Danıştay 13. Daire E.2012/2767 K.2018/2729

Dava konusu istem : ... ili, ... ilçesi, ... İlköğretim Okulu kantininin ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının kira sözleşmesi süresince sözleşme hükümlerine uygun davranmadığı, kantinin temiz tutulması, zamanında açılması ve kira bedelinin zamanında ödenmesi gibi sorumluluklarını yerine getirmediği ve kantinin işletilmesiyle ilgili kira sözleşmesi süresince sözleşme hükümlerine uymadığı sonucuna varıldığından davacı ile kira sözleşmesinin yenilenmeyerek kantinin yeniden ihaleye çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı; aksine bir hüküm bulunmadığı sürece idarelerin kira sözleşmelerini yenileme zorunluluğu bulunmadığı gibi, sözleşmeyi yenileyip yenilememe noktasında da takdir yetkilerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kantininin devamlı olarak denetime tabi tutulduğu, buna ilişkin rapor tanzim edildiği, kantinde sağlıksız ürün satıldığına ilişkin herhangi bir şikâyet de bulunmadığı, ekonomik nedenlerden kaynaklı olarak kira ödemesinin geciktirildiği, kantin işletmeciliğini mevzuata uygun olarak gerçekleştirdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, tahliye davası sonucunda davacının kantini tahliyesine karar verildiği, borçların tamamının ödenmemesi nedeniyle davacı hakkında dava açıldığı, kararın mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı ile ... İlköğretim Okulu-Aile Birliği arasında okul kantinin işletilmesine ilişkin olarak 25/09/2009 tarihinde bir yıl süreli sözleşme imzalanmıştır.

Okul-aile birliği tarafından, ... Noterliği'nin 26/05/2010 tarih ve 3589 sayılı ihtarnamesi ile kantin kiralama sözleşmesinin feshi ile yeni dönemde sözleşmenin yenilenmemesine karar verildiği davacıya ihtaren bildirilmiştir.

Okul-aile birliğince, ... İlköğretim Okulu kantininin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51. maddesinin (g) bendi uyarınca bir yıl süreyle kiralanması amacıyla ihaleye çıkarılması üzerine, davacı tarafından Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 04/05/2010 tarih ve 3033 sayılı yazısına istinaden kiralama sözleşmesinin yenilenmesi gerektiği iddiasıyla söz konusu ihalenin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiş; 51. maddesinin (g) fıkrasında, "Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi" işlerinin ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği kurala bağlanmıştır.

1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 5257 sayılı Kanunla değişik 16. maddesine dayanılarak hazırlanan, işlem tarihinde yürürlükte bulunan 31/05/2005 tarih ve 25831 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 17. maddesinde, resmî okullarda birliğin, kantin, açık alan, salon ve benzeri yerleri, eğitim-öğretimi aksatmayacak şekilde öncelikle işletmecilere kiralama usulü ile işlettireceği veya işletebileceği, bu yerlerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/d ve 51/g maddeleri gereğince pazarlık usulüyle kiraya verileceği ve kiralamalarda taraflarca Yönetmeliğin Ek-2 bölümünde yer alan sözleşmenin düzenleneceği, Ek-2'de yer alan tip sözleşmenin 6. maddesinde de sözleşmenin süresinin 1 yıl olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anılan mevzuat uyarınca, sözleşmede belirtilen sürenin sona ermesinden sonra kantinin işletilmek üzere kiraya verilebilmesi için yeniden ihaleye çıkılması gerektiği, aksinin kabulünün 2886 sayılı Kanun'un 2. maddesinde sayılan rekabet ve açıklık ilkelerine aykırılık oluşturacağı açıktır.

Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 04/05/2010 tarih ve 820/3033 sayılı yazısı uyarınca, kira sözleşmesinin yenilenmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, söz konusu yazının, Dairemizin 30/03/2017 tarih ve E:2011/2908, K:2017/868 sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş olup, davalı idare tarafından temyiz edilen Dairemiz kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 26/04/2018 tarih ve E:2017/2236, K:2018/2003 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür.

Bu itibarla, davacı ile okul aile birliği arasında imzalanan kantin kiralama sözleşmesinde belirtilen sürenin sona ermesinden sonra kantinin işletilmek üzere kiraya verilebilmesinin ancak yeniden ihale yapılması hâlinde mümkün bulunduğu, kira sözleşmesinin sona ermesi ile sözleşmenin kendiliğinden uzamayacağı da dikkate alındığında, sözleşme süresinin sonra ermesinden sonra okul kantininin yeniden ihaleye çıkarılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.