Danıştay 13. Daire E.2015/3702 K.2021/3254

Dava konusu istem: Davacı tarafından, mülkiyeti Konya Büyükşehir Belediyesi'ne ait "Konya ili, Meram ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… " adresinde bulunan taşınmazın 3 yıl süreyle kiralanmasına ilişkin olarak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/c maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 07/06/2011 tarihli ihale kapsamında yatırdığı ve davalı idarece gelir kaydedilen 27.000,00-TL iştirak teminatı ile 5.400,00-TL geçici teminatın, 18/08/2011 tarihli başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

İhale Şartnamesi'nin 4.1. maddesinde, 2011 yılı kira muhammen bedelinin 90.000,00-TL+KDV, geçici teminatın 3 yıllık kira bedelinin %3’ü tutarında 8.100,00-TL, %30 ihaleye iştirak teminatının 27.000,00-TL olduğunun düzenlendiği, ihalenin şartnamede belirtilen teminatları yatıran davacının üzerinde bırakılmasına karar verildiği, davalı idarece davacıdan kanuni müddet içinde sözleşme imzalamasının istenildiği, devamında kanuni süresi içinde sözleşme yapmadığından bahisle davacının yatırdığı 8.100,00-TL tutarındaki geçici teminatın ve 27.000,00-TL tutarındaki ihaleye iştirak teminatının irat kaydedildiği,

davacı tarafından gelir kaydedilen ihaleye iştirak teminatının tamamı ile geçici teminatın 5.400,00-TL’lik kısmının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı,

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun Geçici Teminat” başlıklı 25. maddesinde, ihale konusu işin tahmin edilen bedelinin % 3'ü oranında geçici teminat alınacağı öngörülerek, 57. maddesinde belirtilen durumda geçici teminatın irat kaydedilmesine yönelik idari yaptırım düzenlenmesine karşın, Kanunda ihaleye iştirak teminatı alınmasına ve buna dair bir yaptırıma yönelik herhangi bir hükme yer verilmediği, öte yandan, idari yaptırımlarda da ceza hukukundaki suçlar için öngörülen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesinin geçerli olduğu,

idari yaptırımlar için anılan kanunda öngörülen sebepler dışında başka sebeplere dayanılarak idari yaptırım tesis edilemeyeceği ve kanunun öngördüğü yaptırımdan başka bir yaptırım uygulanamayacağı, kanuni bir yükümlülük olmayan bir hususun ikincil mevzuat ile bir idari yaptırım olan gelir kaydedilmeye konu edilmesinin “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine aykırılık teşkil edeceği, kanundaki temel çerçeveye uygun şekilde gerekli açıklamaların ikincil mevzuatla yapılması, ancak bu yapılır iken yeni idari yaptırım hükümleri konulmaması gerektiği,

Davalı idarece ihale sonrasında süresi içinde sözleşme imzalanmadığından bahisle davacının 27.000,00-TL ihaleye iştirak teminatı gelir olarak kaydedilmiş ise de, şartname hükümlerine dayanılarak ihaleye iştirak teminatı alınmasının ve gelir kaydedilmesinin yasal dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, ihaleye iştirak teminatı olarak gelir kaydedilen 27.000,00-TL’nin davalı idare tarafından tazmini gerektiği,

Taşınmazın yıllık kira bedelinin 90.000,00-TL+KDV olarak belirlenerek 3 yıl süre ile kiralanması nedeniyle ihale konusu işin tahmin edilen bedelinin (90.000,00X3) 270.000,00-TL olduğu, dolayısıyla isteklilerden bu bedelin % 3’ünün tekabül ettiği 8.100,00-TL tutarında geçici teminat alınmasının 2886 sayılı Kanun'un 25. maddesi uyarınca zorunlu olduğunun anlaşıldığı, davacının kanuni müddet içinde sözleşme yapmadığının anlaşılması karşısında 8.100,00-TL tutarındaki geçici teminatın gelir kaydedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından 5.400,00-TL’lik kısmının iadesi isteminin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile 27.000,00-TL'nin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 5.400,00-TL maddi tazminat talebinin ise reddine karar verilmiş; karar davacı ile davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ihaleye girmek için dilekçe verdiği ve şartname hükümlerini aynen kabul ettiğini imzalı dilekçe ile beyan ettiği, şartnamedeki hükümleri kabul etmemesi durumunda ihaleye girme serbestisinin olduğunun açık olduğu, bilerek ve isteyerek ihaleye girdiği, 90.000,00-TL olan muhammen bedeli 155.000,00-TL'ye çıkartarak ihaleyi aldığı, sözleşme imzalamaması üzerine teminatının irat kaydedildiği, ihalenin iptaline kendisinin sebep olduğu, ihaleden önce ve ihale sırasında ihale dokümanına herhangi bir itirazı olmadığı, iyi niyetli olmadığı, basiretli bir tacir gibi davranmayarak oluştuğunu iddia ettiği zarara kendisinin sebep olduğu;

Davacı tarafından, muhammen bedelin %3 oranından daha fazla alınacak geçici teminat ve başka nam adı altında alınan teminatların kanuna aykırılık teşkil edeceği, davalı idarece savunma ve temyiz dilekçelerinde muhammen bedelin 90.000,00-TL olduğunun açıkça beyan edildiği, kendisinden muhammen bedelin %9'u oranında geçici teminat alındığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idare ile arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme bulunmadığı, sözleşmeden önceki işlemler ile ilgili olarak kusurlu davranışının bulunması hâlinde sorumluluğunun sadece geçici teminat ile sınırlı olduğu, başka bir sorumluluğunun bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuş; Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.