Danıştay 12. Daire E.2024/800 K.2024/494

Davanın konusu

İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğü Fatih Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünde sosyal güvenlik denetmeni olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (a) alt bendi uyarınca "aylıktan kesme" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan Sosyal Güvenlik Kurumu Disiplin Amirleri Yönetmeliğine ekli Disiplin Amirleri Cetvelinin, sosyal güvenlik denetmenlerine ilişkin kısmının ve Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesinin iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'un açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği,

dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı. 5. maddesinin birinci fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği.

7. maddesinin dördüncü fıkrasında, düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri. 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dava dilekçelerinin, bu Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, 3 ve 5. maddelere uygun olmayan dava dilekçelerinin, otuz gün içinde anılan maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği belirtildikten sonra, anılan maddenin beşinci fıkrasında, dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca, iptaline karar verilmesi istenilen bireysel işlemler ile genel düzenleyici işlemlerin ve iptali istenilen madde ya da maddelerinin (madde içerisindeki fıkra, bent, alt bent, cümle veya ibarelerin) hangileri olduğunun, hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde menfaat bağı kurulmak suretiyle açıkça ortaya konularak, hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle dava dilekçesinin düzenlenmesi gerekmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; dilekçenin "Konu" kısmında "uyarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmekte iken, "Sonuç ve İstek" kısmında "aylıktan kesme" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin sayılı …tarih ve …işlemin iptali istemine yer verildiği görülmektedir.

Buna göre, dava konusu edilen ve iptali istenilen bireysel işlem yönünden tereddüt oluştuğundan ve taleple bağlılık ilkesi uyarınca dava dilekçesinde dava konusunun hiç bir tereddüte yer vermeyecek şekilde ortaya konulması gerektiğinden, dava dilekçesinin bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, yukarıda açık metnine yer verilen 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; birden fazla işleme tek dilekçe ile dava açılabilmesinin, ancak, bu işlemler arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunması şartına bağlandığı tartışmasızdır.

2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca da, düzenleyici işlemlerin bireysel işlemlerle birlikte dava konusu edilebilmesi için, bireysel işlemin doğrudan düzenleyici işlemin uygulama işlemi niteliği taşıması gerekmektedir.

Dava konusu edilen ve iptali istenilen, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bireysel işlemin, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği hükümlerine göre tesis edildiği anlaşılmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesinde, denetmen ve denetmen yardımcılarının taşra teşkilatındaki çalışma usul ve esaslarına dair düzenlemenin yer aldığı, disiplin ve disiplin cezalarına ilişkin bir düzenlemenin öngörülmediği, bu haliyle anılan 32. madde, bireysel işlem olan uyarma/aylıktan kesme cezalarının üst normu niteliğini haiz olmadığından,

anılan Yönetmelik ile davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlem arasında, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında birlikte dava konusu edilmelerini gerektiren koşulların oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davacının, disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin bireysel işlem ile Sosyal Güvenlik Kurumu Disiplin Amirleri Yönetmeliğine ekli Disiplin Amirleri Cetvelinin, sosyal güvenlik denetmenlerine ilişkin kısmına karşı aynı dilekçe ile dava açması mümkün olmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliği'nin iptali istenilen ve düzenleyici işlem olan "Çalışma yerleri" başlıklı 32. maddesi yönünden ayrı dilekçe ile dava açması gerektiğinden, tek dilekçeyle açılan davada 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uyarlık bulunmamaktadır.