Danıştay 13. Daire E.2013/3571 K.2019/1762

Dava konusu istem: Bayilik lisansı sahibi davacı şirketin, bayilere akaryakıt ikmal etmek suretiyle yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı faaliyetinde bulunduğunun tespiti üzerine, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası gereği ...-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce; davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sıra numaralı irsaliyeli faturayla ... adına fatura edilmiş 19.851 lt motorinin, aynı tarihte ... rafinerisinden alındığı, götürülmesi gereken ... ilindeki adrese götürülmeyerek, ...-... yolu 24. km'de faaliyet gösteren ... sayılı bayilik lisansı sahibi ...

Sanayi A.Ş.'ye ait akaryakıt istasyonuna akaryakıtın 4.040 litresinin 05/11/2007 tarihinde saat 22:30 sıralarında boşaltıldığı, daha sonra ... Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'ne ait akaryakıt istasyonuna 06/11/2007 tarihinde saat 01:00'de boşaltım yapıldığı, akaryakıtın sevki işleminin ... Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait ... plakalı tankerle yapıldığı, tüm bu hususların ...

İl Jandarma Komutanlığı tarafından suç üstü yapılarak tutanakla tespiti üzerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı idari para cezası işleminin tesis edildiği, sadece kullanıcılara akaryakıt satışı yapılmasına izin verilen davacı şirketin yeniden satış amaçlı satış yapması fiilinin sabit olduğu, hakkında 5015 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, akaryakıtın yeniden satış amacıyla değil nihai satış amacıyla yapıldığı, nihai satış yapılan kişinin akaryakıtı yeniden satmasından kendilerinin mesul tutulamayacağı, nihai alıcının akaryakıtı yeniden satıp satmadığını bilemeyecekleri gibi araştırma yükümlülüğünün de bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından ... tarih ve ... sıra numaralı irsaliyeli faturayla ... adına fatura edilmiş 19.851 lt motorinin, aynı tarihte ... rafinerisinden alındığı, götürülmesi gereken ... ilindeki adrese götürülmeyerek, ...- ... yolu 24. km'de faaliyet gösteren ... sayılı bayilik lisansı sahibi ... Sanayi A.Ş.'ye ait akaryakıt istasyonuna akaryakıtın 4.040 litresinin 05/11/2007 tarihinde saat 22:30 sıralarında boşaltıldığı, daha sonra ...

Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'ne ait akaryakıt istasyonuna 06/11/2007 tarihinde saat 01:00'de boşaltım yapıldığı, akaryakıtın sevki işleminin ... Gıda ve Yem Sanayi Ticaret A.Ş.'ye ait ... plakalı tankerle yapıldığı, tüm bu hususların ...

İl Jandarma Komutanlığı tarafından suç üstü yapılarak tutanakla tespit edilmesi üzerine Kurul'un 01/11/2011 tarih ve ... sayılı kararıyla ...-TL idari para cezası tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan ve 06/01/2005 tarih ve 25692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 25. maddesinde;

petrol piyasasında faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı faaliyet ve işlemlerinden bu Yönetmelikte düzenlenen ön araştırma ve soruşturma prosedürüne gerek olmayacak derecede açık olduğu Kurul tarafından belirlenenler için, Daire Başkanlığı vasıtasıyla ilgili gerçek veya tüzel kişiye onbeş günden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek yazılı savunmasının alınacağı, Daire Başkanının;

ilgili gerçek veya tüzel kişinin savunmasını, kendi görüşüyle birlikte Başkanlığa sunacağı, Başkanın konuyu Kurul gündemine öncelikle alacağı, Kurul'un, yazılı savunma ve konuya ilişkin Daire Başkanlığı görüşünü inceleyerek kararını vereceği, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılığın Kurul tarafından sabit görülmesi hâlinde, ilgili kanunlarda öngörülen ceza ve yaptırımların uygulanmasını kararlaştıracağı kurala bağlanmıştır.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun "İlanen Tebligat" başlıklı 28. maddesinin birinci fıkrasında, adresi meçhul olanlara ilanen tebligat yapılacağı; üçüncü fıkrasında, adresin meçhul olması hâlinde keyfiyetin tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tespit edileceği, bununla beraber tebliği çıkaran merciin, muhatabın adresini resmî veya hususî müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine soracağı ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettireceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olayda, 06/11/2007 tarihinde davacıya ait istasyonda yapılan denetimde, davacının yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yaptığından bahisle Kurum'un 14/04/2011 tarih ve ... sayılı yazısıyla davacının yazılı savunmasının istenildiği, anılan yazının davacının "... Mahallesi, ... Bulvarı, No:......" adresine tebligata çıkarıldığı, tebligatın iade edilmesi üzerine, resmî veya özel müessese ve dairelerden davacının adresine yönelik bir araştırma yapılmaksızın, savunma istem yazısının ... tarih ve ... sayılı Resmî Gazete'de ilânen tebliğ edildiği ve 06/11/2007 tarihli tespit esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu Kurul kararı alınmadan önce usulüne uygun şekilde savunma isteme yazısının tebliğ edilmesi gerektiğinden, davalı idarece tebligatın yapılamadığından bahisle yukarıda belirtildiği şekilde adres araştırması yaptırılmadan ilânen tebligat yapılmasının savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu anlaşıldığından, savunma isteme yazısının usule aykırı olarak ilânen tebliğ edilmesi nedeniyle, idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.