Danıştay 13. Daire E.2012/1137 K.2017/4425

İstemin Özeti

.... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; ihalede teklif fiyatının açıklığa kavuşması için sadece teklif mektubunun yeterli olamayacağı, isteklilerin tekliflerinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının tespiti için fiyat analizlerinin bilinmesi gerektiği, teklif kapsamında analizlerin istenilmemesinin bu anlamda sorumlu ve ciddi tekliflerin hazırlanmasını engelleyeceği, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir. Danıştay Tetkik Hâkimi ...'in Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava; ... Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü tarafından 14.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan "... ... Barajı İskanı (56 adet) Afet Konutu Yapımı" ihalesine ilişkin olarak ... Teks. Ltd. Şti. - ... İnş. Tic. Ltd. Şti.

Ortak girişimi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda, 4734 sayılı Kanun'un 54. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun 16.03.2010 tarih ve 2010/UY.III-797 sayılı kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesi'nce; uyuşmazlık konusu ihaleye 13 isteklinin katıldığı, 24.12.2009 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, ihaleye katılan firmalardan ...

İnş. Teks. Ltd. Şti. - ... İnş. Ltd. Şti.

Ortak girişimi tarafından, davacı şirketin teklif ekinde sunduğu belgelerde bazı özel imalatlara ilişkin analiz sunmadığı, iş yönetme belgesinin mevzuata uygun olmadığı, zorunlu belgelerden olan bilançonun yeterlik kriterlerine uygun olmadığı, ayrıca inşaatlara ilişkin yapı ruhsatı, yapı izin kullanım belgesi, her türlü ulaşım ve nakliye giderlerinin teklif fiyata dahil edilmediği iddialarıyla yaptığı şikâyet başvurusunun reddi üzerine aynı iddialarla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu'nca yapılan inceleme sonucunda, başvuruya konu işin anahtar teslimi götürü bedel ile ihale edildiğinden,

teklif dosyası kapsamında sunulan analizler ve hesap cetvellerine ilişkin olarak 37. madde kapsamında yapılacak incelemenin sadece isteklilerin hesap cetvelleri ile ihale konusu işe ait iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıklarının kontrol edilmesi ile sınırlı olması gerektiği, hesap cetvelleri ile analizlerin ayrıntılı incelemesinin ise 38. madde kapsamında yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında mümkün olacağı, ihale üzerinde kalan davacı şirketin, teklif ekinde sunulan hesap cetvelleri ile analizleri incelendiğinde, temel, bodrum ve su basman üstü imalatı, çevre tanzimi,

mekanik tesisat ve elektrik tesisatı iş kalemlerinden oluştuğu, söz konusu sunulan analizler ile teklif cetveli karşılaştırıldığında bazı analizlerin teklif ekinde sunulmadığının anlaşılması üzerinde davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer iddiaların yerinde olmadığı,

mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden davacı şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin alınmasından sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine ilişkin olarak 16.03.2010 tarih ve 2010/UY.III-797 sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

davacı şirket tarafından, 11.09.2003 tarih ve 25226 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 30. maddesinin (ç) bendinde yer alan "... isteklilerden teklifleri ekinde..." ibaresinin Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 09 01.2009 tarih ve E:2006/731.

K:2009/116 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulduğu, yine dava konusu ihalede uygulanacak olan 04.03.2009 tarih ve 27159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 30. maddesinin (ç) bendinde yer alan "...teklifleri ekinde..." ibaresinin Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 26.04.2010 tarih E:2010/93 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulduğu ileri sürülmekte ise de,

bu karara yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 30.09.2010 tarih ve E:2010/663 sayılı kararıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesine uygun olmadığından dilekçenin reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırıldığı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin son cümlesinde "Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." kuralı yer aldığı,

4734 sayılı Kanun'un ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. maddesinde ihaleye katılımda isteklilerden istenecek bilgi ve belgeler tek tek sayılmış ancak analizlere yer verilmemiş olup, isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışında bırakılmaları sonucu doğabileceğinden, Kanun'da sayılmayan bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, teklifler değerlendirildikten sonra,

ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Kanun'un 38. maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan "... teklifleri ekinde ..." ibaresinin üst hukuk normlarına uygun olmadığı, öte yandan, 4734 sayılı Kanun'un 38. maddesine 5812 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle eklenen son fıkrasında "İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır.

Kurum, bu maddenin uygulanmasında aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer, sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir." hükmü bulunduğu, anılan hükmün ihaleye katılımda yeterlik kurallarını belirleyen 10. maddedeki belgeler dışında teklif ekinde analizlerin istenmesine olanak sağlayacak bir hüküm içermediği, ihaleye katılma yeterliği olan isteklilerin tekliflerinin idarece aşırı düşük bulunması halinde yazılı açıklama istenmesi ve sorgulamanın yapılması aşamasını düzenlediği,

bu durumda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinde analizlerin istenebileceğine ilişkin düzenlemenin yer almadığı, Kanun'da düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine ve ihaleye katılım şartı olarak belirlenmesine hukuken olanak bulunmadığı, 04.03.2009 tarih ve 27159 Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesi uyarınca, analiz formatına uygun analizlerin ancak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere istenebileceği anlaşıldığından,

davacı şirketin dava konusu ihaleye yönelik verdiği teklifin, teklif ekinde sunulması zorunlu iş kalemi analizlerinin bir kısmının sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik dava konusu Kamu İhale Kurumu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.