Danıştay 12. Daire E.2024/5694 K.2024/5994

Dava konusu istem: Kara Kuvvetleri Komutanlığı 47. Komando Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, Askeri Ceza Kanunu'na muhalefet (Askeri bir hizmet yaparken kendisine emanet edilmiş olan askeri eşyayı çalmak, satmak, bilerek satın almak) suçundan Başkale Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında yürütülen soruşturma, davacı hakkındaki güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını olumsuz yönde etkileyeceğinden, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden bahisle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin yasal dayanağı olan 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun üçüncü maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinin Anayasa Mahkemesinin 16/12/2021 tarih ve E:2020/41, K:2021/91 sayılı kararı ile iptal edildiği, hakkında devam eden soruşturma sonucu beklenilmeden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kara Kuvvetleri Komutanlığı 47. Komando Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesi üzerine, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun 3. maddesinin üçüncü fıkrasının (f) bendinde sözleşmeli erlik için aranan niteliği taşımadığından bahisle aynı Kanun'un 6. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kaynak" başlıklı 3. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Sözleşmeli erlik için aşağıdaki nitelikler aranır: ...

f) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/164 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/159 md.)

Güvenlik soruşturması olumlu sonuçlanmış olmak; güvenlik soruşturmasının sonucunun

henüz gelmediği hallerde arşiv araştırması olumlu sonuçlanmış olmak." ve

"Sözleşmenin idarece feshi" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Sözleşmeli erbaş ve erlerin sözleşmeleri, aşağıdaki nedenlerle sözleşme süresinin bitiminden önce feshedilir: ...

d) Sözleşmeli er olmak için gerekli nitelik ve şartlardan herhangi birini taşımadığı

sonradan anlaşılmak veya sözleşme süresi içinde bu niteliklerinden herhangi birini

kaybetmek. " hükümleri öngörülmüştür.

17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde;

"(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." ve,

"Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında ise; "Değerlendirme Komisyonu kendisine iletilen verilere ilişkin nesnel ve gerekçeli değerlendirmelerini yazılı olarak atamaya yetkili amire sunar. Mahkemeler tarafından istenildiğinde bu bilgiler sunulur." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz değerlendirilmesine neden olan durumun, hakkında Askeri Ceza Kanunu'na Muhalefet suçundan soruşturma başlatılması olduğu, bu soruşturma sonucunda ise; Van Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararı ile davacı ve yanındaki iki piyadenin, askeriyeye ait oyun cihazının para kutusundan aldıkları paralarla tekrar oyun oynamak istedikleri, hırsızlık kastı ile hareket etmedikleri, üzerlerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından bahisle haklarında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda; anılan soruşturma sonucuna göre değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.