Danıştay 13. Daire E.2013/2099 K.2019/106

Dava konusu istem: İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nce 19/07/2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “... Kitapları Basımı” ihalesi üzerinde kalan davacı şirket tarafından, idarece sözleşme imzalanmaması üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirketin, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nce 19/07/2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “...

Kitapları Basımı” ihalesine katıldığı, 29/07/2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, idarenin ... tarih ve ... sayılı sözleşmeye davet yazısının davacıya 09/08/2011 tarihinde tebliğ edildiği, davacının, bu yazının tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde sözleşmeyi imzalaması gerekirken, idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısında, sözleşmenin imzalanması gereken son tarihin 22/08/2011 olduğu, bu tarihe kadar sözleşmenin imzalanıp notere onaylattırılmadığı gerekçesiyle sözleşmenin imzalanmayacağının belirtildiği,

her ne kadar davacı tarafından, ihale makamı yetkililerinin, belgelerin yeterliliği ve sözleşmenin imzalanmasının son günü ile ilgili olarak kendilerini yanılttıkları iddia edilmekteyse de, Türk Ticaret Kanunu'nda kurala bağlandığı gibi davacının ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, davacının idareyle sözleşme imzalama süresinin, sözleşmeye davet yazısının tebliği ile birlikte işlemeye başladığının kabulü gerekeceği, buna göre sözleşme imzalanması için öngörülen 10 günlük süre geçtikten sonra,

davacının, 22/08/2011 tarihinde sözleşme tasarısını notere onaylattırılmak üzere idareden teslim aldığı, öte yandan, davacı tarafından 19/08/2011 tarihine kadar şirket müdürlerinin tamamının adli sicil kaydı belgelerinin sunulması gerekirken, şirket müdürlerinden ...’ın adli sicil kaydının 22/08/2011 tarihinde alındığı, diğer şirket müdürü olan ...’a ilişkin olarak 18/08/2011 tarihinde idareye sunulduğu belirtilen adli sicil kaydının 30/06/2011 tarihinde alındığı,

söz konusu belgenin ihale tarihi veya sonrasında alınması gerektiği, sunulan belgenin bu tarihten önce alınmış olması nedeniyle mevzuatta öngörülen şartı karşılamadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, sözleşmenin imzalanması için süresinde idareye başvurulduğu, sözleşmenin imzalanacağı tarih konusunda idarenin kendilerini yanılttığı, 26/08/2011 tarihli yazıda açıkça 22/08/2011 tarihinin sözleşmenin imzalanması için son gün olduğunun belirtildiği, 22/08/2011 tarihinde sözleşmenin imzalanmamasında kendi kusurları olmadığı, bu hususun Noterlikçe düzenlenen yazıda açıkça ortaya konulduğu, idarenin sözleşme öncesi görüşmelerde dürüstlük kuralına aykırı davrandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, sözleşmenin imzalanması için son günün tespitinde sözleşmeye davet yazısının davacıya tebliğ tarihi olan 09/08/2011 tarihinin esas alınması gerektiği, davacının anılan süreyi kaçırdığı ve kusurun kendisinde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nce 19/07/2011 tarihinde açık ihale usulü ile “Eğitici ve Kursiyer Ders Kitapları Basımı” ihalesi yapılmıştır.

29/07/2011 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihale davacı şirket uhdesinde bırakılmıştır.

İdarenin ... tarih ve ... sayılı sözleşmeye davet yazısı iadeli taahhütlü olarak postaya verilmiş, yazı davacıya 9/8/2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.

... Noterliği tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı belgeye göre, davacının 22/08/2011 tarihinde saat 17:00 civarında noterliğe müracaat ettiği, sözleşme metninin idare yetkilisi tarafından imzalanmış hâlini noterliğe verdiği, ancak Noterlik Kanunu'nun 91. maddesine göre ilgililerin noterlikte bulunmaması ve ilgili kişinin ihale yetkilisi olduğuna dair yetki belgesinin dosyada bulunmaması nedeniyle imza onayı yapılamadığı anlaşılmaktadır.

Davacının idareye hitaben yazdığı 23/08/2011 tarihli dilekçesinde, idare adına sözleşmeyi imzalayan şahsın yetki belgelerinin sözleşme ile birlikte kendilerine verilmemesi sonucu ellerinde olmayan sebeplerle sözleşmenin 22/08/2011 tarihinde notere onaylattırılamadığı, idarece uygun görülmesi hâlinde sözleşmeyi imzalayarak notere tasdik ettirmek istedikleri belirtilmiştir.

İdarenin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, sözleşmenin imzalanması gereken son günün 22/08/2011 tarihi olduğu, bu tarihe kadar sözleşmenin imzalanıp notere onaylattırılmadığı gerekçesiyle sözleşmenin imzalanmayacağı belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından buna karşı yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının reddi üzerine Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Kamu İhale Kanunu'nun 42. maddesinin birinci fıkrasında, "41. maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hâllerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.", 44. maddesinin birinci fıkrasında, "İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43. maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.", aynı maddenin ikinci fıkrasında, "Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir.

Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42. maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42. maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.", "Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu" başlıklı 45. maddesinde, "İdare, 42 ve 44. maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmakla yükümlüdür.

İdarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde, istekli sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde geçici teminat geri verilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri istemeye hak kazanır.

Bu zarar, sebep olanlara tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında 60'ıncı madde hükümleri uygulanır.", ayrıca aynı Kanun'un 65. maddesinin ikinci fıkrasında da; “...yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün ... Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması hâlinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.” kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, davacının süresi içinde ihale sözleşmesini imzalamak için ihaleyi yapan idareye başvurup başvurmadığı ile anılan süre içinde üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği noktasında toplanmaktadır.

İhale sözleşmesinin imzalanması için son tarihin tespitine yönelik olarak yapılan değerlendirme:

Sözleşmeye davet yazısının tebliği ile ihale sözleşmesinin taraflarca imzalanarak noterlikçe onaylanması aşamasına kadarki süreç, sözleşme öncesi aşama olarak adlandırılmaktadır. Bu aşamada henüz taraflar arasında akdedilen bir sözleşme olmamakla birlikte, sözleşme yapma niyetinde olan her iki tarafın bu aşamada dürüstlük kuralı gereğince özenli şekilde birbirlerine bilgi verme yükümlülüğü bulunmaktadır (BUZ Vedat: Kamu İhale Sözleşmelerinin Kuruluşu ve Geçerlilik Şartları, Ankara-2007, s.156). Bu yükümlülük, yanlış ve eksik bilgi vermekten kaçınmayı da gerektirir.

Davacı, ihale sözleşmesinin imzalanması için son tarihin ihaleyi yapan idarenin yanlış bilgilendirmesi sonucu 22/08/2011 olarak kabul edilmesi gerektiğini iddia ederken, davalı ise sözleşmeye davet yazısının fiili tebliğ tarihi olan 09/08/2011 tarihi esas alınarak 19/08/2011 tarihi olduğunu savunmaktadır.

Bu bağlamda, ihaleyi yapan idarece sözleşme taslağının notere onaylatılması için davacıya 22/08/2011 tarihinde verilmiş olması ve ... tarih ve ... sayılı yazısı karşısında, ihaleyi yapan idarenin davacıyı sözleşmeyi imzalamak için son tarihin 22/08/2011 olduğu konusunda yanlış bilgilendirdiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple, uyuşmazlıkta sözleşmeyi imzalama hususundaki son tarihin 22/08/2011 olarak kabul edilmesi zorunludur.

Davacının sözleşmeyi imzalama noktasında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğine yönelik olarak yapılan değerlendirme:

Davacı, ihale sözleşmesini imzalamak amacıyla 22/08/2011 tarihinde notere başvurmuş olmasına karşın, sözleşme taslağında eksiklik olduğu için sözleşme bu tarihte noter tarafından onaylanmamıştır. ... Noterliği’nin ... tarih ve ... sayılı yazısında, anılan eksiklik, sözleşmeyi imzalayacak idare yetkilisinin yetki belgesinin dosya içinde bulunmaması olarak gösterilmiştir.

Bu durumda, sözleşmenin noter tarafından onaylanmaması noktasındaki eksikliğin davacıdan değil, ihaleyi yapan idareden kaynaklandığı anlaşıldığından, davacı şirket tarafından, idarece sözleşme imzalanmaması üzerine yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.