Danıştay 12. Daire E.2024/4929 K.2025/724

Dava konusu istem: Hakkari İli, Yüksekova İlçesi, ... Adliyesinde yazı işleri müdürü olarak görev yapmakta iken emekli olan davacının, ... Adliyesinde işlediği iddia edilen fiilleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmü uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının ...

Adliyesinde yazı işleri müdürü olarak görev yaptığı dönemde, adliyede stajyer öğrenci olarak bulunan ...'ye yönelik olarak cinsel içerikli mesajlar göndermek suretiyle gerçekleşen eyleminin, soruşturma raporu, tanık anlatımları, davacının ikrar niteliğindeki çelişkili beyanları, Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararı ile birlikte değerlendirildiğinde, eyleminin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamına girdiği sonuç ve kanaatine varıldığından,

davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının işlediği iddia edilen fiilin, işlemin tesis tarihinden iki yılı aşkın bir süre önce gerçekleştiği, dolayısıyla 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde belirtilen iki yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan, dava konusu işlemde zamanışımı sebebiyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının, hak ediş tarihlerinden itibaren hsaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ceza verme zaman aşımının yargılama yapılmasıyla birlikte kesildiği, dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İdarenin ceza verme zaman aşımını doldurduğu, Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Adliyesinde yazı işleri müdürü olarak görev yapmaktayken, adliyede stajyer öğrenci olan 17 yaşındaki ...’ye yönelik 16/05/2018 tarihinde cinsel içerikli mesajlar atmak suretiyle cinsel taciz suçunu işlediğinden bahisle davacı hakkında başlatılan idari soruşturma sonucu düzenlenen 22/11/2018 tarihli rapora istinaden, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiilini gerçekleştirdiğinden bahisle "Devlet memurluğundan çıkarma cezası" ile cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine açılan davanın reddine ilişkin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf isteminin "davacının Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezasıyla cezalandırılması teklifini içeren Cumhuriyet Başsavcı Vekilinin düzenlediği fezlekenin atamaya yetkili amir teklifi olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, davacı hakkında atamaya yetkili amirin herhangi bir teklifi bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması,

dava konusu işlemin iptali, işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi ve özlük haklarının iadesine ilişkin olarak verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine, 09/06/2022 tarihinde olur verilip dosya atamaya yetkili amire sunulmuş, Bakan adına Bakan Yardımcısı tarafından 17/11/2022 tarihinde dosya yeniden Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmiş ve... tarih ve ... sayılı dava konusu işlem tesis edilmiş olup, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış, "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde ise;

"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;

a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,

b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,

başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesindeki zamanaşımı süreleri, idarenin disiplin suçundan haberdar olmasından ilk defa disiplin cezası verilmesine kadarki süreçte dikkate alınacak süreler olup, idare tarafından söz konusu sürelere riayet edilerek disiplin cezası verilmesi halinde, idarenin zamanaşımı sürelerine uyma yükümlülüğünü yerine getirdiğinin kabulü gerekmektedir.

Buna göre; zamanaşımı sürelerinin hesabında disiplin cezası verildikten sonraki itiraz süreci veya onay süreci (disiplin cezasının idari anlamda kesinleşme süreci) dikkate alınmayacağı gibi, idari yargıda dava açılması halinde, yargılama sürecinde geçen süreler ile bozma kararı verilmesi halinde kararın gerekçesi idareye yeni bir disiplin işlemi yapma yetkisi tanıyor ise, idarenin yeni bir disiplin işlemi tesis etmesi aşamasında söz konusu zamanaşımı sürelerinin geçtiğinden bahsedilemeyeceği;

bununla birlikte, idareye ilgili hakkında bir başka disiplin işlemi tesis etme olanağı tanıması halinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca yargı kararının gereğini yerine getirmekle yükümlü olan idarenin, bu madde kapsamında öngörülen süre içerisinde harekete geçerek söz konusu disiplin cezasına ilişkin iş ve işlemleri tesis etmesi gerektiği de açıktır.

Bir başka ifadeyle, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesindeki zamanaşımı düzenlemesinin, idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınacak bir müessese olduğu ve ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesi suretiyle uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, eylemi 16/05/2018 tarihinde gerçekleştiren davacı hakkında tesis edilen ilk Devlet memurluğundan çıkarma cezasının 18/12/2019 tarihli işlemle tesis edilerek disiplin cezasına ilişkin 2 yıllık ceza zamanaşımı süresinin 1 yıl, 7 ay sonra kesildiği, bu disiplin cezasının iptali istemiyle açılan davada, idareye aynı konuda yeniden işlem tesisini gerektirecek şekilde verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 12/06/2022 tarihinde davalı idareye tebliğiyle zamanaşımı süresinin baştan işlemeye başladığı, anılan yargı kararı gereği yerine getirilerek davacının yeniden Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmesine ilişkin süreçte, fiillerin öğrenilmesinden cezanın tesis edildiği ana kadar ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 127. maddesinde öngörülen zamanaşımına ilişkin düzenlemenin idare tarafından ilk defa disiplin işlemi tesis edilmesi aşamasında göz önüne alınması gereken bir müessese olduğu, bu düzenlemeye göre ilgili hakkında bu süreler içinde bir disiplin cezası verilmesiyle zamanaşımı süresinin kesileceği görülmektedir.

Bakılan olayda, davalı idarece, eylemi 16/05/2018 tarihinde gerçekleştiren davacıya ilk disiplin cezasının verildiği 18/12/2019 tarihi itibarıyla disiplin cezası verme zamanaşımı süresinin dolmadığı; öte yandan, davanın açıldığı tarihten, iptal kararının idareye tebliğ edildiği 12/06/2022 tarihine kadar olan süreler ile bu süreçten sonra anılan karar kesinleşene kadar yargılama devam ettiğinden zamanaşımı süresinin işlemeyeceği ve yargı kararı üzerine tesis edilen dava konusu... tarih ve ... sayılı işlem yönünden de, 657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde zaman aşımına ilişkin sürelerin dikkate alınamayacağı açıktır.

Bu itibarla; yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Bölge İdare Mahkemesince davanın esasına ilişkin bir inceleme yapılmasının gerektiği, davacının üzerine atılı, soruşturmaya konu eylemlerinin, disiplin hukukunda yer alan ilkelerin dikkate alınıp değerlendirilmek suretiyle, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, olayda, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.