Danıştay 12. Daire E.2024/993 K.2025/763

Dava konusu istem: ... Sistem Araçları Sanayii A. Ş. Sivas Bölge Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin, Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve... sayılı kararı ile verilen ve Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile kesinleştirilen işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda düzenlenen soruşturma raporunda, TÜDAMSAŞ Sosyal Tesisleri Yürütme Komitesinde veznedar olarak görev yapmakta iken tahsil ettiği paraları zamanında vezneye yatırmadığının saptandığı ve böylece "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunu işlediği gerekçesiyle, dava konusu edilen işlemle, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği;

ancak, davacı tarafından sosyal tesislere ilişkin belgelerin teslimi ve hesapların kapatılmasında birtakım gecikmeler yaşanmış ve davacı, iş yoğunluğu sebebiyle bu gecikmelerin yaşandığını ikrar etmiş ise de, davacının zimmete para geçirme fiilini işleyip işlemediğinin ve dolayısıyla zimmet suçunun oluşup oluşmadığının, yapılacak olan ceza yargılaması neticesinde saptanabileceği, davacı hakkında "Zimmet" suçu isnadı ile yapılan adli soruşturmanın ise Sivas Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile halen devam etmekte olduğunun görüldüğü;

bu durumda, somut olayda, hesapların ve ilgili belgelerin incelenmesi sonucunda, davacıdan talep edilen 84.726,04-TL tutarın, davacı tarafından yatırıldığı da dikkate alındığında; ceza yargılaması neticesinde davacı hakkında, dava konusu olay ile ilgili olarak mahkumiyet hükmü tesis edilmesi halinde, buna ilişkin ayrıca idari işlem tesis edilebileceğinden, bu aşamada, davacıya verilen "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasının ağır bir yaptırım olduğu sonucuna varıldığından,

davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihi olan 08/12/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarenin yerine geçilerek vereceği karar ile idare işlem veya idari karar oluşturulamayacağı, yerindelik denetimi yapılamayacağı, disiplin soruşturmasının ceza soruşturmasından bağımsız olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...Sistem Araçları Sanayii A. Ş. Sivas Bölge Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca, Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve...sayılı kararı ile verilen ve Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile kesinleştirilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyize konu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 131. maddesinde; "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturulmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Kanun'un anılan hükmü kapsamında Ceza Mahkemesi kararlarının, disiplin cezalarına etkisinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem ve davranışlar, aynı zamanda Ceza Kanununda da suç sayılabilir. Bu durumda, disiplin cezası yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımı da uygulanabilir. Bu iki yaptırım türünün hukuki dayanağı, amaç ve sonuçları birbirlerinden farklıdır.

Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukuku açısından uygulanan ilke ve kurallar birbirinden farklı olduğundan, idarenin, kamu görevlisi hakkında disiplin cezası vermemesi, Ceza Mahkemelerince ceza verilmesine hukuki engel oluşturmayacağı gibi, aynı şekilde, ceza yargılaması sonucu beraat kararı verilmiş olmasının da, kuramsal olarak,

disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle hakkında beraat kararı verilen memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, Disiplin Hukuku yönünden işlem tesis edilebileceği, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin yönünden değerlendirilmesinde hukuki bir engel bulunmadığı açıktır.

Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev'i kapsamında bağlayıcı olacağı kuşkusuzdur.

Uyuşmazlık konusu olayda; disiplin cezasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanun'u kapsamında da suç olması nedeniyle, "Zimmet" suçundan dolayı davacı hakkında açılan davada, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 7 yıl 9 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulduğu, UYAP üzerinden yapılan incelemede de; ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesinin ...esas sayılı dosyasında derdest olduğu ve henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan ve kesinleştikten sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.