahkemesi'nin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'nin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, bu arada ...

Belediye Meclisi'nin ... tarih ve... sayılı kararı ile sağlık teknisyeni kadrolarının T.H.S. teknisyen olarak değiştirilmesine karar verildiği, iptal kararı üzerine ... Belediye Meclisi'nin 04/11/2019 günlü kararı ile davacıyla 07/09/2019 tarihinden itibaren sözleşme imzalanmasına ve sözleşmesinin 31/12/2019 tarihinde sonlandırılmasına karar verildiği, ...

Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun Belediye Başkanlığı'na arz edildiği, ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Başkanı Oluru ile, davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı gerekçesiyle 31/12/2019 tarihinde sona eren sözleşmesinin yenilenmemesine üzerine bu işlemin iptali istemiyle açtığı davanın ...

İdare Mahkemesi'nin ... gün E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara yönelik istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesi'nin ... gün, E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verildiği, davacının bu karar üzerine 15/09/2021 tarihinde statüsü belirsiz şekilde göreve başlatıldığı, bir gün sonra göreve geç geldiğinden bahisle disiplin soruşturması açılarak savunma istendiği ve yazılı olarak uyarıldığı, daha sonra hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı, Belediye Meclisi kararı ile kadro iptal ve ihdası, belediye bünyesinde herhangi bir sağlık biriminin olmaması gerekçeleri öne sürülerek sözleşmesinin... tarih ve ... sayılı işlem ile feshedildiği,

bu işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, sonrasında davacının sözleşmesinin ... tarihi itibariyle sonlandırılmasına ilişkin ...tarih ve ... sayılı ...

Belediye Başkanlığı işleminin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada Mahkemelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu karar üzerine görevine iade 05/09/2022 tarihinde görevine iade edilen davacının, hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, ilgili kanunların amir hükümlerince görev verilememesi, kadro bulunmadığı için hizmet sözleşmesi imzalanamaması ve kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması ilkesi gözetilerek 22/09/2022 tarihi itibariyle sözleşmesinin sonlandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ...

Belediye Başkanlığı işleminin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının, davalı ...

Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanununun 49. maddesi uyarınca 22/01/2014 tarihinden itibaren Hizmet Sözleşmesi kapsamında "Sağlık Teknisyeni" ünvanı ile göreve başladığı, 31/12/2018 tarihinde biten sözleşmesinin (ve devamı süreçte) yenilenmemesi üzerine açılan davaların iptal ile sonuçlanması nedeniyle yargı kararlarının uygulanması kapsamında en son ( sözleşmesi süresi sonunda bitecek) kıst dönem için 15/09/2021 tarihinde statüsü belirsiz şekilde göreve iade edildiği,

ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgelerden de anlaşılacağı üzere, 2015 yılı 1 sayılı Ocak ayı Meclis toplantısında alınan 3 sayılı karar ile Belediye Başkanlığı Organizasyon Şemasında sağlık hizmetleri ile ilgili bir birime yer verilmediği (kurulmadığ), tabip kadrosunun da iptal edildiği, buna rağmen Sağlık Teknisyeni kadrosu ihdas edilerek Anestezi Teknisyenliği bölümü mezunu davacının sözleşmeli personel olarak alındığı, ancak görev tanımı ile ilgili hizmet sunma imkanı bulunmadığı dolayısıyla hizmetine ihtiyaç da olmadığı,

sağlık teknisyeni ile alakalı kadro ihdasının ise 2022 yılı 06 sayılı Haziran ayı 52 sayılı Belediye Meclis Kararı ile kabul edilmediği görülmekte olup; hale hazırda davacının görev yapabileceği boş kadro ve hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç duyulmadığı (hizmetin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı) açık olmakla birlikte, sırf mahkeme kararı uygulanabilmesi başka bir pozisyon için yapılan iş teklifinin de davacı tarafından kabul edilmediği dikkate alındığında davacının sözleşmesinin feshine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, sözleşmenin feshedilmesi yolundaki dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalının temyiz talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.